II SA/Gl 902/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-12-04

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za działkę wydzieloną pod drogę, jeśli nie pochodzi ona z nieruchomości, która z mocy prawa przeszła na własność gminy?
Ratio decidendi
Właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za działkę wydzieloną pod drogę publiczną, jeśli działka ta pochodzi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, a sama działka przeszła z mocy prawa na własność gminy lub Skarbu Państwa. W przypadku, gdy działka nr 1 nie pochodzi z działek przeznaczonych pod drogi i przejętych przez gminę, a jej wydzielenie nie nastąpiło pod drogę publiczną, nie są spełnione przesłanki do przyznania odszkodowania na podstawie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się ustalenia odszkodowania za działkę nr 1, która według niego została wydzielona pod drogę publiczną. Organ pierwszej instancji odmówił ustalenia odszkodowania, wskazując, że działka nr 1 nie pochodzi z działek przejętych przez gminę pod drogi. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że działka nr 1 nie pochodzi z działek nr 5 i 6, które przeszły na własność gminy z mocy prawa, a jej wydzielenie nie nastąpiło pod drogę publiczną. Skarżący kwestionował te ustalenia, argumentując, że działka nr 1 została wydzielona pod drogę publiczną i powinna być podstawą do ustalenia odszkodowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi G.Z. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z [...]r. nr [...] o odmowie ustalenia na rzecz G.Z. odszkodowania za nieruchomość położoną w Żarkach, oznaczoną jako działka nr 1 o pow. 0,4107 ha Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 13 lutego 2012 r. G.Z. (dalej: strona), reprezentowany przez pełnomocnika, zwrócił się do Starosty [...] o ustalenie odszkodowania "za nieruchomość przejętą w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami" przez Gminę Z. W treści wniosku wymieniono działki położone w Z., oznaczone nr 1, nr 2 i nr 3, wyjaśniając jednocześnie, iż wobec negatywnego wyniku negocjacji dotyczących ich nabycia, prowadzonych z Burmistrzem Gminy Z., ustalenie odszkodowania za przejęty grunt w trybie postępowania administracyjnego stało się konieczne. Decyzją z [...]r. nr [...] Starosta [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej odmówił ustalenia na rzecz strony odszkodowania za działkę nr 1. W uzasadnieniu powołano szereg decyzji zatwierdzających kolejne podziały działki nr 4, stanowiącej własność G.Z., w tym decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...] zatwierdzającą podział przedmiotowej nieruchomości na 47 działek, z których dwie - nr 5 i nr 6, wydzielone pod drogi/ulice, stały się jednocześnie, z mocy prawa, własnością Gminy Z., Uzasadniając odmowę ustalenia odszkodowania wskazano, iż wymieniona we wniosku z 13 lutego 2012r. działka nr 1 "nie powstała z nieruchomości nr 5 i nr 6, a zatem nie przeszła na własność gminy Z. na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...]. Jej wydzielenie nastąpiło decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...]r. nr [...], z której treści (jak również podstawy prawnej) nie wynika, aby przedmiotowa działka została wydzielona pod drogę publiczną. " Decyzją z [...]r. nr [...] Wojewoda Śląski uchylił powyższe rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia z jakiej działki powstała działka nr 1. Nie wynikało to bowiem z zebranego materiału dowodowego. Stanowisko organu I instancji, iż nie pochodzi ona z działek 5 i nr 6 Wojewoda uznał za przedwczesne. Jednocześnie, zwrócono uwagę na konieczność zweryfikowania przez uprawniony do tego organ prawidłowości szeregu decyzji zatwierdzających podziały działek przejętych, mocą rozstrzygnięcia z [...] r. nr [...], na własność Gminy Z. tj. decyzji Burmistrza Gminy Z. z [...]r. nr [...] (zatwierdzającej projekt podziału działek nr 5 i nr 6, z której powstała między innymi działka nr 3), z [...]r. nr [...] [...] [...] (zatwierdzającej projekt podziału działki lu-7, pochodzącej z działki nr 5, na działki nr 8 i nr 9), z [...]r. nr [...] (zatwierdzającej projekt podziału, między innymi, działki nr 9 na działki nr 10, nr 11, nr 12 i nr 13). Postanowieniami z [...]r. nr [...] i nr [...] Starosta [...], działając z urzędu, zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za działki nr 1, 3 i nr 11, powstałe w wyniku podziałów zatwierdzonych powołanymi wyżej decyzjami Burmistrza Gminy Z. - do czasu zbadania przez uprawniony organ zgodności z prawem tych decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. (dalej: Kolegium) decyzjami z [...] r. nr [...] stwierdziło, że decyzje Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...]r. nr [...], z [...]r. nr [...] oraz z [...]r. nr [...] zostały wydane z naruszeniem prawa jednak stwierdzenie ich nieważności nie było możliwe z uwagi na wywołane nimi nieodwracalne skutki prawne. Decyzjami tymi, podjętymi na wniosek G.Z., dokonano podziału gruntów, które na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...], stały się z mocy prawa własnością Gminy Z. Jednocześnie Kolegium zdecydowało o konieczności wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...] i decyzją z [...]r. nr [...] (utrzymaną w mocy decyzją z [...] r.) stwierdziło jej nieważność w części dotyczącej stwierdzenia o przejściu działek nr 5 i nr 6 na rzecz Gminy Z., wskazując, iż skutek ten (zgodnie ze stanowiącym podstawę wydania badanej decyzji art. 10 ust. 5 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości) następował z mocy prawa. Brak było zatem podstawy prawnej do orzekania o nim w decyzji administracyjnej. Nie kwestionowano przy tym samego faktu dokonania podziału. Skarga na ww. decyzję Kolegium została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2 lipca 2014 r. sygn. II SA/Gl 1805/13. Decyzją z [...]r. [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody Śląskiego z [...] r. nr [...], Starosta [...] wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej orzekł o ustaleniu na rzecz G.Z., odszkodowania w kwocie 182.019,00 zł (słownie sto osiemdziesiąt dwa tysiące dziewiętnaście złotych 00/100) za działki położone w Z., oznaczone nr 3 o pow. 0,0267 ha i nr 11 o pow, 0,8199 ha. Rozstrzygnięcia te oraz oddalający skargę na nie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 2 marca 2016 r. zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2018 r. sygn. I OSK 32/17 ze względu na nieprawidłowości w operacie szacunkowym, stanowiącym podstawę wyliczenia kwoty odszkodowania. Decyzją z [...] r. nr [...], zapadłą po ww. wyroku NSA, Starosta [...] ponownie odmówił ustalenia na rzecz G.Z. odszkodowania za działkę nr 1, powielając argumentację przedstawioną w swojej decyzji z [...]r. Na skutek odwołania wniesionego przez G.Z., powołane wyżej rozstrzygnięcie z [...]r. stało się przedmiotem rozpatrzenia przez Wojewodę Śląskiego, który - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - ustalił, że działka nr 1 nie pochodzi z działek 5 i nr 6, jakie z mocy prawa przeszły na 'własność Gminy Z. na mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...] z tej racji, że zostały wydzielone pod drogi. Tymczasem decyzja ta widnieje jako podstawa wpisu prawa własności Gminy Z. w prowadzonej między innymi dla działki nr 1 księdze wieczystej [...]. W podstawie prawnej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...]r. nr [...], zatwierdzającej między innymi projekt podziału działki nr 14 na działki nr 15, nr 1, nie powołano art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie wskazano także, aby któraś z wydzielanych działek była przeznaczona pod drogę publiczną. Takiemu przeznaczeniu działki nr 1 przeczy również zaświadczenie Burmistrza Miasta Z., z którego wynika, że na dzień wydania decyzji podziałowej (tj. [...]r.) działka nr 14 położona była częściowo na trenie oznaczonym symbolem 33 MN, a częściowo LS. Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz fakt, iż Gmina Z. podjęła starania o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej [...], obejmującej między innymi działkę nr 1, z rzeczywistym stanem prawnym (pozew z 3 marca 2015 r.). Wojewoda Śląski postanowieniem z [...]r. nr [...] zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd cywilny zagadnienia wstępnego - uzgodnienia stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej działki z jej rzeczywistym stanem prawnym. Wyrokiem z [...] r. sygn. [...] Sąd Rejonowy w M. uzgodnił treść księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym w ten sposób, ze nakazał odłączenie z tej księgi działki położonej w Z., oznaczonej nr 1 o pow. 0,4107 ha, założenie dla niej nowej księgi wieczystej i wpisanie jako właściciela nieruchomości G.Z. Sąd Okręgowy w C. wyrokiem z [...] r. sygn. [...] oddalił apelację i zażalenie na wyrok Sądu I instancji. Wobec powyższego, po rozpatrzeniu zażalenia G.Z. na postanowienie Wojewody z [...] r. nr [...] o zawieszeniu postępowania. Minister Inwestycji i Rozwoju, postanowieniem z [...] r. nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie z uwagi na fakt, iż ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania. Po analizie akt sprawy organ odwoławczy ustalił, co następuje. Nieruchomość położona w Z., objęta księgą wieczystą nr [...], oznaczona jako działki nr 3 i nr 4 o łącznej powierzchni 26,3820 ha została nabyta przez G.Z. w drodze darowizny, aktem notarialnym z [...]r. Rep. [...]. Następnie, na jego wniosek, decyzją z [...]r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w M. zatwierdził podział działki nr 4 na 47 działek, w tym na działki nr 5 i nr 6 wydzielone pod drogi/ulice. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 10 ust. 1, 3 i 5 ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zgodnie z którym podział nieruchomości mógł nastąpić na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej, jeżeli był zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem przechodziły na własność gminy z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna (art. 10 ust. 5). W aktualnie obowiązującym systemie prawa, odpowiednikiem powołanego przepisu jest art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne; gminne, powiatowe, wojewódzkie lub krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Za działki te przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się (na wniosek właściciela) według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Jednocześnie, art. 129 ust. 5 pkt 3 ww. ustawy stanowi, że gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie - starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu. Jak wynika z powyższego, kwestią warunkującą prawo właściciela nieruchomości do uzyskania odszkodowania jest uprzednie przejście prawa własności jej części (wydzielonej we wskazany wyżej sposób i przeznaczonej pod drogę publiczną) na rzecz jednostki samorządu terytorialnego (pod rządami ustawy z 29 kwietnia 1985 r. na rzecz gminy) lub Skarbu Państwa. Analizując treść decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...], wydanych z naruszeniem prawa decyzji Burmistrza Gminy Z. z [...]r. nr [...], z [...]r. nr [...] i z [...] r. nr [...] oraz znajdujące się w aktach sprawy dokumenty geodezyjne dotyczące podziałów działek nr 16 i nr 17, uznać przyjdzie, iż w badanej sprawie, w stosunku do działki nr 1 warunki te nie zostały spełnione. Stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania działka nr 1 nie pochodzi z działek nr 5 i nr 6 przeznaczonych pod drogi/ulice i przejętych z mocy prawa przez Gminę Z., mocą decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...]. Działka ta pochodzi z działki nr 14 (podziału dokonano decyzją z [...] r. nr [...]), powstałej w wyniku podziału działki nr 18 (decyzja z [...] r. nr [...]), która powstała z działki nr 17 (operat pomiarowy - podział działek nr 17 i nr 19 i załączony do niego wykaz zmian gruntowych sporządzone w toku postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...] r. L.dz, [...], a ta z kolei powstała z działki nr 16 (operat pomiarowy - podział działki nr 16 przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...]r. wraz z załączonym do niego wykazem zmian gruntowych). W uzasadnieniu decyzji z [...]r. nr [...], którą dokonano podziału działek nr 5, nr 6 i nr 18 (na działki nr 20, nr 14 i nr 21) wskazano wyraźnie, że zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Z. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej z [...]r. nr [...], działki nr 5 i nr 6 "znajdują się na terenie o symbolu LI tj. przeznaczonym pod projektowaną drogę lokalną, natomiast działka nr 18 znajduje się na terenie o symbolu 33 MN, ZP, Ls, ue, R tj. przeznaczonym pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną, zieleń parkową, zieleń leśną użytki ekologiczne, uprawy polowe ". W decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...]r. nr [...], którą zatwierdzono podział działki nr 14 na działki nr 15 i nr 1 oraz działki nr 9 na działki 10-13 (powołując ten sam plan zagospodarowania przestrzennego) wskazano wprawdzie, iż dzielone działki znajdują się na terenie przeznaczonym pod drogę lokalną, jednak zapis ten w świetle pozostałego materiału dowodowego uznać należy (jak uczynił to sąd cywilny w wyroku z [...]r. sygn. [...]) za błędne uogólnienie. W istocie odnosi się on do (również dzielonej tą decyzją) działki nr 9 (powstałej z podziału działki nr 7 pochodzącej z działki nr 5, która jak wynika z decyzji z [...]r. nr [...] była przeznaczona pod drogi/ulice). Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w następujących dokumentach; - w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...]r. nr [...], zatwierdzającej podział działki nr 7 na działki nr 8 i nr 9, w której wskazano, że dzielona działka znajduje się na terenie przeznaczonym pod drogę lokalną - w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...]r., w której powołano ten sam plan zagospodarowania, co w decyzji z [...]r., zgodnie z którym działka nr 18 (z której powstała działka nr 14) to obszar przeznaczony pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną, zieleń parkową, zieleń leśną, użytki ekologiczne, uprawy polowe (symbole planu; 33 MN, ZP, Ls, ue, R), - w zaświadczeniu Burmistrza Miasta i Gminy Z.i, potwierdzającym że zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Z. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej z [...]r. nr [...], na dzień wydania decyzji podziałowej tj. [...]r. działka nr 14 położona była częściowo na trenie oznaczonym symbolem 33 MN - tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkalną jednorodzinną, a częściowo na terenie o symbolu LS - tereny przeznaczone pod uprawy leśne (zaświadczenie z [...]r. nr [...]). Stanowisko to potwierdził również w piśmie z 17 lipca 2012 r. W sprawie nie ma znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność że ulicy stanowiącej wewnętrzną drogę dojazdową, w pasie której znajduje się między innymi działka nr 1 (w dziale III księgi wieczystej [...] znajduje się wpis dotyczący nieodpłatnej służebności przejazdu i przechodu przez działki nr 1 i nr 2, stanowiące wewnętrzną drogę dojazdową) nadana została nazwa (ul. [...]). Okoliczność ta nie przesądza bowiem o publicznym charakterze drogi. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy z 8 maja 1990 r. o samorządzie gminnym do właściwości rady gminy należy między innymi podejmowanie uchwal w sprawach nazw ulic i placów będących nie tylko drogami publicznymi, lecz także drogami wewnętrznymi w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych tj. dróg, parkingów oraz placów przeznaczonych do ruchu pojazdów, niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych i niezlokalizowanych w pasie drogowym (art. 8 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. ww. ustawy). W świetle powyższego uznać przyjdzie, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem działka nr 1 nie została wydzielona pod drogę publiczną i nie stała się w oparciu o ww. przepis własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Tym samym brak jest podstaw do ustalenia za nią odszkodowania. Orzeczono zatem, jak w sentencji. Zgodnie z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem.  stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. W podstawie prawnej niniejszej decyzji powołano zatem tekst jednolity ustawy Kodeks postępowania administracyjnego obowiązujący przed zmianami wprowadzonymi ww. aktem prawnym. W skardze z 21 maja 2019 r. G.Z. (dalej: Skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika, generalnie kwestionuje decyzje organu II instancji. W jego ocenie, argumenty podnoszone w decyzji nie przekonują, iż wydzielenie działki nr 1 decyzją Burmistrza miasta Z. jako ulica - nazwana później "[...]" - nie spełnia warunków do ustalenia za nią odszkodowania . Argumentem jest to, że nie pochodzi z działek nr 4 i nr 6 a nadto, że nie została wydzielona pod drogę publiczną. Pierwszy argument jest trudny do zrozumienia. Czy dlatego, że w decyzji Nr [...] z dnia [...] r dokonującej podziału Kierownik Urzędu Rejonowego w M. wyraźnie zaznaczył, które działki przechodzą - jako drogi - na własność Skarbu Państwa a w decyzji Burmistrza z [...] roku tego nie ma. Nie jest to argument. W wyrokach sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że takie postanowienie zawarte w decyzji o podziale nieruchomości i wydzieleniu dróg jest nieważne, ponieważ przejście wydzielonych dróg na własność stosownego organu nie wynika z decyzji organu , lecz z mocy prawa. Drugim argumentem organów administracyjnych jest zarzut, że działka nr 1 nie została wydzielona pod drogę publiczną, bo nie ma takiego postanowienia w decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Z. z dnia [...]r. nr [...]. Nie ma bo nie mogło być. Jest natomiast stwierdzenie:" Projekt podziału stanowi integralna część niniejszej decyzji" W tym projekcie jest wytyczona droga publiczna i nie jest to mała dróżka osiedlowa lecz ulica o szerokości 12 metrów. W uzasadnieniu na str. 2 napisano; " działki nr 9 i 14 położone w Z. leżą w terenie o symbolu proj. L 1/1 tj. projektowaną drogę lokalną" Skarżący nie dysponuje obecnie przedmiotowym załącznikiem, ponieważ znajduje się on w zasobie geodezyjnym. Jeśli uda się go odnaleźć, to zostanie dosłany w terminie późniejszym. Dysponuje natomiast dwoma wyrysami z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Z. obszar miasta Z. nr 2 , 3, 1 załącznik graficzny nr 1 do uchwały NR [...] z dnia [...]r. Z planu tego wynika, że jest to podstawowa droga dojazdowa do większego osiedla. Oznaczenie KZ z cyfrą 3 ma także ulica [...] będąca droga powiatową. W obecnym planie zagospodarowania przestrzennego ulicę [...] oznaczono jako drogę wewnętrzną. Nasuwa się nieodparcie przypuszczenie, że ma to związek z toczącym się postępowaniem o odszkodowanie. Argumentu "drogi wewnętrznej" używa też organ wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.. Art. 4 pkt 3 ustawy o drogach publicznym definiuje pojęcie ulicy jako "drogę w terenie zabudowy" i w myśl art. 2 tejże ustawy ulica jest drogą publiczną. W czasie obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z. działka nr 1 wydzielona została pod drogę publiczną i mają do niej zastosowanie przepisy art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami i taki status miała ulica [...] w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego miasta Z., czyli w czasie wydawania decyzji wydzielającej działkę nr 1 jako drogę publiczną. Organ podniósł także okoliczność, że sąd cywilny uznał że," w prawdzie (Str.4) iż dzielone działki znajdują się na terenie przeznaczonym pod drogę lokalną, jednak zapis ten w świetle pozostałego materiału dowodowego uznać należy (jak uczynił to sąd cywilny w wyroku z [...] r. sygn. akt[...] ) za błędne uogólnienie." Nie może organ administracyjny posiłkowo uzasadniać swego rozstrzygnięcia merytorycznego poglądem sądu cywilnego na rozstrzyganą kwestię . Natomiast sąd cywilny swoje stanowisko co do wpisu w księdze wieczystej oparł na stanowisku organów administracyjnych, choć jeszcze ostatecznego rozstrzygnięcia nie było. Ale to już problem sądów cywilnych i nie może być "podporą" uzasadnienia decyzji administracyjnej. Analizując zebrany materiał dowodowy, nasuwa się przypuszczenie, że powodem odmowy uznania działki nr 1 za drogę publiczną nie są względy merytoryczne lecz niechęć wypłacenia obywatelowi należne mu odszkodowania i dlatego złożenie skargi stało się konieczne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu swoje decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Podstawą materialnoprawną roszczenia zgłaszanego przez Skarżącego jest art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2204, dalej: u.g.n.). Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n., działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. W myśl ust. 3 tego przepisu, za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Analiza wskazanych wyżej uregulowań prowadzi do wniosku, że ustalenie i wypłacenie odszkodowania za działki gruntu, które w związku podziałem zostały wydzielone pod drogi publiczne i przeszły na własność Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego jest możliwe przy spełnieniu łącznie następujących warunków: po pierwsze - działki gruntu zostały wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe; po drugie – zostały wydzielone w tym celu z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela; po trzecie – przeszły z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przenosząc te ustalenia na grunt rozpatrywanej sprawy przyjdzie zauważyć, że pierwszy z tych warunków, a więc warunek w postaci wydzielenia pod drogę publiczną działki nr 1, nie został spełniony. Jak ustalono w trakcie postępowania, nie pochodzi ona z działek nr 5 i nr 6 przeznaczonych pod drogi/ulice i przejętych z mocy prawa przez Gminę Z., mocą decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...]r. nr [...]. Działka ta pochodzi z działki nr 14 (podziału dokonano decyzją z [...] r. nr [...]), powstałej w wyniku podziału działki nr 18 (decyzja z [...]r. nr [...]), która powstała z działki nr 17 (operat pomiarowy - podział działek nr 17 i nr 19 i załączony do niego wykaz zmian gruntowych sporządzone w toku postępowania rozgraniczeniowego zakończonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy Z. z [...] r. L.dz, [...], a ta z kolei powstała z działki nr 16 (operat pomiarowy - podział działki nr 16 przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...]r. wraz z załączonym do niego wykazem zmian gruntowych). Wobec tego działka ta nie mogła przejść z mocy prawa na własność Gminy Z., a tym samym nie zostały spełnione warunki do przyznania odszkodowania na podstawie art. 98 ust. 3 u.g.n. W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło