II SA/Gl 887/07

PostanowienieWSA w Gliwicach2008-06-12

Skład orzekający: Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, polegająca na niskich dochodach emerytalnych i konieczności ponoszenia wysokich kosztów leczenia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna strony, polegająca na niskich dochodach emerytalnych i konieczności ponoszenia wysokich kosztów leczenia, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Kryterium przyznania prawa pomocy jest wyłącznie sytuacja materialna wnioskodawcy, a nie potrzeba udziału fachowego pełnomocnika w sprawie.
Stan faktyczny
Skarżący H. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki budynku. Skarżący wskazał na niskie dochody emerytalne, wspólne gospodarstwo domowe z żoną i bezrobotnym synem oraz wysokie koszty leczenia. Wcześniejsze postanowienia referendarza sądowego i WSA oddalały wniosek w części dotyczącej ustanowienia adwokata, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił te postanowienia.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w całości; 2. Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki budynku p o s t a n a w i a : 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. H. P. pismem z dnia [...] r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie jego skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki budynku. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i pełnoletnim synem zamieszkując w lokalu o pow. [...] m 2. W skład majątku wchodzi również nieruchomość budowlana o powierzchni [...] m 2 położona w G. przy ul. [...]. Źródłem utrzymania skarżącego i jego żony są dochody uzyskane z tytułu świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie [...] zł brutto. Syn jest osoba bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nadto z uwagi na ciężki stan zdrowia większa część tego dochodu jest przeznaczana przez skarżącego na zakup lekarstw i rekonwalescencję po pobycie w szpitalu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 grudnia 2007 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych i oddalono wniosek skarżącego w pozostałym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 stycznia 2008 r. wydanym na skutek wniesionego od ww. postanowienia sprzeciwu zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości oraz oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. W ustawowym terminie skarżący złożył zażalenie na powyższe postanowienie. W wyniku jego rozpoznania Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OZ 274/08 uchylił zaskarżone przez skarżącego postanowienie z dnia 30 stycznia 2008 r. wskazując, iż skoro Sąd I instancji uznał, iż sytuacja finansowa skarżącego jest na tyle trudna, że uzasadnia zwolnienie go w całości od kosztów sądowych, to brak jest podstaw do przyjęcia, aby był on w stanie pokryć koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika. Dodatkowo podniósł, iż argumentacja, że na obecnym etapie postępowania sprawa nie wymaga udziału fachowego pełnomocnika, jak też wskazywanie na umiejętność redagowania pism procesowych przez stronę, czy możliwość pouczania o skutkach prawnych i zaniedbań przez Sąd nie może zostać uwzględniona, skoro jedynym kryterium przyznania prawa pomocy zgodnie z przepisem art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest sytuacja materialna wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.) strona może ubiegać się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonej w postanowieniu z dnia 1 kwietniu 2008 r. sygn. akt II OZ 274/08 wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym jest merytorycznie uzasadniony i zasługuje na uwzględnienie. Ponownie rozpoznając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że ocena stanu majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy, dokonana w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności prowadzi do wniosku, iż skarżący wykazał w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym również kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. H. P. jest osobą starszą i schorowaną, co w połączeniu z niskimi świadczeniami emerytalnymi osiąganymi przez skarżącego i jego małżonkę uzasadnia twierdzenie, iż nie jest on stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec powyższego na mocy art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 w zw. z art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło