II SA/Gl 915/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Miejskiej w Z. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na bezprzetargowe wydzierżawienie części nieruchomości gruntowej stanowiącej własność gminy stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz orzeka, iż nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W piśmie z dnia [...] r. do Prezydenta Miasta Z. A. Ł. wniosła o wydzierżawienie jej części działki nr 1 przy ulicy [...], karta mapy [...] pod budowę budynku gospodarczego w którym chciałaby przechowywać samochód, sprzęt rehabilitacyjny i wózek inwalidzki wykorzystywany przez niepełnosprawną ruchowo córkę. Uchwałą nr [...] z dnia [...] r. Rada Miejska w Z. wyraziła zgodę na bezprzetargowe wydzierżawienie na okres [...] lat na rzecz A. Ł. części nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] m2, nieogrodzonej o nr ew.1, karta mapy [...] położonej przy ul. [...], stanowiącej własność Gminy Z., dla której jest prowadzona w Sądzie Rejonowym w Z. księga wieczysta Kw nr 2, z przeznaczeniem na wybudowanie budynku gospodarczego. Jako podstawę prawną uchwały wskazała Rada art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. "a" ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym) oraz art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o gospodarce nieruchomościami). Jak wynika z akt, w oparciu o powyższą uchwałę została zawarta w dniu [...] r. między Gminą Z. a A. Ł. umowa dzierżawy terenu o pow. [...] m2. W skardze do sądu administracyjnego z dnia [...] r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r. jako niezgodnej jego zdaniem z przepisem art. 37 ust. 4 w zw. z ust. 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzasadniając to żądanie stwierdził, że zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy, z zastosowaniem jej ustępu 2 i 3, nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. Do przepisu tego odsyła art. 37 ust. 4 ustawy, który stanowi, że przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Analiza art. 37 ust. 4 prowadzi jednakże do wniosku, że należy go interpretować łącznie nie tylko z ust. 1 lecz również z odpowiednio stosowanym art. 37 ust. 2 i 3 ustawy. Tym samym katalog przypadków, w których rada może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązkowego przetargowego trybu zawierania umów ma charakter zamknięty, oparty wyłącznie na odpowiednio stosowanym przepisie art. 37 ust. 3 ustawy. Wyrażenie zgody za odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu możliwe jest zatem zdaniem Wojewody jedynie w przypadkach wskazanych w art. 37 ust. 3 ustawy i to wyłącznie w sytuacji gdy o zawarcie umowy nie ubiega się więcej podmiotów, spełniających warunki ustawowe. Dla potwierdzenia takiej wykładni art. 37 ust. 4 ustawy powołał się Wojewoda [...] m.in. na uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009 r. sygn. I OPS 1/09, w której Sąd ten stwierdził, że "rada gminy, na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy .... o gospodarce nieruchomościami, może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony nieruchomości stanowiącej własność gminy tylko w przypadkach określonych w art. 37 ust. 3 tej ustawy". W konsekwencji organ nadzoru stwierdził, że objęta skargą uchwała Rady Miejskiej w Z. została podjęta z naruszeniem art. 37 ust. 4 w zw. z ust. 1 i 3, co powinno skutkować stwierdzeniem jej nieważności (jako sprzecznej z prawem). W odpowiedzi na skargę Gmina Z. uznała ją za zasadną. Podniesiono w odpowiedzi, że przy podejmowaniu uchwały przepis art. 37 ust. 4 ustawy został zastosowany wprost bez odpowiedniego stosowania art. 37 ust. 2 i 3 ustawy, a to mając na uwadze bardzo trudną sytuację A. Ł. i jej niepełnosprawnej córki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga Wojewody zasługuje na uwzględnienie, albowiem należy podzielić jego stanowisko co do podjęcia zaskarżonej uchwały z naruszeniem art. 37 ust. 4 w zw. z ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W związku z treścią art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) w zw. z art. 100 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ... (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd przy rozpoznaniu niniejszej skargi jest związany bowiem treścią powołanej w skardze uchwały NSA z dnia 27 lipca 2009 r., sygn. akt I OPS 1/09 (ONSA 5/2009, poz. 85) zgodnie z którą "Rada gminy, na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony nieruchomości stanowiącej własność gminy tylko w przypadkach określonych w art. 37 ust. 3 tej ustawy". Nie ulega przy tym wątpliwości, że żaden z przypadków określonych w art. 37 ust. 3 w niniejszej sprawie nie zachodzi. Zgodnie bowiem z tym przepisem zwolnienie z przetargowego zbycia nieruchomości może dotyczyć jedynie nieruchomości przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe lub na realizację urządzeń infrastruktury technicznej albo innych celów publicznych, jeżeli cele te będą realizowane przez podmioty, dla których są to cele statutowe i których dochody przeznacza się w całości na działalność statutową. Z powyższych względów zaskarżoną uchwałę należało uznać za sprzeczną z prawem co skutkowało stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 147 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy p.p.s.a. Należy przy tym podnieść, że Sąd był zobowiązany ocenić legalność zaskarżonej uchwały według stanu prawnego tj. treści art. 37 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązującego w dacie jej podjęcia (zobacz w tym względzie wyroki NSA sygn. akt I OSK 1418/09 i 1419/09). Z tego też względu na treść orzeczenia sądu nie mogła mieć wpływu zmiana treści ust. 4 art. 37 ustawy o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie dnia 6 stycznia 2010 r., a to w związku z nowelizacją tego przepisu wprowadzoną ustawą z dnia 5 listopada 2009 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 206, poz. 1590). Wobec nowelizacji tego przepisu Rada Miejska w Z. może jednak podjąć nową uchwałę opartą na nowym jego brzmieniu. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej uchwały orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. SW