II SA/Gl 940/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-12-07
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę zadaszenia kortów tenisowych, które zostało wykonane bez pozwolenia na budowę i jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest zgodna z prawem, nawet jeśli skarżący twierdzi, że konstrukcja nie stanowi "dachu" w rozumieniu planu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zadaszenie kortów tenisowych, składające się z konstrukcji stalowych i plandekowego pokrycia, stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę. Ponieważ budowa ta jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie kształtu dachu, nie podlega legalizacji, a nakaz rozbiórki jest uzasadniony. Sąd potwierdził, że konstrukcja ta pełni funkcję dachu, chroniąc przed wpływami atmosferycznymi, co zostało już przesądzone w poprzednim wyroku.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę zadaszenia zespołu kortów tenisowych, uznając je za samowolną budowlę niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po uchyleniu tych decyzji przez WSA w poprzednim postępowaniu, organy przeprowadziły ponowne postępowanie, precyzyjnie określając elementy podlegające rozbiórce. Skarżąca spółka kwestionowała, czy konstrukcja stanowi dach i czy nakaz rozbiórki obejmuje elementy pierwotnie stanowiące ogrodzenie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
W wyniku pisma Kierownika Referatu Budownictwa i Planowania Przestrzennego Wydziału Gospodarki Przestrzennego Urzędu Miasta P. z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wszczął i przeprowadził postępowanie, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...]r. nakazał firmie "A" Sp. z o.o. w P., na postawie art. 48 ust 1 ustawy Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r., poz. 1623 ze zm.) wykonanie rozbiórki zadaszenia zespołu kortów tenisowych (oznaczonego dla potrzeb postępowania administracyjnego numerem 2) zlokalizowanego na działce nr 1 przy ul. [...]/[...] w P.
Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Organ zaakceptował stanowisko organu pierwszej instancji uznając, że inwestor zrealizował samowolną budowlę wymagającą uprzedniego pozwolenia na budowę (zadaszenie kortów tenisowych), a wobec faktu, iż realizacja tej inwestycji jest niezgodna z § 14 ust. 5 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie dachu, uniemożliwiło to przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego.
W wyniku skargi "A" Sp. z o.o. w P. do sądu administracyjnego wyrokiem z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 441/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględniając złożoną skargę uchylił wymienione powyżej decyzje organów nadzoru budowlanego. W uzasadnieniu stwierdził, że skargę uznano za zasadną z uwagi na niemożność ustalenia przez Sąd co jest przedmiotem orzeczonego nakazu rozbiórki, a mianowicie czy nakazem rozbiórki zadaszenia kortów tenisowych nr 2 w południowej części działki nr 1 objęte były również słupy stalowe i słupy kratownicowe, tym bardziej, że w podobnej sprawie dotyczącej zespołu kortów nr 1 - sygn. akt II SA/Gl 440/14 - organ odwoławczy utrzymując decyzję organu pierwszej instancji stwierdził, że nakazem rozbiórki nie są objęte słupy kratownicowe. Dlatego wyjaśnienia wymaga czy "ściany szczytowe" (według projektu wykonane "w postaci ram skratowanych z profili stalowych") są identyczne ze "słupami kratownicowymi", o których mowa w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji. W ocenie Sądu, w przypadku pozytywnej odpowiedzi brak podstaw do wyłączenia "słupów kratownicowych" z nakazu rozbiórki. Według Sądu inwestor zrealizował samodzielną budowlę wymagającą uprzedniego pozwolenia na budowę, polegającą na budowie zadaszenia kortów tenisowych, która składała się z łukowatych konstrukcji stalowych oraz słupów mocowanych do żelbetowych stóp fundamentowych, czyli zrealizował inwestycję inną niż objętą dokonanym zgłoszeniem z dnia [...] r. Pomimo próby przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, prawidłowo organ uznał, że budowa niezgodna jest z obowiązującym planem miejscowym, co obligowało organy do wydania decyzji w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Sąd stwierdził przy tym, że wbrew zarzutom skarżącej, w sprawie mamy do czynienia z dachem, gdyż łukowa konstrukcja została zrealizowana przez skarżącą w celu przykrycia i osłonienia kortu tenisowego przed wpływami atmosferycznymi. Odnosząc się do ponownego postępowania, Sąd wskazał, iż organ pierwszej instancji winien wyjaśnić, co wchodzi w skład zadaszenia kortów tenisowych nr 2 , w szczególności ustalić ile słupów stalowych do których przymocowano łukowatą konstrukcję dachu objęto nakazem rozbiórki, a także czy słupy kratownicowe tym nakazem zostały objęte. Ustalenia te powinny znaleźć wyraz w nowej decyzji precyzyjnie określającej nakaz rozbiórki. Dopiero bowiem taka decyzja spełniać będzie wymogi określone w art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Po otrzymaniu niniejszego wyroku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przeprowadził ponowne postępowanie, w tym ponowne oględziny zadaszenia kortów tenisowych oznaczonych jako nr 1 i nr 2 na działce nr 1 przy ulicy [...]/[...] w P., w wyniku których ustalono, że zadaszenie kortów nr 1 wraz z konstrukcją stalową zostało rozebrane, a zadaszenie kortów nr 2 składa się z pięciu podwójnych ram kołowych podpartych w środku na pięciu słupach stalowych, a ściany szczytowe (ramy) wykonano w postaci 14 słupów kratowych i 3 słupów z profili stalowych, ogólnie pokrycie dachu zamocowane jest do 28 słupów kratownicowych, 6 słupów stalowych z profili zamkniętych oraz pięciu podwójnych ram kołowych. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., przywołując w postawie prawnej art. 48 ust. 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2016, poz. 290), nakazał firmie "A" Sp. z o.o. w P. wykonanie rozbiórki zadaszenia zespołu kortów tenisowych (oznaczonego dla potrzeb postępowania administracyjnego numerem 2) zlokalizowanego na działce nr 1 przy ul. [...]/[...] w P., wskazując, że nakaz rozbiórki obejmuje następujące elementy obiektu, tj.:
- powłokę plandekową, stanowiącą pokrycie dachu,
- pięć podwójnych stalowych ram kołowych wraz z pięcioma słupami podpierającymi konstrukcję w środku rozpiętości.
- dwie ściany szczytowe składające się w sumie z 28 słupów kratownicowych, 6 słupów stalowych z profili zamkniętych połączonymi ze sobą ryglami stężającymi,
- fundamenty żelbetowe wszystkich elementów konstrukcyjnych zadaszenia kortów.
W obszernym uzasadnieniu opisano dokładnie dotychczasowy przebieg postępowania, przyjęte ustalenia i wydane w toku postępowania decyzje, które następnie zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 441/15. Po uzupełnieniu materiału dowodowego we wskazanym w uzasadnieniu wymienionego wyroku kierunku, przyjęto, jak w poprzednich decyzjach, że konstrukcja przykrycia zespołu kortów tenisowych stanowi budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, którego realizacja wymagała ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). Próba legalizacji nie mogła zakończyć się sukcesem, ponieważ budowa nie była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego – zatwierdzonym uchwałą [...] Rady Miasta P.z dnia [...] r. (ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] r.), w myśl którego dla terenu zajętego przez przedmiotową budowę przewidziano w § ust. 13 pkt 1 i w § 14 ust. 5 pkt 2 uchwały dachy jednospadowe lub wielospadowe o nachyleniu połaci dachowych od 2 do 22°. Analiza zapisów tego planu zagospodarowania przestrzennego doprowadziła organ orzekający do wniosku, że przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego planu w zakresie nachylenia połaci dachowych. Możliwość wzniesienia obiektu namiotowego na tym terenie w formie zastosowanej przez inwestora - z uwagi na formę i nachylenie połaci dachowych nie została dopuszczona w obowiązującym planie, co uniemożliwia przeprowadzenie procedury legalizacyjnej. W toku postępowania, w wyniku przeprowadzonych oględzin zadaszenia kortów, stwierdzono, że składa się ono z pięciu podwójnych ram kołowych, podpartych w środku rozpiętości pięcioma słupami stalowymi oraz dwóch ścian (ram) szczytowych, z których każda składa się z 14 słupów kratownicowych oraz trzech słupów stalowych z profili zamkniętych (zlokalizowanych w narożach oraz w środku szerokości ścian). Ściany szczytowe stanowią całość konstrukcyjną - wszystkie słupy połączone zostały ryglami stężającymi. Słupy oraz ramy kołowe posadowione zostały na żelbetowych stopach fundamentowych, a całość konstrukcji ram szczytowych powiązana została funkcjonalnie i konstrukcyjnie z przekryciem kortów zamocowanym do ram kołowych i ścian szczytowych. Całość konstrukcji przekrycia kortów stanowi 5 ram kołowych wspartych w środku rozpiętości na 5 słupach stalowych, 28 słupów stalowych kratownicowych i 6 słupów z profili zamkniętych.
Podzielając stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 października 2015 r. - organ powtórzył, iż inwestor zrealizował samodzielną budowlę, bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, w postaci zadaszenia kortów tenisowych. Zrealizował zatem inwestycję inną niż objętą zgłoszeniem z dnia [...] r. (które obejmowało realizację kortów tenisowych wraz z ogrodzeniem i parkingami). W ocenie organu nawet, jeśli przyjąć, że "słupy stalowe stanowiły ogrodzenie (w zgłoszeniu nie podano ilości słupów), na których oparto łukową konstrukcję, to przestały pełnić taką rolę funkcję stając się elementem nośnym dla zamontowania do nich konstrukcji łukowej. Słupy te powiązane z konstrukcją łukową funkcjonalnie i konstrukcyjnie tworzą jeden obiekt budowalny. I nie ma tu znaczenia fakt, że inwestor wcześniej zrealizował słupy stalowe, a dopiero później oparł na nich konstrukcję łukową, gdyż nie odpowiadają one temu co zostało wskazane w zgłoszeniu z dnia [...] r. Organ stwierdził, że także Sąd podzielił stanowisko, iż na skutek zamontowania na słupach stalowych konstrukcji łukowej doszło do powstania budowali w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, której realizacja była dopuszczalna jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 cytowanej ustawy).
Warunkiem legalizacji jest zgodność realizowanej inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz obowiązującymi przepisami. W przywołanym powyżej wyroku Sąd potwierdził, iż nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego, chociażby z uwagi na niezgodność z zapisami planu zastosowanego kształtu dachu zadaszenia kortów. W świetle powyższego organ orzekł jak w sentencji.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania względnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem:
- art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego polegającym na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie uwzględnieniu faktu posadowienia przez skarżącego ażurowego ogrodzenia ze słupów zgodnie ze zgłoszeniem budowlanym oraz nie rozpatrzenia okoliczności czy konstrukcja stalowa objęta postępowaniem, posiada w ogóle dach w rozumieniu planu miejscowego;
- art. 8 i 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na doprowadzenie do wytworzenia się u skarżącego poczucia nieufności w stosunku do działań organów Państwa oraz braku możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów;
- a także art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego z uwagi na fakt, iż postępowanie winno zostać umorzone, gdyż podmiot przeciwko któremu toczyło się postępowanie – "B" Sp. z o.o. nie jest właścicielem nieruchomości przy ulicy [...], jest nim natomiast "A" Sp. z o.o., która to Spółka jest zupełnie innym podmiotem. Odwołująca Spółka zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane oraz § 14 ust. 5 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu Spółka podniosła, że organ dalej nie dokonał wszechstronnego rozpoznania okoliczności sprawy, co stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na podstawie zgłoszenie inwestor 6-ci metrowe wybudował ażurowe ogrodzenie w taki sposób, by po zmianie planu możliwa była rozbudowa ogrodzenia poprzez dołączenie łukowatych elementów stalowych łączących poszczególne słupy ogrodzenia i pokrycia ich plandeką. W ocenie odwołującej "B" Sp. z o.o. wykonała zatem ogrodzenie zgodnie ze zgłoszeniem, a stąd inspektor powiatowy przy stwierdzeniu konieczności rozbiórki kortów winien rozdzielić kwestię zadaszenia kortów od słupów, stanowiących początkowo ogrodzenie kortów i posadowionych zgodnie ze zgłoszeniem. W tym zakresie organ poczynił, w ocenie odwołującej, błędne ustalenia.
Niezależnie od powyższego odwołującą Spółka zwróciła uwagę, że zastosowany w sprawie § 14 ust. 5 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie ma przełożenia na okoliczności niniejszej sprawy, gdyż konstrukcja w postaci przykrycia kortów tenisowych nie posiada tzw. dachu. Zwracając uwagę na brak legalnej definicji "dachu" Spółka podniosła, że w takim przypadku należy posiłkować się potocznym rozumieniem słowa "dach" odwołującym się do definicji funkcjonalnej, uwzględniającej funkcję dachu - ochronę przed wpływami atmosferycznymi oraz ubytkiem ciepła. W takim rozumieniu plandeka, która winna zostać zdjęta na ziemię, nie może chronić przed zimnem, a przed opadami jedynie częściowe, nie może być uznana za dach. Zatem wobec tego przedmiotowa konstrukcja, nawet przy uznaniu jej za budowlę, nie posiada dachu w funkcjonalnym rozumieniu i nie ma do niej zastosowania wymieniony powyżej przepis planu. Dodatkowo Spółka wskazał, że wobec braku możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, naruszono art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 105 §1 tego Kodeksu, z uwagi na fakt, iż podmiot przeciwko któremu toczyło się postępowania tj. "B" Sp. z o.o. (dawniej "A" Sp. z o.o.) nie jest już właścicielem nieruchomości przy ulicy [...] jest nim natomiast "A" Sp. z o.o. która to Spółka jest zupełnie innym podmiotem.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. go. W uzasadnieniu, po przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania organ zaakceptował stanowisko organu pierwszej instancji uznając, że inwestor zrealizował samowolną budowlę wymagającą uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, polegającą na budowie zadaszenia kortów tenisowych oznaczoną w dokumentacji zdjęciowej jako "zespół kortów tenisowych nr 2". Budowla ta składa się z materiału plandekowego, stanowiącego pokrycie dachu, które zamocowane na jest do 28 słupów kratownicowych, 6 słupów stalowych z profili zamkniętych oraz pięciu podwójnych ram kołowych. Oznacza to, ze inwestor zrealizował całkowicie inną inwestycję, niż wskazana przez niego w zgłoszeniu z dnia [...] r. Według tego zgłoszenia inwestor wskazał na zamiar zrealizowania kortów tenisowych (z nawierzchnią z mączki ceglanej) wraz z ogrodzeniem (w postaci ażurowego ogrodzenia z siatki o wysokości 6m) i parkingami. Odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 października 2015 r. organ stwierdził, że nawet jeśli słupy zostały zrealizowane w oparciu o zgłoszenie, to powiązane z konstrukcją łukową funkcjonalnie i konstrukcyjnie tworzą jeden obiekt budowlany i przestały pełnić funkcję ogrodzeniową. Doszło do powstania budowli w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy, na realizację której wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. W rezultacie ustalenie samowoli budowlanej, obliguje organ do zbadania możliwości jej legalizacji w świetle art. 48 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie organ ustalił, że realizacja tej inwestycji jest niezgodna z § 14 ust. 5 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie dachu. Uniemożliwiło to prowadzenie postępowania legalizacyjnego, wobec zaistnienia negatywnej przesłanki.
Odnosząc się do zarzutu jakoby plandekowe przekrycie nie stanowiło dachu, organ odwoławczy odniósł się do swojej decyzji z dnia [...] r., gdzie powoływał się na rozumienie słowa "dach" oraz na podzielnie tego stanowiska przez Sąd w wymienionym już powyżej.
W zakresie naruszenia art. 7, art. 8 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego organ uznał do za nieuzasadniony, bowiem organ powiatowy zgodnie z zalecaniami Sądu przeprowadził czynności kontrolne, podczas których ustalił precyzyjnie co wchodzi w skład zadaszenia zespołu kortów tenisowych nr 2. i wyraził to dokładnie w zaskarżonej decyzji.
Wskazując adresata decyzji organ przywołał dyspozycję art. 52 ustawy Prawo budowlane, z którego wynika, że czynności nakazane w decyzji wydanej na podstawie art. 48 tej ustawy obowiązany jest wykonać inwestor, właściciel lub zarządca obiektu. Zgodnie z linia orzeczniczą w pierwszej kolejności obciążony winien być inwestor, pod warunkiem, że posiada on w dacie orzekania uprawnienia do władania obiektem budowlanym. W przypadku bowiem, gdyby nie posiadał już prawa dysponowania obiektem i nieruchomością na cele budowlane, nałożenie na niego obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem byłoby niewykonalne. Tym samym, kiedy właściciel nieruchomości zbywa swoją nieruchomość w drodze czynności cywilnoprawnej, to w świetle art. 52 ustawy, nowy właściciel nieruchomości wchodzi w prawa i obowiązki dotychczasowego i powinien być podmiotem, do którego kierowane winny być wszelkie rozstrzygnięcia organów administracyjnych. Powołując się na wyroki sądów administracyjnych organ stwierdził, że gdy inwestor w toku postępowania legalizacyjnego wyzbywa się prawa do nieruchomości, traci status strony tego postępowania, zaś adresatem wydawanych decyzji winien być nowy właściciel (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 20107 r., sygn. akt II OSK 522/06). W związku z powyższym słusznie organ powiatowy obowiązek rozbiórki przedmiotowej budowali nałożył na obecnego właściciela działki nr 1072/80 (po podziale)., co potwierdza wpis do Krajowego Rejestru Sądowego nr 5. gdzie w miejscu dotyczącym danych podmiotu wykreślono "C", a wpisano "A" Spółka z o.o. Reasumując organ odwoławczy nie dopatrując się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach "A" Sp. z o.o. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 7, i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w tym w szczególności błędnym i powierzchownym rozpoznaniu czy stalowa konstrukcja posiada w ogóle dach w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz błędne rozciągnięcie nakazu rozbiórki na słupy stalowe i słupy kratownicowe, posadowione pierwotnie jako 6-metrowe ogrodzenie; .
- art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez doprowadzenie do wytworzenia u skarżącego poczucia nieufności w stosunku do działań organów Państwa;
art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego gdyż skarżącemu nie dano możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania (gdyż skarżący jest inną Spółką niż dotychczasowa strona),
Uwzględniając powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji pierwszej instancji i orzeczenie o umorzeniu postępowania względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, bowiem rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części (art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesiono zarzuty podnosząc, że inwestor najpierw wybudował ogrodzenie, a następnie wykorzystał słupy jako konstrukcję nośną dla elementów łukowych, zatem nakaz rozbiórki winien dotyczyć tylko tych elementów łukowych. Nadto podkreśliła, że zapis § 14 ust. 5 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może mieć zastosowania do przedmi9otwej konstrukcji stalowej zwanej w "Projekcie budowli stanowiącej przykrycie kortów tenisowych w formie namiotu - z [...] r. - "przykryciem kortów tenisowych". Zapis ten odnosi opisuje parametry dachu, a z takim nie mamy do czynienia w niniejszym przypadku, na potwierdzenie czego skarżąca przedstawiła szeroką argumentację. Powtórzyła też zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie faktu uczestniczenia w postępowaniu nowego podmiotu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że zarzuty skargi stanowią głownie powtórzenie i rozwinięcie zarzutów zawartych w odwołaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2016 r. , poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.
Wskazać także przyjdzie, iż sprawa powyższa nie jest rozpatrywana pierwszy raz, lecz była już przedmiotem wyrokowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W wyroku z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 441/15 Sąd uchylił poprzednio wydane w sprawie rozstrzygnięcia tak Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r., jak i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Analiza uzasadnienia tego wyroku musi doprowadzić do stwierdzenia, że zostały w nim potwierdzone wymienione ustalenia - Sąd przesądził m.in., że w sprawie doszło do zrealizowania przez skarżącą "samodzielnej budowli wymagającej uprzedniego pozwolenia na budowę, polegającą na budowie zadaszenia kortów tenisowych" oraz że w sprawie mamy do czynienia z dachem, gdyż "łukowa konstrukcja została zrealizowana przez skarżącą w celu przykrycia i osłonienia kortu tenisowego przez wpływami atmosferycznymi" a także zostały wskazane zasady i tryb postępowania organów nadzoru w celu wyjaśnienia powstałych wątpliwości. W wyroku tym Sąd wyraźnie wskazał w uzasadnieniu, że w toku dalszego postępowania organy mają obowiązek ustalić, jaka część robót została wykonana w oparciu o ważne pozwolenie na budowę i w stosunku do wykonanych robót, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i w zależności od jego wyniku, podjąć decyzję w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt. 1 lub pkt. 2 Prawa budowlanego.
Trzeba przy tym pamiętać, że przepis art. 153 cytowanej już powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Rozpoznając ponownie sprawę tak organ administracji jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może formułować ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem i zobowiązany jest do podporządkowania się tym poglądom w pełnym zakresie. Wyłączenie bezwzględnego obowiązku zastosowania się w niniejszej sprawie przez Sąd i organy administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych, co do dalszego biegu postępowania mogłoby zajść jedynie wówczas, gdyby doszło po wydaniu wyroku do istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany stanu prawnego - zmiany przepisów prawa. W przedmiotowym przypadku taka okoliczność nie zachodzi.
W tej sytuacji znaczenie powołanego wyroku z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 441/15 dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest wiążące.
Dokonując więc oceny postępowania organu, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji należy zatem dokonać oceny, czy orzekające w sprawie organy odniosły się do wskazań zawartych w tym wyroku i wyjaśniły podnoszone w sprawie wątpliwości. Z kolei podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty co do kwalifikacji przykrycia kortów tenisowych nr 2 jako dachu, który nie spełnia wymogów zawartych w § 14 ust. 5 pkt 2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Nr XXXVIII/506/14 Rady Miasta P. z dnia [...] r. nie mogły być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia tak przez organy nadzoru jak i obecnie przez Sąd dokonujący kontroli wydanych decyzji opartej na kryterium zgodności z prawem.
W ocenie Sądu rozpatrując ponownie sprawę organy nadzoru budowlanego dostosowały się do wskazań zawartych w wymienionym powyżej wyroku i uzupełniały postępowanie we wskazanym tam kierunku. Poza sporem pozostaje bowiem fakt, że chociaż inwestor dokonał w dniu [...] r. zgłoszenia, to zgłoszenie to dotyczyło "budowy kortów tenisowych wraz z ogrodzeniem i parkingami", zaś wykonane prace budowlane posiadały szerszy, nie zgłoszony, zakres. W rezultacie doszło do budowy zadaszenia kortów, która to inwestycja, jak podniesiono w poprzednim wyroku wymagała uzyskania pozielenia na budowę. W konsekwencji doszło do zrealizowania samowolnej budowli polegającej na budowie zadaszenia zespołu kortów tenisowych oznaczonych w dokumentacji jako zespół kortów tenisowych nr 2. Kwestia ta została już przesądzona, podobnie jak to, że jak stwierdził wówczas Sąd, "nawet jeżeli nawet stalowe "słupy" zostały zrealizowane w oparciu o zgłoszenie, to przestały one pełnić funkcję ogrodzeniową, o którym mowa w zgłoszeniu, bowiem stanowią one elementy nośne dla zamontowanej do nich konstrukcji łukowej." Pozostając powiązane z konstrukcją łukową funkcjonalnie i konstrukcyjnie i tym samym tworzą jeden obiekt budowlany. Nie zmienia tego fakt, że inwestor wcześniej zrealizował słupy stalowe, a dopiero później oparł na nich konstrukcję łukową. Jak stwierdził Sąd nie ma to znaczenia dla ich legalności, gdyż nie odpowiadają one temu, co zostało wskazane w zgłoszeniu z dnia [...] roku. Zatem po dokładnym sprawdzeniu i policzeniu tych słupów – tak stalowych jak i kratownicowych, zasadnie powiatowy organ nadzoru uznał zasadność objęcia ich wydanym nakazem rozbiórki.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w myśl którego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2,
w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego
w budowli albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia. Zdaniem Sądu
w rozpatrywanej sprawie inwestor zrealizował samodzielną budowlę wymagającą uprzedniego pozwolenia na budowę, polegającą na budowie zadaszenia kortów tenisowych. Ta zrealizowana budowla składała się z łukowych konstrukcji stalowych oraz słupów stalowych mocowanych do żelbetowych stóp fundamentowych. Inwestor zrealizował więc inną inwestycję niż wskazana w zgłoszeniu z dnia [...] r. Na skutek zamontowania na słupach stalowych konstrukcji łukowej doszło do powstania budowli w rozumieniu art. 3 ust. 3, której realizacja była dopuszczalna jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). Orzeczenie rozbiórki takiego obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego jest uzależnione od przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego o którym mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, a skoro organ nadzoru budowlanego stwierdził brak zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności brak zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...) to brak było podstaw do jej legalizacji. .W rozpatrywanej sprawie organy ustaliły, że budowa jest niezgodna z obowiązującym planem miejscowym, a to zobowiązywało je do wydania decyzji w oparciu o art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. O tym, że wbrew zarzutom skarżącej, mamy do czynienia z dachem, gdyż łukowa konstrukcja została zrealizowana przez skarżącą w celu przykrycia i osłonienia kortu tenisowego przed wpływami atmosferycznymi, przesądzono już w poprzednim wyroku.
Nie miało miejsca w sprawie naruszenie art. 7, art. 8, czy art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów procedury administracyjnej. Nie został także naruszony art. 10 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona brała udział w postępowaniu, miała możliwość prezentowania swego stanowiska, o czym świadczą składne odwołania i skargi na wydane rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zmiany inwestora i właściciela przedmiotowej działki, to po pierwsze wskazać należy, że składająca zgłoszenie firma "B" zmieniła nazwę "A" Sp. z o.o., a nadto zgodnie z art. 52 ustawy Prawo budowlane – wszelkie rozstrzygnięcia organów administracyjnych winny być kierowane do aktualnego właściciela nieruchomości. W końcu nie można też zapomnieć o tym, że poprzednio prowadzone postępowanie dotyczyło także "A" Sp. z o.o. w P. i zrealizowanego przez Spółkę zadaszenia zarówno zespołu kortów tenisowych nr 1 – w stosunku do których nakaz rozbiórki Spółka wykonała oraz zadaszenia zespołu kortów nr 2 – który to nakaz obecnie Spółka kwestionuje.
Wobec uzupełnienia postępowania we wskazanym kierunku oraz potwierdzeniu braku możliwości zalegalizowania przedmiotowej budowli Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło