II SA/Gl 929/12

WyrokWSA w Gliwicach2013-02-06

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Rafał Wolnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu (najemca) jest stroną w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie innej osoby z tego lokalu?
Ratio decidendi
Osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną w rozumieniu art. 28 KPA w postępowaniu o wymeldowanie innej osoby z tego lokalu. Sąd podziela stanowisko uchwały NSA II OPS 1/11 i jest nią związany. Nawet gdyby uznać zarzut naruszenia art. 28 KPA za zasadny, nie miałby on istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż postępowanie mogło być wszczęte z urzędu, a najemca mógłby być przesłuchany jako świadek.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wymeldowanie A. K. z pobytu stałego z mieszkania, złożonego przez jego byłą żonę E. K. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, stwierdzając dobrowolne i trwałe opuszczenie lokalu przez A. K. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Kurator ustanowiony dla A. K. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o stronach postępowania (art. 28 KPA) oraz o wymeldowaniu (art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności).
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. We wniosku z dnia [...]r. E. K. wniosła o wymeldowanie swojego byłego męża A. K. z pobytu stałego z mieszkania na os. [...] w M. . Podała, że w mieszkaniu tym nie przebywa on od [...]r., zabrał z mieszkania część swoich rzeczy osobistych, nie zna jego aktualnego adresu. W toku wszczętego w tej sprawie postępowania, na wniosek organu pierwszej instancji złożony na podstawie art. 34 § 1 kpa Sąd Rejonowy w M. prawomocnym postanowieniem z dnia [...]r., sygn. akt [...]ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu A. K. kuratora w osobie adwokat K. H-O. – celem reprezentowania jego interesów w postępowaniu o wymeldowanie. Po przeprowadzeniu postępowania Burmistrz M. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139. poz. 993 ze zm., zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności) orzekł o wymeldowaniu A. K. z pobytu stałego z lokalu przy os. [...]w M. . W uzasadnieniu decyzji stwierdził, powołując się na przeprowadzone w sprawie dowody, że A. K. opuścił objęty postępowaniem lokal w sposób dobrowolny i trwały, w lokalu tym nie mieszka, a jego miejsce pobytu nie jest znane, co uzasadnia jego wymeldowanie. Organ podkreślił, że przepisy ustawy o ewidencji ludności mają charakter porządkowy a rejestracja pobytu danej osoby pod konkretnym adresem powinna odpowiadać stanowi faktycznemu. W odwołaniu od tej decyzji, ustanowiony celem reprezentowania A. K. kurator wniósł o jej uchylenie i o umorzenie postępowania pierwszej instancji. Uzasadniając to żądanie kurator zarzuciła w pierwszej kolejności, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na żądanie osoby, która nie ma w nim przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa i przymiot taki nie został przez organ wykazany. Nadto zarzucono, że kwestionowana decyzja została wydana z naruszeniem art. 68 w zw. z art. 77 § 1 kpa, gdyż niewłaściwie przeprowadzono dowód z oględzin będącego przedmiotem wymeldowania lokalu, jak również nie przeprowadzono dowodu z zeznań świadków "mogących mieć wiedzę na temat przyczyn opuszczenia przez A. K. tego lokalu i okoliczności czy nastąpiło to w sposób dobrowolny i trwały". Nie ustalono również innych istotnych w sprawie okoliczności, m. in. czy A. K. posiada klucze do mieszkania. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy powołując się na wyniki oględzin lokalu przeprowadzonych w dniu [...]r., na złożone do protokołu z tych oględzin przez E. K. wyjaśnienia oraz na treść zeznań świadków mieszkających w sąsiedztwie (M.B. i H.W.) ustalił, że A. K. lokal, w którym jest zameldowany opuścił [...]r. i od tego czasu w nim nie przebywa. W sprawie nie zostały ujawnione jakiekolwiek dowody dające podstawę do ustalenia aby do opuszczenia lokalu został zmuszony oraz, iż ma on zamiar do niego powrócić. Nadto można domniemywać, że ukrywa się on przed organami ścigania (list gończy), co daje również podstawy do przyjęcia, że mieszkanie opuścił dobrowolnie. Co do zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji treści art. 28 kpa, powołał się wojewoda na odmienny w tym względzie pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 5 grudnia 2011 r. o sygn. akt II OPS 1/11. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody [...] ego, reprezentująca A. K. kurator ustanowiona przez sąd rodzinny dla osoby nieobecnej, wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła, że decyzja ta została wydana z mającym wpływ na wynik postępowania naruszeniem art. 28 kpa oraz z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności przez błędne przyjęcie, że decyzja o wymeldowaniu skarżącego mogła być wydana w postępowaniu wszczętym i przeprowadzonym na wniosek i z udziałem E. K. jako najemcy objętego postępowaniem lokalu. W uzasadnieniu skargi, w nawiązaniu do sformułowanych w części wstępnej zarzutów przedstawiono zapatrywanie, że najemca lokalu ma jedynie interes faktyczny a nie interes prawny dający przymiot strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując co do zasady stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutu naruszenia treści art. 28 kpa ponownie powołał się na wymienioną w tym uzasadnieniu uchwałę NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew sformułowanym zarzutom brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlegała ona kontroli sądu, zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W szczególności bezpodstawny jest zdaniem Sądu zarzut wydania zaskarżonej decyzji z obrazą treści art. 28 kpa oraz art. 29 ust. 1 i 2 w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z tego powodu, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek E. K. i przeprowadzone z jej udziałem jako najemcy objętego wymeldowaniem mieszkania. Odmienne w tym względzie zapatrywanie wynika bowiem z powołanej przez Wojewodę [...] uchwały NSA sygn. akt II OPS 1/11 zgodnie, z którą "osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu jest stroną w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie (wymeldowanie) w tym lokalu innej osoby, prowadzonym na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.)". Stanowisko zawarte w tej uchwale Sąd w pełni podziela, a nadto w związku z treścią art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) jest tą uchwałą związany. Nadto, gdyby nawet uznać ten zarzut za zasadny to mógłby on stanowić podstawę uwzględnienia skargi tylko wówczas, gdyby zostało wykazane, że przedmiotowe naruszenie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy p.p.s.a. Taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie zachodzi gdy zważy się, że postępowanie w przedmiocie wymeldowania skarżącego mogło być wszczęte z urzędu i E. K. mogłaby być w nim przesłuchana w charakterze świadka. Również działając z urzędu (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.) Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego podzielić bowiem należy stanowisko organów orzekających, że skarżący objęte postępowaniem mieszkanie opuścił w [...]r. zabierając część swoich rzeczy osobistych i od tego czasu w nim nie przebywa. Nie jest również znane jego obecne miejsce zamieszkania. W sprawie nie zostały też ujawnione jakiekolwiek dowody mogące świadczyć o tym, że do opuszczenia mieszkania został w bezprawny sposób zmuszony. W sytuacji zatem, gdy zgodnie z treścią art. 9 ust. 2b zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu, wymeldowanie skarżącego było zgodne z treścią art. 15 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Sąd przyjął, że w postępowaniu sądowym skarżący również jest reprezentowany przez ustanowionego dla niego w postępowaniu administracyjnym przez sąd rodzinny kuratora, skoro zgodnie z treścią art. 148 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego został on ustanowiony dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw. Ochrona ta rozciąga się zatem również na postępowanie sądowe (zobacz w tym względzie postanowienie NSA z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt II OZ 725/12). W postępowaniu sądowoadministarcyjnym nie doszło bowiem do potwierdzenia aktualnego adresu zamieszkania skarżącego, a tylko wówczas doszłoby do utraty podstawy działania ustanowionego dla niego kuratora. Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. Wobec oddalenia skargi nie było też podstaw do orzekania w przedmiocie wniosku przedstawiciela skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania (w związku z treścią art. 209 i 200 ustawy, pomijając już okoliczność, że nie zostało wykazane aby skarżący poniósł w postępowaniu sądowym jakiekolwiek koszty). mw

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło