II SA/Gl 91/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-06-29
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowoli budowlanej, wszczętym na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, dopuszczalne jest nakazanie inwestorowi dokonania zmian w obiekcie w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami technicznobudowlanymi, czy też jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest nakaz rozbiórki w przypadku stwierdzenia naruszenia tych przepisów?Ratio decidendi
W postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 49b Prawa budowlanego, w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nie przewiduje się możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. W przypadku stwierdzenia naruszenia tych przepisów, jedynym możliwym rozstrzygnięciem jest nakaz rozbiórki obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. S. na decyzję nakazującą rozbiórkę garażu. Inwestorka zgłosiła budowę garażu o powierzchni do 25 m², a następnie, po zmianie przepisów, o powierzchni do 35 m². Roboty budowlane rozpoczęto w lipcu 2015 r., przed skutecznym przyjęciem drugiego zgłoszenia przez organ. Organy nadzoru budowlanego uznały budowę za samowolę budowlaną i wszczęły postępowanie legalizacyjne. Stwierdzono, że garaż narusza przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granic działek sąsiednich, co uniemożliwiło jego legalizację i skutkowało nakazem rozbiórki. Skarżąca kwestionowała zasadność nakazu rozbiórki, twierdząc, że możliwe jest częściowe zalegalizowanie obiektu lub jego dostosowanie do przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Pismem z dnia 6 lipca 2015 r. K. P. zwrócił się Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żywcu o przeprowadzenie kontroli obiektu budowlanego na działce nr [...] będącej własnością L. S., wskazując na nieprawidłowości jego usytuowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Żywcu przeprowadził postępowanie dowodowe a po ustaleniu stanu faktycznego, decyzją nr [...] z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budynku garażowego na działce nr [...] w S. jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wyjaśni, że na wskazanej działce wykonywane są roboty budowlane związane z realizacją budynku gospodarczego (garażowego) w oparciu o przyjęte zgłoszenie. Budowę rozpoczęto w oparciu o zgłoszenie z dnia 14 kwietnia 2015 r. - dot. budowy budynku o powierzchni 25m². Ustalono, iż budynek ten nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jego wymiary i usytuowanie na mają wpływu na zacienianie i przesłanianie sąsiedniego budynku mieszkalnego.
W wyniku odwołania wniesionego przez K. P., rozpatrujący sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W jego ocenie decyzja o umorzeniu postępowania wydana została przedwcześnie, przed wyjaśnieniem przez organ pierwszej instancji wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Organ podkreślił, iż budowa budynku garażowego do 25m² wymagała zgłoszenia. Takie zgłoszenie inwestorka wniosła do organu. Jednocześnie z dniem 28 czerwca 2015 r. zmianie uległ art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, dopuszczając budowę na podstawie zgłoszenia budynków gospodarczych i garaży do 35m². W przedmiotowej sprawie inwestora dokonała najpierw zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o powierzchni do 25m², a następnie w dniu 29 czerw2015 r. - dokonała zgłoszenia budowy takiego obiektu o powierzchni 35m². Zatem organ powiatowy winien bezspornie ustalić kiedy rozpoczęta została budowa obiektu oraz w oparciu, o które zgłoszenie. Ustalenie, że budowa była realizowana w oparciu o pierwsze zgłoszenie z dnia 7 kwietnia 2015 r. - wówczas inwestycja zrealizowana została niezgodnie z tym zgłoszeniem. Z kolei ustalenie, że realizowana była w oparciu o zgłoszenie z dnia 29 czerwca 2015r., a roboty rozpoczęto przed dokonaniem zgłoszenia, to wówczas należy stwierdzić, iż były one realizowane samowolnie. W tych okolicznościach ustalenie czasu realizacji tych robót ma istotne znaczenie dla ustalenie ewentualnego trybu postępowania.
W wyniku ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji przesłuchał wskazanych przez strony postępowania świadków na okoliczność czasu prowadzenia wymienionych robót, następnie postanowieniem z dnia [...] r., działając na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku garażowego na działce nr [...] i zobowiązał inwestorkę – L. S. do przedłożenia w organie dokumentów, w tym projektu zagospodarowania wymienionej działki, oświadczenia o zgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowalne
Inwestorka L. S. przy piśmie z dnia 4 lipca 2016 r. przedłożyła organowi żądane dokumenty.
Pismem z dnia 27 lipca 2016 r. swoje stanowisko przedstawił, reprezentowany przez pełnomocnika, uczestnik postępowania – K. P. Stwierdził on, iż przedmiotowy budynek nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie. Jest bezsporne, że budynek ten posiada otwór drzwiowy od strony działki nr [...], której jest współwłaścicielem. Nie wyraża on zgody na usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż 4m od tej działki. Dodał też, że taka odległość nie została też zachowana od strony działki nr [...] także będącej jego własnością. Także od strony południowej budynek ten usytuowany jest w odległości tylko 0,65m od granicy działki, a od strony zachodniej - jedynie 0,5m, co niezgodne jest z przywołanymi powyżej przepisami.
W tych okolicznościach sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2016, poz. 290 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazał inwestorowi – L. S. dokonać rozbiórki garażu zlokalizowanego na działce nr ewidencyjny [...] w m. S. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w toku ponownego postępowania, po przesłuchaniu wskazanych przez strony postępowania świadków, ustalono, że obiekt w stanie surowym otwartym o wymiarach docelowych 6,05m x 5,5m zrealizowany został w lipcu 2015 r. W okresie tym inwestorka dysponowała jedynie skutecznym zgłoszeniem dotyczącym budowy budynku gospodarczego o powierzchni do 25m, gdyż dopiero w dniu 3 sierpnia 2015 r. Starostwo w Z. powiadomiło inwestorkę o przyjęciu zgłoszenia na budowę wolnostojącego parterowego budynku gospodarczego o wymiarach 6,0m x 5,5m. Stąd też budowa zrealizowana została w warunkach samowoli budowlanej, a brak skutecznego zgłoszenia zobowiązuje organ do rozpatrzenia sprawy w oparciu o przepis art. 49b Prawa budowlanego. Z dostarczonego przez inwestorkę projektu zagospodarowania działki nr [...], na której realizowany jest przedmiotowy obiekt wynika, że działka ta graniczy z działką nr [...] - właścicielem której są Państwo W., działką nr [...] - własności Państwa B., działką nr [...] - własności J. i L. S., działką nr [...] pozostającą we współwłasności K. P. i L. S. oraz działką nr [...] - własności Państwa P. Zgodnie z załączonym projektem zagospodarowania działki przeznczonej pod inwestycję - tj. działki nr [...], przedmiotowy garaż jest usytuowany w odległości 0,65m od granicy z działką nr [...] ścianą pełną, czym narusza przepis § 12 ust. 3 pkt 4 oraz ust. 5 warunków technicznych. Od strony północnej w ścianie garażu wykonano otwór okienny i drzwiowy. Odległość tej ściany od ściany budynku mieszkalnego posiadającego otwory okienne i drzwiowe na działce nr [...] wynosi 4,67m, co narusza przepis § 12 ust. 1 pkt 1. O ile jest możliwe zamurowanie otworu okiennego i drzwiowego od tej strony, to doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie jest możliwe od strony południowej, gdzie odległość od granicy działki budowalnej wynosi tylko 0,65m, podczas gdy wymagana odległość to 1,5m. Mając na uwadze powyższe stwierdzono naruszenie przepisów § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r, co uniemożliwia przeprowadzenie legalizacji budynki w oparciu o art. 49b Prawa budowlanego.
W odwołaniu od tej decyzji L. S., reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 49b ust. 4 w związku z art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez odmowę zastosowania powyższych przepisów w sprawie. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż dopełniła wszelkich obowiązków wynikających z art. 49b ust. 2 przedkładając wymagane dokumenty niezbędne do legalizacji. Wybudowany obiekt zgodny jest z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W stosunku zaś do stanowiska organu w zakresie naruszenia § 12 ust. 1 pkt wyjaśniła, iż zachowana została wymagana odległość, wynosi bowiem 4,67m, podczas gdy przepis stanowi o odległości pomiędzy budynkiem a granicą działki sąsiedniej - 4 m. Dodatkowo odwołująca zadeklarowała zamurowanie otworów okiennego i drzwiowego, co przesądzi o zgodności położenia obiektu względem budynku mieszkalnego na działce nr [...]. W stosunku do położenia względem działki nr . - to odległość ta faktycznie wynosi tylko 0,65m, ale odwołująca dysponuje zgodą właścicieli tej działki na taką lokalizację garażu.
Dodała też, że brak jest możliwości innej lokalizacji budynku garażowego na przedmiotowej działce, gdyż przez środek tej działki przebiegają sieci wodociągowe i kanalizacyjne, co uniemożliwia lokalizację w innym miejscu.
Podkreśliła też, że dokonała pierwszego zgłoszenia zamiaru wybudowania budynku gospodarczego (garażu) już w dniu 13 kwietnia 2015 r., a wobec zmiany obowiązujących przepisów, korzystając z tego faktu w dniu 29 czerwca 2015 r. dokonała drugiego zgłoszenia - budowy budynku o powiększonej powierzchni. W dniu 3 sierpnia 2015 r. Starostwo oświadczyło, iż nie wnosi zastrzeżeń co do realizacji przedsięwzięcia. Także Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., po kontroli przeprowadzonej w dniu 7 września 2015 r. stwierdził, iż budynek wybudowany został zgodnie z wymogami i przepisami prawa. Takie sprzeczne działania organów w poważny sposób podkopują naczelne zasady postępowania administracyjnego - takie jak wyrażona w art. 8 Kodeksu postępowania administracji - zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa czy w art. 9 Kodeksu - zasada udzielania wyczerpujących informacji.
Rozpatrując złożone odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 49b, art. 80 ust. 2, art. 81, art. 83 ust. 2 i art. 84 ustawy Prawo budowlane utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż nie ulega wątpliwości w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, że w chwili realizacji robót związanych z budową przedmiotowego garażu- tj. w lipcu 2015 r. - budowa wolnostojących budynków gospodarczych ( w tym garaży) o powierzchni do 35m² , wymagała uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczo- budowanej zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Takiego zgłoszenia dokonała inwestorka w dniu 29 czerwca 2015 r., niemniej zgłoszenie to przyjęte zostało dopiero w dniu 3 sierpnia 2015 r. Stąd też w momencie rozpoczęcia robót w lipcu 2015 r. inwestorka nie dysponowała skutecznie dokonanym zgłoszeniem. Zatem rozpoczęcie robót budowlanych odbyło się w warunkach samowoli budowlanej. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Właściwy organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia może w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonania robót można przystąpić, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w terminie. Gdy natomiast zgłoszenie nie spełnia wymaganych warunków i w ocenie organu zachodzi konieczność jego uzupełnienia organ nakład taki obowiązek na inwestora w drodze postanowienia. W niniejszej sprawie organ żądał uzupełnienia złożonego zgłoszenia i dopiero pismem z dnia 3 sierpnia 2015 r. poinformował stronę o jego przyjęciu, stąd też rozpoczęcie robót budowlanych mogło nastąpić dopiero po dniu 3 sierpnia 2015r. Zasadnie zatem wszczęte zostało postępowanie legalizacyjne, które zakończyć się może jednym z dwóch potencjalnych rozstrzygnięć –tzn. zalegalizowaniem samowoli lub nakazem jej rozbiórki. Dlatego też organ powiatowy badał możliwość zalegalizowania spornego obiektu. W wyniku tych badań ustalił, że sporny obiekt spełnia wymagania wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak jest jednak zgodności z przepisami techniczno – budowlanymi. W tym zakresie organ odwoławczy podzielił ustalenie organu pierwszej instancji, iż przedmiotowy obiekt narusza przepisy, a w szczególności § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie – zgodnie z którym sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5m i o wysokości mniejszej niż 3m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działka budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Zgodnie z projektem zagospodarowania działki nr [...] sporny obiekt o pełnej długości 5,55m posadowiony jest w odległości 0,65m od granicy z działką sąsiednią nr [...] będącą własnością Państwa W. Wymieniony przepis § 12 w żadnej jednostce nie przewiduje sytuowania obiektu w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną wynoszącą mniej niż 1,5m, o ile nie jest usytuowany w granicy (przy spełnieniu wymogów przeciwpożarowych – zastosowania ścian oddzielenia przeciwpożarowego). Nadto organ odwoławczy zauważył, iż w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, postępowania legalizacyjne prowadzone w oparciu o przepis art. 49b nie przewiduje możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami techniczno- budowlanymi. W następstwie powyższego nie jest dopuszczalne dokonywanie w obiekcie zmian jego parametrów lub charakterystyki odpowiednio do stopnia naruszonych przepisów warunków technicznych.
Odnosząc się do kwestii podniesionej w odwołaniu dotyczącej zgody właścicieli działki nr [...] na posadowienie garażu w wymienionej powyżej odległości nie mniejszej niż 0,5m od granicy z ich działką, organ stwierdził, iż organy nadzoru budowlanego działają w oparciu o przepisy Prawa budowlanego, w których nie ma przepisu dopuszczającego na zbliżenie obiektu budowlanego – tu garażu do działki sąsiedniej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła L. S. Reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
przepisów prawa materialnego, a to -
- art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego polegające na niewłaściwym zastosowaniu prowadzącym do nakazania skarżącej rozbiórki całości budynku, podczas gdy możliwe jest orzeczenie dokonania rozbiórki w części i zalegalizowanie budynku w zakresie, w jakim skarżąca dokonała przed wybudowaniem skutecznego zgłoszenia budowy budynki do 25m²;
- art. 49b ust. 4 w związku z art. 49n ust. 2 tej ustawy polegające na jego niezastosowaniu, podczas gdyż istnieją przesłanki do zalegalizowania budynku skarżących w części do 25m²;
- art. 51 oraz art. 52 tej ustawy polegające na niezastosowaniu i niewyjaśnieniu przyczyn niezastosowania legalizacji w oparciu o ten artykuł,
a także naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to:
- art. 7, art. 8, art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na wprowadzeniu skarżącej w błąd przez organy administracji, w szczególności organ pierwszej instancji, co do możliwości legalizacji budynku, co doprowadziło do odrzucenia skargi z dnia 29 lutego 2016 r.
- art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego polegający na zaniechaniu wyjaśnienia, którym dowodom organ dał wiarę, a którym nie, w szczególności niewyjaśnienie na jakiej podstawie organ ustalił, dlaczego niemożliwa jest legalizacją wybudowanego budynku gospodarczego przy uwzględnieniu, iż skarżąca dokonała skutecznego zgłoszenia budowy budynku o powierzchni do 25m².
Uwzględniając powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty podkreślając, że dokonała skutecznie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o powierzchni nie przekraczającej 25m². Ustalenie więc, że dokonała samowoli budowlanej jest niesłuszne. Rozróżnienia bowiem wymaga sytuacja, gdy inwestorka posiada niezakwestionowane zgłoszenie na wykonanie określonej inwestycji, od sytuacji gdy nie posiada żadnego zgłoszenia, jak w istocie przyjął organ pierwszej i drugiej instancji. Wobec legitymowania się przez inwestorkę przyjętym zgłoszeniem - nie można jej postawić zarzutu samowoli budowlanej, która warunkuje prowadzenie postępowania w trybie art. 49b ustawy Prawo budowlane. W ocenie skarżącej, skoro przedmiotowy obiekt został wybudowany przynajmniej częściowo legalnie - to mając do czynienia z obiektem częściowo zrealizowanym legalnie, a częściowo nielegalnie organ winien ustalić zakres prac wykonanych nielegalnie jako samowolna budowlana. Natomiast organy zaniechały jakiejkolwiek analizy w tym zakresie, co w konsekwencji doprowadziło do wydania wadliwej decyzji.
Skarżąca podniosła, iż możliwe jest doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem, tj. przesunięcia jednej ze ścian tak, aby uzyskać wymaganą odległość od granicy z działką własności Państwa W. i organy powinny te kwestie uwzględnić. Skarżąca podkreśliła też, że organ pierwszej instancji zapewniał ją o możliwości legalizacji przedmiotowego budynku, co spowodowało zaniechanie opłacenia skargi w sprawie o sygn. II SA/Gl 273/16 i w rezultacie jej odrzucenie.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 14 marca 2017 r. swojej stanowisko w sprawie przedstawił, reprezentowany przez pełnomocnika, K. P., wnosząc o oddalenie skargi. Podkreślił, iż całkowicie błędna jest teza skarżącej, iż w przypadku przedmiotowego budynku możliwa jest legalizacja. Skarżąca pomija, iż od strony zachodniej - tj. od strony działki nr [...], budynek posiada otwory okienne i drzwiowy. Zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury odległość od granicy z tą działką powinna wynosić 4m, podczas gdy w rzeczywistości wynosi tylko 0,5m. Uczestnik jest także współwłaścicielem tej działki i nie wyraża zgody na usytuowanie garażu w odległości mniejszej niż 4m. Nie została też zachowana wymagana odległość 4m od kolejnej działki od strony zachodniej- tj. działki nr [...] będącej własnością uczestnika postępowania. Działka ta styka się z działką nr [...] w południowo- zachodnim narożniku a rzeczywista odległość od granicy wynosi 2,8m. Uwzględniając powyższe brak jest możliwości legalizacji przedmiotowego budynku, gdyż nie spełnia on wymogów wskazanych w § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków i ich usytuowania.
Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i zawarte w snij argumenty. Dodał, że Starosta [...] przyjął bez zastrzeżeń złożone zgłoszenia nie widząc naruszenia przepisów techniczno- budowlanych .
Uczestnik postępowania J. S. wniósł o uwzględnienie skargi i utrzymaniu dotychczasowego stanu sprawy poprzez pozostawienie garażu. Dodał, że w miarę konieczności istnieje możliwość zamurowania drzwi i okien.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej,
co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. )
Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy
nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji
lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione
w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona.
W świetle art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m² (...) co do zasady została zwolniona obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
W ograniczonym zakresie budowa taka została poddana reżimowi prawa budowlanego na podstawie regulacji art. 30 ust. 1, wymagając zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno -budowlanej. Treść tego przepisu ulegała jednak zmianie dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie przepisów ustawy Prawo budowlane (Dz.U. poz. 443) z mocą obowiązującą od dnia 28 czerwca 2015 r. Obowiązująca do tego dnia treść tego przepisu przewidywała możliwość takiego zgłoszenia dla zamiaru budowy budynku gospodarczego - garażu o wielkości powierzchni nie przekraczającej 25m².
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje ustalony stan faktyczny sprawy. Nie jest bowiem kwestionowany fakt, iż skarżąca jako inwestorka dokonała w Starostwie Powiatowym w Z. zgłoszenia budowy budynku gospodarczego - garażu do 25m² pismem z dnia 7 kwietnia 2015 r., uzyskując w piśmie z dnia 13 kwietnia 2015 r. informację o przyjęciu zgłoszenia i niewniesieniu zastrzeżeń.
Jednocześnie w aktach sprawy znajduje się drugie zgłoszenie skarżącej, która pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. - zgłosiła budowę budynku gospodarczego o powierzchni do 35m². Wobec wystąpienia organu o uzupełnienie tego zgłoszenia o żądane dokumenty, dopiero pismem z dnia 3 sierpnia 2015 r. Starosta poinformował o przyjęciu bez zastrzeżeń tego zgłoszenia.
Nie podlega też sporowi data wykonania przedmiotowych robót budowlanych. Na podstawie zeznań wskazanych świadków ustalono, że w stanie surowym budynek ten - o wymiarach 6,05m x 5,5m wykonano w lipcu 2015 r., a zatem przed przyjęciem przez organ drugiego zgłoszenia. Zatem budowa przedmiotowego budynku gospodarczego - garażu rozpoczęta została w warunkach samowoli budowlanej. Zasadnie organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 30 Prawa budowlanego precyzuje w ust. 5 warunki dokonania zgłoszenia, podkreślając, że należy go dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a właściwy organ może w wyznaczonym terminie wnieść, w drodze decyzji, sprzeciw, stąd do wykonania robót można przystąpić dopiero wtedy, jeżeli organ takiego sprzeciwu w terminie nie wniósł.
W niniejszej sprawie, jak wskazano powyżej, organ uznał, że zgłoszenie nie spełnia warunków i zachodzi konieczność jego uzupełnienia, dlatego w drodze postanowienia z dnia [...] r. nałożył obowiązek jego uzupełnienia. Stąd też dopiero pismem z dnia 3 sierpnia 2015 r. poinformował stronę o jego przyjęciu, a zatem dopiero wówczas mogło nastąpić rozpoczęcie robót budowlanych, podczas gdy przedmiotowy budynek został już całkowicie wybudowany.
Zasadnie zatem organy, uznając działania samowolne, przeprowadziły postępowanie legalizacyjne. Dodać w tym miejscu trzeba, że nawet skutecznie przyjęte zgłoszenie, czy jak w niniejszym przypadku w wyniku pierwszego postępowania błędne uznanie prawidłowości wykonania robót budowlanych, nie może skutecznie bronić strony - inwestora od zbadania przez organ zgodności zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującymi przepisami. Stąd też wszczęte i przeprowadzone w sprawie postępowanie legalizacyjne mogło się zakończyć albo zalegalizowaniem samowoli budowalnej, albo nakazem jej rozbiórki, przypadku gdy legalizacja nie była możliwa. Organy przeprowadziły dokładne badanie możliwości zalegalizowania spornego obiektu. Jednak poczynione ustalenia doprowadziły do konkluzji, iż pomimo, iż sporny obiekt nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, spełniając wynikające z niego wymagania, to jednak nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie. Przepis § 12 tego rozporządzenia zawiera wymagania dotyczące lokalizacji budynków na działach budowlanych względem działek sąsiednich. Z przeprowadzonej przez organy analizy przedmiotowy obiekt nie spełnia tych wymagań i to w stosunku do sąsiedztwa z każdą z sąsiednich działek, naruszając wymagane odległości. Nie spełniony został zatem wymóg wskazany ust. 3 pkt 4 rozporządzenia - tj. dot. sytuowania budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5m i o wysokości mniejszej niż 3m bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią lub w odległości nie mniejszej niż 1,5m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych, gdyż w sąsiedztwie z działką [...] odległość ta wynosi tylko 0,65m. Pomimo zgody właścicieli tej działki na taką lokalizację nie może zostać ona zaakceptowana przez organ nadzoru w świetle wymogu zawartego w zacytowanym przepisie.
Nie została też zapewniona wymagana odległość od granicy z działką [...], gdyż wobec otworów okiennych i drzwiowych w tej ścianie, odległość od granicy z tą działką powinna wynosić 4m, a faktycznie odległość ta wynosi także ok. 0,65m. Argumentu strony zawartego w odwołaniu, iż wymagana odległość została zachowana, gdyż w rzeczywistości wynosi ona 4,67m, nie można uznać za zasadny, gdyż jest to odległość pomiędzy budynkiem mieszkalnym na działce nr [...], a spornym obiektem, a nie odległość od granicy z tą działką. Nie została także zachowana wymagana odległość od granicy z działką [...], gdyż brak jest wymaganej odległości 4m, a obecna odległość to 2,80m. Zwracał na ten fakt uwagę właściciel tej działki - uczestnik postępowania K. P., podkreślając brak jego zgody na takie zbliżenie. W rezultacie naruszony więc został także zapis ust. 1 wymienionego § 12 rozporządzenia.
Pokreślić trzeba w tym miejscu, iż zasadnie organ odwoławczy zauważył, iż w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, postępowanie legalizacyjne prowadzone w oparciu o przepis art. 49b nie przewiduje możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami techniczno- budowlanymi. Nie ma zatem możliwości w tym postępowaniu wezwania inwestora do usunięcia nieprawidłowości czy nałożenia na stronę obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Nie jest dopuszczalne dokonywanie w obiekcie zmian jego parametrów lub charakterystyki odpowiednio do stopnia naruszonych przepisów warunków technicznych. W następstwie stwierdzonego naruszenia przepisów organ w drodze decyzji nakłada na inwestora obowiązek rozbiórki.
Podniesione w skardze zarzuty naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 czy art. 107 § 3 9 Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują w sprawie usprawiedliwionych podstaw. garażu o długości mniejszej niż 5,5m i o wysokości mniejszej niż 3m bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią lub w odległości nie mniejszej niż 1,5m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych, gdyż w sąsiedztwie z działką [...] odległość ta wynosi tylko 0,65m. Pomimo zgody właścicieli tej działki na taką lokalizację nie może zostać ona zaakceptowana przez organ nadzoru w świetle wymogu zawartego w zacytowanym przepisie.
Nie została też zapewniona wymagana odległość od granicy z działką [...], gdyż wobec otworów okiennych i drzwiowych w tej ścianie, odległość od granicy z tą działką powinna wynosić 4m, a faktycznie odległość ta wynosi także ok. 0,65m. Argumentu strony zawartego w odwołaniu, iż wymagana odległość została zachowana, gdyż w rzeczywistości wynosi ona 4,67m, nie można uznać za zasadny, gdyż jest to odległość pomiędzy budynkiem mieszkalnym na działce nr [...], a spornym obiektem, a nie odległość od granicy z tą działką. Nie została także zachowana wymagana odległość od granicy z działką [...], gdyż brak jest wymaganej odległości 4m, a obecna odległość to 2,80m. Zwracał na ten fakt uwagę właściciel tej działki - uczestnik postępowania K. P., podkreślając brak jego zgody na takie zbliżenie. W rezultacie naruszony więc został także zapis ust. 1 wymienionego § 12 rozporządzenia.
Pokreślić trzeba w tym miejscu, iż zasadnie organ odwoławczy zauważył, iż w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, postępowanie legalizacyjne prowadzone w oparciu o przepis art. 49b nie przewiduje możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami techniczno- budowlanymi. Nie ma zatem możliwości w tym postępowaniu wezwania inwestora do usunięcia nieprawidłowości czy nałożenia na stronę obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Nie jest dopuszczalne dokonywanie w obiekcie zmian jego parametrów lub charakterystyki odpowiednio do stopnia naruszonych przepisów warunków technicznych. W następstwie stwierdzonego naruszenia przepisów organ w drodze decyzji nakłada na inwestora obowiązek rozbiórki.
Podniesione w skardze zarzuty naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 czy art. 107 § 3 9 Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują w sprawie usprawiedliwionych podstaw.
Rozstrzygnięcie poprzedzone zostało wyczerpującym postępowaniem wyjaśniającym, a wydane w sprawie decyzje opatrzone zostały uzasadnieniami wyjaśniającymi stanowisko orzekających organów.
Reasumując, stwierdzić należy, iż zapadłe w przedmiotowej sprawie decyzje organów administracji zostały wydane z pełnym zachowaniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego stosownie do przewidzianej
w ustawie procedury, przy jednoczesnym zebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego) oraz podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 tego Kodeksu) .
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło