II SA/Gl 924/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. W dniu 20 grudnia 2011 r. J. i L. Z. złożyli wniosek w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch sztuk wolnostojących elektrowni wiatrowych DeWind D4-48 o mocy 600 kW każda, stacji transformatorowej oraz przyłącza linii energetycznej kablowej SN z włączeniem do istniejącej sieci SN, drogi wewnętrznej z placem manewrowym przewidzianych do realizacji na działkach nr ewid. [...] i [...] oraz [...] i [...] (oddziaływanie rotora), położonych w obrębie miejscowości L., gmina K. W toku postępowania Burmistrz K. uzyskał opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. nr [...] z dnia [...] r., oraz opinię Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., nr [...] z dnia [...] r., stwierdzające potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. organ stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia. Następnie postanowieniem z dnia [...] r., organ zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu przedłożenia przez wnioskodawców raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W dniu 10 maja 2012 r. wnioskodawca złożył Burmistrzowi K. przedmiotowy raport. W konsekwencji postanowieniem z dnia [...] r. organ podjął zawieszone postępowanie a następnie wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z prośbą o uzgodnienie/wydanie opinii określającej warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia załączając przedłożony przez wnioskodawcę raport. Ponadto zawiadomieniem nr [...] z dnia 22 maja 2012 r. Burmistrz K. rozpoczął procedurę udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania przedmiotowej decyzji. Zawiadomienie, o którym mowa powyżej, zostało umieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w K., stronie internetowej Gminy K., a także tablicach ogłoszeń sołectw L. i S. W związku z pismem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., nr [...] z dnia 15 czerwca 2012 r. wzywającym do uzupełnienia i weryfikacji informacji zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, z zakresu przyrodniczego, efektu kumulacji i terenów chronionych akustycznie wnioskodawca złożył uzupełnienie do raportu. W konsekwencji zawiadomieniem z dnia 16 października 2012 r. Burmistrz K. rozpoczął ponowną procedurę udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania przedmiotowej decyzji. Zawiadomienie, o którym mowa powyżej zostało umieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w K., stronie internetowej Gminy K., a także tablicach ogłoszeń sołectwa L. W dalszym toku postępowania Burmistrz K. uzyskał: opinię z dnia [...] r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. nr [...] uzgadniającą warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., nr [...] z dnia [...] r. uzgadniające warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W dniu 31 października 2012 r. Stowarzyszenie [...], z siedzibą w L. wystąpiło z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu. Organ, na podstawie art. 44 u.i.o.ś., dopuścił Stowarzyszenie do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz K. po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez J. i L. Z. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przewidzianego do realizacji na działkach nr ewid. [...] i [...] oraz [...] i [...] (oddziaływanie rotora), położonych w obrębie miejscowości L. Jednocześnie organ określił rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia wskazując, że przedmiotowa farma wiatrowa składać się będzie z 2 elektrowni wiatrowych o mocy maksymalnej 600 kW każda, średnicy wirnika do 48 m, wysokości wieży do 70 m (wysokość całkowita elektrowni wiatrowej - wieży wraz ze śmigłem w pionie nad nią do 94 m n.p.t.). Ponadto przewiduje się wykonanie dróg dojazdowych, placów montażowych, kontenerowych stacji transformatorowych oraz kabli teletechnicznych wraz z kablami energetycznymi łączącymi turbiny z siecią SN. Burmistrz K. podkreślił, że w sąsiedztwie planowanych obiektów dominują tereny wykorzystywane rolniczo, nie charakteryzujące się szczególnymi walorami krajobrazowymi lub przyrodniczymi. Obszar inwestycji nie jest objęty aktualnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W decyzji, o której mowa, organ I instancji określił również warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania w zakresie ochrony środowiska. Organ stwierdził nadto konieczność monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wskazując szczegółowo wymogi co do monitoringu ornitologicznego i chiropterologicznego wskazując, że w przypadku stwierdzenia, podczas prowadzenia monitoringu, negatywnego oddziaływania na chronione gatunki zwierząt, znacznie przekraczające rozmiary podane w raporcie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, Inwestor podejmie na własny koszt, stosowne działania minimalizujące ukierunkowane na ograniczenie i/lub całkowite wykluczenie negatywnego wpływu funkcjonowania elektrowni wiatrowej na ww. gatunki zwierząt. Nakazał nadto przed rozpoczęciem eksploatacji elektrowni wiatrowych wykonanie pomiarów natężenia hałasu na najbliższych terenach chronionych. Pomiar tła akustycznego należy dokonać po uzyskaniu pozwolenia na budowę, ale przed rozpoczęciem prac budowlanych lub po zrealizowaniu przedsięwzięcia przy wyłączonych turbinach. Burmistrz K. stwierdził nadto brak konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. Nie nałożył też obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę oraz przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, nałożył natomiast obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej na stan klimatu akustycznego na terenach prawnie chronionych przed hałasem. Ww. decyzja, jak wynika z jej części nagłówkowej, wydana została na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 80 ust. 1, art. 82 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm., zwanej dalej: u.i.o.ś.), § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 zwanego dalej: r.p.o.ś.) w związku z art. 104 k.p.a. W nader obszernym uzasadnieniu organ I instancji wskazał m.in, że z przeprowadzonej dla przedmiotowej inwestycji oceny oddziaływania na środowisko wynika, iż przy zachowaniu warunków określonych w opracowanej dla potrzeb prowadzonego postępowania dokumentacji, zostaną dotrzymane standardy jakości środowiska na terenie realizacji inwestycji, jak i poza jej obszarem. Oznacza to, że w żaden sposób przedmiotowa inwestycja nie wprowadzi ograniczeń w sposobie korzystania z sąsiednich nieruchomości. Elektrownie wiatrowe nie stanowią bowiem przeszkody w prowadzeniu działalności rolniczej. Zarówno właściciele gruntów, na których posadowione są elektrownie wiatrowe (poza terenem wyłączonym na stałe zajętym pod fundament i plac manewrowy), jak i właściciele działek znajdujących się w zasięgu oddziaływania elektrowni wiatrowych mogą użytkować je rolniczo, w ten sam sposób jak dotychczas. Organ I instancji wskazał też, że w dniu 26 listopada 2012 r. Stowarzyszenie [...], z siedzibą w L. przy ulicy [...], złożyło pismo wnosząc o wstrzymanie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla powyższego przedsięwzięcia i "zwrócenie" raportu do ponownego zaopiniowania przez właściwe organy, w związku z pojawieniem się nowych okoliczności i dowodów w sprawie. Do pisma załączono: opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w E. (znak [...]), opracowanie - Oddziaływanie farm wiatrowych na środowisko naturalne i zdrowie człowieka -przegląd opinii i poglądów sporządzony przez prof. J. J. Zdaniem organu powyższy wniosek jest bezprzedmiotowy, gdyż prawo nie przewiduje takiej czynności jak wstrzymanie wydania decyzji. Natomiast złożone przy powyższym wniosku opinie i opracowania tematyczne nie stanowią dowodu w prowadzonym postępowaniu. W dniu 27 listopada 2012 r. Stowarzyszenie [...], złożyło kolejne pismo wnosząc o uchylenie całości postępowania oraz jego powtórzenie. W odpowiedzi na powyższe organ poinformował Stowarzyszenie o możliwości wniesienia odwołania od wydanej decyzji do organu odwoławczego. Kontynuując swe wywody organ podkreślił nadto, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie również stanowić zagrożenia dla środowiska ze względu na ilość i rodzaj wytwarzanych odpadów, pod warunkiem prowadzenia prawidłowej gospodarki odpadami. Żadne dowody nie świadczą też o występowaniu negatywnego oddziaływania na zlokalizowane w sąsiedztwie obszary Natura 2000 i kumulowaniu się oddziaływań. Podsumowując organ stwierdził, iż planowane przedsięwzięcie, z zachowaniem ww. warunków, nie będzie stanowić znaczącego zagrożenia dla zasobów przyrodniczych zlokalizowanych w pobliżu, nie będzie wywierać wpływu na stan ochrony środowiska przyrodniczego w obrębie sąsiadujących terenów objętych ochroną prawną, w tym na obszarach Natura 2000 oraz nie będzie oddziaływać negatywnie na zdrowie ludzi. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania złożyło Stowarzyszenie [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) Art. 28 i art. 29 w związku z art. 107 §1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie i oznaczenie stron postępowania albowiem z analizy udostępnionych dokumentów, dotyczących emisji hałasu wynika, że w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji są nieruchomości o następujących nr ewid.: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz inne nie wymienione. Wszyscy właściciele ww. nieruchomości powinni być stronami w postępowaniu. 2) Art.10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronom wzięcia czynnego udziału w postępowaniu od początku z powodu braku obwieszczeń. 3) Art. 6, art. 8, art. 9, art.10 § 1, art. 49 k.p.a., art. 39 u.i.o.ś. poprzez wprowadzanie w błąd i utrudnianie stronom dostępu do informacji wskutek braku stosownych obwieszczeń na tablicach w K., L. i S. Obwieszczenia były bowiem niezgodne z art. 49 k.p.a. gdzie zawiadomienie przez obwieszczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia oraz są niezgodne z art. 74 oraz art. 39 u.i.o.ś., gdzie nakazuje się co najmniej 21 dniowy termin zapoznawania się z dokumentacją, składanie uwag i wniosków. Obwieszczenia nie były nadto umieszczane w sołectwie L. oraz S., ponieważ organ I instancji błędnie określił ilość stron postępowania. 4) Art. 7 k.p.a., gdyż w postępowaniu w sprawie wydania tejże decyzji nie zostały podjęte wszelkie niezbędne działania konieczne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. 5) Art. 77 k.p.a., art. 42 u.i.o.ś. poprzez ich pominięcie skutkujące niezebraniem i nierozpatrzeniem w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i oparcie się wyłącznie na argumentacji podanej przez Inwestora z pomięciem dowodów przedłożonych przez strony postępowania. 6) Art. 78 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez pozostawienie bez rozpatrzenia pism skarżącego z dnia 26 listopada 2012 r., 27 listopada 2012 r., z 12 grudnia 2012 r., oraz A. W., załączonych do nich opinii, co w konsekwencji stanowiło naruszenie zasady zapewnienia społeczeństwu czynnego udziału w postępowaniu. 7) Art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez niedostateczne uzasadnienie przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których dał on wiarę dowodom wskazanym przez inwestora, a pominął dowody skarżącego, a także poprzez niewskazanie w sposób jednoznaczny podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. 8) Art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, który mówi "Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne" oraz art. 6 ust. 4 Konwencji o Dostępie do Informacji, Udziale Społeczeństwa w Podejmowaniu Decyzji oraz Dostępie do Sprawiedliwości w Sprawach Dotyczących Środowiska (tzw. Konwencja z Aarhus), który wyraźnie stanowi, iż: "Każda ze Stron umożliwi udział społeczeństwa na tyle wcześnie, że wszystkie warianty są jeszcze możliwe a udział społeczeństwa może być skuteczny". Na zebraniu, zorganizowanym na wniosek mieszkańców, w dniu 15 lutego 2012 r., podniesiono kwestię braku spotkań informacyjnych przed rozpoczęciem procedury uzyskania przez inwestora decyzji środowiskowej, podjęto uchwały zebrania wiejskiego o sprzeciwie wobec planowanych inwestycji wiatrakowych oraz wystąpiono z wnioskiem do Burmistrza K. o przystąpienie do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości L. Zażądano również przeprowadzenia konsultacji społecznych w sprawie realizacji planowanej farmy wiatrowej. Konsultacje społeczne przed wydaniem decyzji nie zostały przeprowadzone. Burmistrz odmówił nadto przystąpienia do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości L. 9) Stowarzyszenie podniosło nadto, że organ przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody nie przeprowadził rozprawy administracyjnej. Odwołanie od ww. decyzji wniosła również A. W. Zarzuciła ona w odwołaniu, iż organ I instancji nie wyjaśnił w sposób dostateczny wpływu elektrowni na zdrowie i życie osób zamieszkujących w obszarze oddziaływania inwestycji. Organ nie uzasadnił przyczyn uwzględnienia w całości dowodów inwestora pomijając dowody przedstawione przez stronę, a przede wszystkim pozostawienia bez rozpatrzenia jej pisma, w którym wskazywała na ograniczenie możliwości zagospodarowania działki (tj. realizacji zabudowy zagrodowej - hodowla zwierząt) oraz na spadek jej wartości. Z ww. rozstrzygnięciem nie zgodził się również S. S., którego odwołanie w głównych założeniach opiera się na tych samych twierdzeniach co odwołanie A. W. Natomiast odwołania wniesione przez J. S., J. S., Ł. S., R. S., S. W., M. K. zostały złożone z uchybieniem terminu co SKO stwierdziło postanowieniami z dnia [...] r. Po rozpoznaniu skutecznie wniesionych odwołań decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonowało przebieg postępowania administracyjnego przytaczając następnie, art. 59 ust. 1, 63 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 u.i.o.ś., wskazując, iż organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, po uprzednim zasięgnięciu opinii, w niniejszym przypadku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia. Ustosunkowując się następnie do zarzutów odwołań Kolegium wskazało, iż zdaniem odwołujących, organ I instancji nie zbadał rzeczywistego wpływu hałasu i infradźwięków na środowisko. Kolegium stwierdziło, iż w trakcie postępowania ustalono, że w sąsiedztwie znajdują się obszary objęte ochroną akustyczną tj. tereny zabudowy mieszkaniowej. Dla tej grupy terenów norma hałasu wynosi 50 dB w dzień i 40 dB w nocy. Jak wynika z przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w szczególności z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, projektowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na tereny chronione akustycznie. Kolegium podkreśliło, że w zaskarżonej decyzji wprowadzono warunek ograniczający maksymalną moc akustyczną pojedynczej turbiny do 101 dB, a decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wiążąca dla organu właściwego do wydania pozwolenia na budowę. Co do infradźwięków i ich oddziaływania Kolegium wskazało, że polskie prawodawstwo nie wprowadza obecnie żadnych standardów emisyjnych infradźwięków. Poziomy natężenia infradźwięków określone były dla środowiska pracy w nieobowiązującym już rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 17 czerwca 1998 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 79, poz. 513 z późn. zm.). Przywołany akt prawny określał poziom: hałasu, infradźwięków i ultradźwięków. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 29 listopada 2002 r. pod tym samym tytułem (Dz. U. Nr 217, poz. 1833 z późn. zm.) już odnosi się tylko do hałasu i ultradźwięków. Wnioskować stąd można, że uznano infradźwięki za czynnik nie wpływający w stopniu znaczącym na zdrowie człowieka. Kolegium wskazało następnie, że ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, nie wskazuje kryteriów, przy zastosowaniu których należy ustalać krąg stron w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań. W związku z tym, zdaniem składu orzekającego Kolegium, kwestię posiadania przymiotu strony należy rozpatrywać przy zastosowaniu art. 28 k.p.a. Przyjąć więc należy, że obok wnioskodawcy stronami postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań są właściciele i osoby legitymujące się innymi prawami rzeczowymi do nieruchomości położonych w sąsiedztwie oraz w sferze oddziaływania przedsięwzięcia. Wątpliwości natomiast budzi samo rozumienie pozostawania nieruchomości w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia. Na tym tle wskazać można dwa rozwiązania. Pierwsze polegające na przyjęciu, że chodzi tu o oddziaływanie wykraczające poza normy określone prawem. Drugie stanowisko, będące przeciwieństwem pierwszego, przyznaje status strony również podmiotom, których nieruchomość znajduje się w sferze oddziaływania nawet takiego, które nie jest ponadnormatywne. Kolegium przychyla się do pierwszego z zaprezentowanych stanowisk. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że wykazane oddziaływanie przedsięwzięcie związane jest przede wszystkim z hałasem. Realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie jednak negatywnie na tereny podlegające ochronie akustycznej. Natomiast działki położone w najbliższym sąsiedztwie to grunty o charakterze rolniczym, dla których nie ustalono norm hałasu. Z tego też względu brak jest podstaw ku temu, aby rozszerzać krąg stron o właścicieli działek, na które przedsięwzięcie nie oddziałuje negatywnie, m.in. w zakresie emitowanego hałasu. Kolegium wskazało następnie, że przepis art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. zezwala na stosowanie art. 49 k.p.a. w przypadku, gdy liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20. Ponieważ w niniejszym postępowaniu ilość stron nie przekracza liczby 20, to brak jest podstaw do stosowania art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. Wobec tego w formie obwieszczenia do publicznej wiadomości organ zobligowany był podać informacje wynikające z art. 33 ust. 1 u.i.o.ś., związane z udziałem społeczeństwa w postępowaniu. Analiza akt wskazuje, że organ I instancji dopełnił tych wymagań. Kolegium podkreśliło także, że przepis art. 79 ust. 1 w związku art. 33 ust. 1 u.i.o.ś. umożliwia wniesienie uwag i wniosków każdemu, a więc osobom i podmiotom, które nie legitymują się interesem prawnym w danej konkretnej sprawie. Ustawodawca jednak ograniczył wskazane uprawnienie społeczeństwa do 21 dni. Termin ten nie rozpoczyna swego biegu od upływu 14 dnia od daty podania obwieszczenia w tej sprawie do publicznej wiadomości, gdyż żaden przepis nie wymaga "doręczenia" takiej informacji, co jest zrozumiałe z uwagi na fakt nieokreślonej liczby jej potencjalnych adresatów. Kolegium wskazało nadto, że wszczęcie postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań nie musi być poprzedzone konsultacjami społecznymi, nie musi być także przeprowadzona rozprawa administracyjna. Podniosło nadto, że A. W. zarzuciła, iż pozbawiono ją czynnego udziału w postępowaniu, gdyż organ zaniechał udzielenia pisemnej odpowiedzi na jej protest dotyczący realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Zdaniem Kolegium, okoliczność ta nie może być rozpatrywana w kategoriach naruszenia zasady "czynnego udziału strony w postępowaniu", ponieważ odwołująca dysponowała możliwością uczestniczenia we wszystkich czynnościach postępowania. Kolegium zgodziło się natomiast z zarzutem, iż organ I instancji bezpodstawnie pozostawił bez rozpoznania pismo Stowarzyszenia z dnia 12 grudnia 2012 r. Otóż przywołany przez organ I instancji art. 35 u.i.o.ś. odnosi się do udziału społeczeństwa. Tymczasem Stowarzyszenie [...] zostało dopuszczone do niniejszego postępowania na prawach strony. Z faktem tym wiążą się określone uprawnienia procesowe m.in. w postaci prawa przedstawiania uwag i wniosków w każdym czasie, aż do zakończenia postępowania w danej instancji. Oznacza to, że Stowarzyszenie jako uczestnik postępowania na prawach strony, w sposób skuteczny zgłosiło pismem z dnia 12 grudnia 2012 r. uwagi do toczącego się postępowania. Pismem z dnia 12 marca 2013 r. Stowarzyszenie [...] reprezentowane przez Prezesa K. K. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstacyjnej. W odwołaniu Stowarzyszenie przytoczyło in extenso zarzuty sformułowane w odwołaniu zarzucając Kolegium ich nieuwzględnienie. Dodatkowo wskazało nową okoliczność w sprawie w postaci przystąpienia przez Radę Miejską w K. uchwałą z dnia [...] r. do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w L. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarga zawierała nadto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten Sąd oddalił postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że choć nie z wszystkimi tezami sformułowanymi w jej uzasadnieniu można się zgodzić (o czym niżej) to jednak nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona. W szczególności Sąd nie stwierdził wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy czy z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też z innym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co do meritum decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji ustalające środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia jest bowiem w zakresie swej osnowy poprawna, a jej uzasadnienie, wbrew twierdzeniom skargi, jest obszerne i klarowne, odpowiadając pod względem wchodzących w jego skład elementów wymogom sformułowanym w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Decyzja organu I instancji spełniała bowiem wymogi określone w art. 80 ust. 1, art. 82 i art. 85 u.i.o.ś., a nadto została wydana po przeprowadzeniu niezbędnych faz postępowania, a tym samym Kolegium prawidłowo utrzymało ją w mocy. Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniosło się nadto szczegółowo do zarzutów podniesionych w odwołaniach. Wskazać w tym miejscu należy, że wobec wymienienia objętej postępowaniem inwestycji w § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b r.p.o.ś. jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko oraz wydania na podstawie art. 63 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 u.i.o.ś. przez Burmistrza K. w dniu [...] r. postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia dla tego przedsięwzięcia oceny jego oddziaływania na środowisko, przeprowadzenia tej oceny dokonano w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Brak jest, zdaniem Sądu, podstaw do przyjęcia, że oceny tej dokonano z naruszeniem przepisów u.i.o.ś. W szczególności Sąd nie stwierdził, żeby opracowany dla spornego przedsięwzięcia raport oddziaływania na środowisko nie odpowiadał treści art. 66 ustawy oraz szczegółowo określonym wymogom sprecyzowanym w ww. postanowieniu Burmistrza K. Jak wynika z akt administracyjnych przed wydaniem kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Burmistrz K. uzgodnił warunki przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w K. oraz uzyskał co do niego pozytywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. Warunki zawarte w ww. postanowieniu uzgadniającym oraz w opinii sanitarnej zostały też uwzględnione w zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Rozważając kolejno zarzuty skargi w pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutu nieuwzględnienia jako stron postępowania wszystkich właścicieli nieruchomości znajdujących się, z uwagi na emisje hałasu, w zasięgu oddziaływania planowanej inwestycji. Zdaniem Kolegium krąg stron został ustalony prawidłowo albowiem przez oddziaływanie planowanej inwestycji należy rozumieć jedynie oddziaływanie ponadnormatywne, wykraczające poza normy określone prawem. Sąd poglądu tego nie podziela. Z art. 72 ust. 2 pkt 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b) u.i.o.ś. jednoznacznie wynika bowiem, że chodzi o każde oddziaływanie, a nie tylko takie, które przekracza określone normy (por. K. Gruszecki "Komentarz do art. 73 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko", LEX 2013). Normy i ich ewentualne przekroczenia mają znaczenie dla treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie dla posiadania przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. – por. np. wyrok NSA z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt 108/12; por. też wyrok NSA z dnia 12 września 2013 r. sygn. akt II OSK 889/12. Wobec powyższego należy uznać, że przymiot strony w sprawach wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych posiadają podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie, jak też i dalej położonych od zamierzonego przedsięwzięcia, gdy zostaną narażone na jego oddziaływanie. Mówiąc o oddziaływaniu konkretnego przedsięwzięcia na środowisko, należy mieć na uwadze również te miejsca, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa lub w wydawanych decyzjach na podstawie tych przepisów, gdyż o występowaniu uciążliwości nie można mówić tylko w przypadku przekroczenia wymagań. Zauważyć bowiem przyjdzie, że gdyby intencją ustawodawcy było ograniczenie tego oddziaływania tylko do przekraczającego określone normy, to mówiłby o terenach, na których zachodzi konieczność wyznaczenia - na podstawie art. 135 i 136 Prawa ochrony środowiska obszaru ograniczonego użytkowania. Jednakowoż ewentualne pominięcie konkretnych podmiotów przy ustalaniu kręgu stron postępowania administracyjnego i tym samym uniemożliwienie im czynnego udziału w postępowaniu daje podmiotom tym, nie zaś skarżącemu Stowarzyszeniu, określone uprawnienia (np. możliwość domagania się wznowienia postępowania administracyjnego). Nadto z akt nie wynika by uchybienie Kolegium w postaci niewłaściwej interpretacji przepisu istotnie spowodowało akceptację przezeń pominięcia konkretnych osób w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W skardze Stowarzyszenie wskazało w tej mierze współmałżonków (nie wskazanych z imienia i nazwiska): S. P., S. S., Z. Z., W. Z. Jednak, jak podkreśla w odpowiedzi na skargę Kolegium, załączone do akt wypisy skrócone z rejestru gruntów nie wskazują na to by małżonkowie wymienionych osób istotnie byli współwłaścicielami nieruchomości, jak podniesiono w skardze, sąsiadujących z inwestycją. W konsekwencji zarzut w tej mierze Stowarzyszenia, w świetle art. 145 § 1 pkt b) p.p.s.a. nie może zostać uwzględniony i nie może spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazać w tym miejscu dodatkowo należy, iż wśród złożonych od decyzji pierwszoinstacyjnej odwołań pojawiły się także odwołania pochodzące od osób innych niż wymienione w skardze (M. K., J. S., J. S., R. S., S. W.), które nie brały udziału w postępowaniu pierwszoinstacyjnym pomimo, że ich zdaniem status stron powinien im przysługiwać. Z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia odwołań i brak wniosków o przywrócenie terminu SKO w C. wskazanymi już powyżej postanowieniami stwierdziło uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co osobom tym umożliwiło, gdyby taka była ich wola, dalsze, odrębne od skargi Stowarzyszenia, działania prawne. Zarzuty skarżącego Stowarzyszenia, dotyczące naruszenia przez organ I instancji art. 6, 8, 9, 10, 49 k.p.a. i 39 u.i.o.ś. uznać należy za nietrafne. Po pierwsze wskazać w tym miejscu trzeba, że obowiązujące przepisy prawa wprowadzają inne zasady dotyczące umożliwienia stronom udziału w postepowaniu administracyjnym, inaczej zaś regulują kwestie uczestnictwa społeczeństwa. Różnice te w skardze, jak się wydaje, uległy pewnemu zatarciu. Wskazać zatem należy, jak to poprawnie uczynił organ II instancji, iż przepis art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. zezwala na stosowanie art. 49 k.p.a. w przypadku, gdy liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20. W takiej sytuacji strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia (art. 48 k.p.a.). Ten tryb powiadamiania stosowany jest wobec stron postępowania. Ponieważ w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza K. ilość stron nie przekraczała liczby 20, to brak było podstaw do stosowania art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. Wobec tego w formie obwieszczenia do publicznej wiadomości organ zobligowany był podać informacje wynikające z art. 33 ust. 1 u.i.o.ś., związane już nie z udziałem stron lecz z udziałem społeczeństwa w postępowaniu, w którym przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto w formie obwieszczenia organ I instancji zobowiązany był podać do publicznej wiadomości informację o wydanej zaskarżonej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz opinią organu, o którym mowa w art. 78 u.i.o.ś. (art. 85 ust. 3 u.i.o.ś.). Zgodzić się należy, iż organ I instancji dopełnił tych wymagań. W każdym z tych przypadków informacja została podana przez jej umieszczenie na tablicy ogłoszeń i BIP-ie Urzędu Miejskiego w K. oraz w rejonie inwestycji, tj. tablicy ogłoszeń sołectwa L. Bez znaczenia dla prawidłowości tych czynności jest fakt zamieszczania obwieszczeń jedynie w sołectwie L. z pominięciem sołectwa S., albowiem art. 3 ust. 1 pkt 11 u.i.o.ś. wymaga, aby wiadomość była umieszczona w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w niniejszym przypadku jest nim miejscowość L. W odniesieniu do spełnienia wymogów obowiązkowych w postępowaniach, w którym przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 u.i.o.ś.) należy jeszcze podkreślić, że wbrew twierdzeniom skargi wskazany 21-dniowy termin odnosi się jedynie do wspomnianego udziału społeczeństwa (art. 33 ust. 1 pkt 7 u.i.o.ś.), nie zaś do udziału stron. Strona ma bowiem prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Natomiast przepis art. 79 ust. 1 w związku art. 33 ust. 1 u.i.o.ś. umożliwia wniesienie uwag i wniosków każdemu, a więc osobom i podmiotom, które nie legitymują się interesem prawnym (nie mają statusu stron) w danej sprawie. Wskazane uprawnienie społeczeństwa zostało jednak ograniczone do 21 dni od podania obwieszczenia do publicznej wiadomości. Wbrew twierdzeniom skargi termin ten nie rozpoczyna zatem swego biegu od upływu 14 dnia od daty podania obwieszczenia w tej sprawie do publicznej wiadomości, a teza ta sprzeczna jest z istotą powiadamiania społeczeństwa w drodze obwieszczenia. Istotnie, jak zauważyło także Kolegium w odpowiedzi na skargę, obwieszczenie z dnia 22 maja 2012 r. informujące o możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu wyznaczyło krótszy okres na zgłaszanie uwag i wniosków, tj. 20-dniowy (od 24 maja 2012 r. do 13 czerwca 2012 r.). Już kolejne obwieszczenie z dnia 16 października 2012 r. informujące o możliwości udziału społeczeństwa, podane do publicznej wiadomości w związku z uzupełnieniem raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wyznaczyło termin 21 dni prawidłowo. Brak też w aktach jakichkolwiek dowodów na to by owo skrócenie o 1 dzień terminu w jakikolwiek sposób wpłynęło realnie w przedmiotowej sprawie na udział społeczeństwa i np. spowodowało, iż jakieś uwagi lub wnioski nie zostały w postępowaniu rozważone. Niewątpliwie uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W odniesieniu do pozostałych zarzutów skarżącego Stowarzyszenia także zgodzić należy się co do zasady z twierdzeniami SKO w C. Po pierwsze wskazać zatem należy, iż z przyczyn wskazanych w zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę nie zasługują na uwzględnienie sformułowane w skardze zarzuty co do niedopuszczalnego wpływu na środowisko generowanych przez sporną inwestycję infradźwięków. Skarżący nie wskazał przy tym żadnych przepisów prawa, które zostałyby w tym zakresie naruszone, a tylko pod tym względem zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych zaskarżona decyzja podlega kontroli sądowej. Skoro jak to zasadnie stwierdziło SKO, polskie prawodawstwo nie wprowadza żadnych standardów emisyjnych infradźwięków, to nie można przyjąć, że obowiązujące przepisy zostały w tym względzie naruszone. Należy podkreślić, że brak jest również podlegających weryfikacji metod badania negatywnego wpływu infradźwięków na zdrowie ludzi i innych organizmów żywych, w szczególności w zależności od mocy turbin wiatrowych i ich odległości od terenów mieszkaniowych. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że kwestia wpływu infradźwięków generowanych przez elektrownie wiatrowe na zdrowie ludzi oraz zasady ewentualnej ochrony przed takimi wpływami powinna być uregulowana normatywnie. Brak jednak obecnie takich uregulowań uniemożliwia stwierdzenie, że na skutek pominięcia tej kwestii (przez jej uregulowanie) w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach decyzja taka jest niezgodna z prawem, zwłaszcza w sytuacji gdy brak jest jednocześnie wymogu aby w decyzji takiej zostały określone wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. W kwestii z kolei niewyjaśnienia kwestii rzeczywistego wpływu hałasu na środowisko trafnie wskazuje w odpowiedzi na skargę Kolegium, iż tereny objęte ochroną oraz standardy dla nich określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826). W oparciu o faktyczne zagospodarowanie terenu oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Miejskiej w K. nr 253/XX/204 z dnia 28 października 2004 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z dnia 19 kwietnia 2005 r. Nr 45, poz. 1239) ustalono, że w sąsiedztwie znajdują się obszary objęte ochroną akustyczną tj. tereny zabudowy mieszkaniowej. Dla tej grupy terenów norma hałasu wynosi 50 dB w dzień i 40 dB w nocy. Jak wynika z przeprowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w szczególności z raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, projektowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na tereny chronione akustycznie (por. załącznik nr 5 do raportu, na którym w sposób graficzny przedstawiono rozkład izofonów hałasu emitowanego przez elektrownie wiatrowe). Z załącznika tego wynika, że zachowane zostaną standardy zawarte w przepisach prawa. Dodatkowo, na żądanie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K., sporządzono uzupełnienie do raportu w zakresie skumulowanego oddziaływania akustycznego pochodzącego z dwóch projektowanych turbin i wszystkich pozostałych turbin zlokalizowanych w sąsiedztwie inwestycji. Również i ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w tym zakresie nie wykazała negatywnego wpływu na tereny objęte ochroną akustyczną. Nadto w zaskarżonej decyzji wprowadzono warunek ograniczający maksymalną moc akustyczną pojedynczej turbiny do 101 dB. Ponadto organ I instancji wprowadził obowiązek przeprowadzenia analizy porealizacyjnej stanu klimatu akustycznego na terenach prawnie chronionych przed hałasem. Odnosząc się kolejno do zarzutu, iż wszczęcie postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań nie zostało poprzedzone konsultacjami społecznymi wskazać należy, iż takiego wymogu prawo nie przewiduje, a udział społeczeństwa zagwarantowany został przez ustawodawcę w inny sposób, stosownie do art. 79 ust. 1 u.i.o.ś. W niniejszym postępowaniu taki udział społeczeństwa, jak to wskazano powyżej w wywodach dotyczących obwieszczeń został zapewniony. Bez znaczenia prawnego pozostaje podnoszony w skardze fakt, iż w innej miejscowości konsultacje takie przeprowadzono. Podobnie nietrafny jest sformułowany w skardze zarzut nieprzeprowadzenia przez organ I instancji rozprawy administracyjnej. Przepis art. 36 u.i.o.ś. stanowi bowiem, że organ właściwy do wydania decyzji może przeprowadzić rozprawę administracyjną otwartą dla społeczeństwa. Przeprowadzenie rozprawy takiej nie jest zatem obowiązkiem organu, a pozostawione zostało przez ustawodawcę do uznania organu. W konsekwencji nie można czynić zarzutu organowi, iż rozprawy nie przeprowadził. Odnosząc się z kolei do zarzutu nierozważenia przez organ pism skarżącego Stowarzyszenia oraz A. W., co zdaniem strony skarżącej naruszało art. 78 w zw. z art. 10 k.p.a., stwierdzić należy, że brak odpowiedzi organu I instancji na wyrażające swe stanowisko pismo strony nie stanowi o pozbawieniu jej czynnego udziału w postępowaniu. Strony mogły bowiem uczestniczyć we wszystkich czynnościach postępowania, miały prawo wglądu do akt sprawy itp. Nadto zarzut ten był już podniesiony w odwołaniu, organ II instancji ustosunkował się do niego, a rozważając ponownie w ramach postępowania drugoinstacyjnego całokształt okoliczności faktycznych sprawy ujął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji także kwestie podnoszone w pismach. Notabene wbrew twierdzeniom skargi pisma Stowarzyszenia z dnia 26 i 27 listopada 2012 r. były przez organ I instancji rozważane (jak również dołączona do nich opinia) o czym jednoznacznie świadczy to, że organ odniósł się do ich treści w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji. Istotnie natomiast pozostawiono bez rozpatrzenia pismo z 12 grudnia 2012 r. w błędnym przeświadczeniu, iż wpłynęło ono po terminie (który w istocie Stowarzyszenia uczestniczącego na prawach strony nie obowiązywał). Fakt, iż do treści pisma ustosunkowało się, po jej rozważeniu Kolegium, powoduje jednak, iż niewątpliwie uchybienie w tym zakresie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje podniesiona w skardze okoliczność przystąpienia przez Radę Miejską w K., już po wydaniu zaskarżonej decyzji, do opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego w L. (uchwała z dnia [...] r. nr [...]. Sąd kontroluje bowiem zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w dacie jej wydania, kiedy to dla ww. miejscowości, co jest bezsporne, plan miejscowy nie obowiązywał. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.