II SA/Gl 942/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. H. (H.) na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W piśmie procesowym z dnia 15 maja 2012 r. A. H. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu ze względu na niskie dochody, podeszły wiek oraz konieczność skorzystania z usług takiego pełnomocnika ze względu na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu oddalającego jego skargę. Przy wspomnianym piśmie do Sądu nadesłany został druk formularza PPF, z treści którego wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz ze swoją małżonką, utrzymując się ze świadczenia emerytalnego otrzymywanego w kwocie 2800 zł. Wnioskodawca zaznaczył, że nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, nieruchomości, czy też papierów wartościowych, a jego żona, która nie uzyskuje żadnego dochodu pozostaje na utrzymaniu skarżącego. Skarżący podał również, że zamieszkuje u córki, partycypując w kosztach utrzymania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o co ubiega się wnioskodawca, opiera się na surowych kryteriach, które sprowadzają się do odpowiedzi na pytanie, czy strona nawet przy najdalej idących staraniach jest w stanie zdobyć środki na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W realiach niniejszej sprawy tego rodzaju konstatacji nie sposób poczynić. Przede wszystkim wskazać trzeba, że wnioskodawca dysponuje stałym dochodem w wysokości 2869 zł miesięcznie, co potwierdza nadesłane na wezwanie referendarza sądowego potwierdzenie wypłaty świadczenia emerytalnego za maj 2012 r. Nawet jeśli uwzględni się fakt, że wnioskodawca posiada na swoim utrzymaniu żonę, która nie uzyskuje żadnych dochodów, to wspomniana kwota pozwala na pokrycie bieżących wydatków (w kwocie około 400 zł w ujęciu miesięcznym - vide nadesłane kopie rachunków za energię elektryczną oraz gaz), a do dyspozycji strony pozostają środki pozwalające zarówno na pokrycie kosztów sądowych jak i opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Zarazem A. H. nie podał nawet orientacyjnej wysokości kwot, jakie zobowiązany jest wydawać np. na opał, czy też lekarstwa, stąd też trudno stwierdzić w jakim stopniu wydatki te obciążają jego budżet miesięczny. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych zauważyć przyjdzie, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OZ 701/11 - Lex nr 1069133). Ponieważ, z przywołanych wyżej powodów, nie można stwierdzić, że skarżący znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.