II SA/Gl 950/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. W zawiązku ze zgłoszeniem pochodzącym od T. i J. K. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w C. – dokonanych przez J. Z. – właściciela lokalu (nazywanego w dalszej części uzasadnienia również "skarżącym"). W trakcie oględzin dokonanych dnia 20 grudnia 2013 r. stwierdzono usunięcie ścian działowych, wymianę okien oraz drzwi wejściowych, na otwierające się na zewnątrz. W aktach sprawy znajduje się również "opinia techniczna" sporządzona przez mgr inż. M. Z. – który stwierdza, iż dokonanie zmian w lokalu nie wymagało pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych. Stwierdził w niej również, iż wymiana drzwi, na otwierające się na zewnątrz, jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB w B. nakazał J. Z. usunięcie stanu zagrożenia, które powodują drzwi wejściowe do lokalu nr 4 otwierające się na klatkę schodową zawężając jej bieg, poprzez demontaż drzwi i dostosowanie ich do wymagań przewidzianych w § 242 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), do dnia 30 kwietnia 2014 r. Od decyzji odwołał się J. Z. reprezentowany przez r. prawną J. T.-M.. Zarzucił organowi I instancji naruszenie: - art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm. – dalej jako "K.p.a"), poprzez dokonanie błędnych ustaleń w postępowaniu, w tym w zakresie ustalenia szerokości korytarza, nieuzasadnionego stwierdzenia ograniczenia drogi ewakuacyjnej po otwarciu drzwi do mieszkania nr 4, liczby osób zamieszkujących budynek oraz błędne uzasadnienie decyzji, - art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów, - § 242 ust. 4 i § 236 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, - art. 105 § 1 kodeksu postępowania cywilnego (jak się wydaje skarżącemu chodziło tu o art. 105 ust. 1 K.p.a.), Skarżący podniósł również, iż organ nie odniósł się do dowodu w postaci "opinii" przedłożonej przez mgr inż. M. Z. Dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowił uzupełnić postępowanie dowodowe zlecając PINB w B. między innymi: dokonanie oględzin drzwi spornego lokalu oraz korytarza, sporządzenie protokołu oraz szkiców i dokumentacji fotograficznej w celu ustalenia, czy zmiany dokonane przez skarżącego są zgodne z przepisami prawa. Realizując powyższe organ I instancji dokonał oględzin dnia 23 kwietnia 2014 r. W ich trakcie sporządzony został dokładny szkic sytuacyjny oraz wykonana dokumentacja fotograficzna. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ II instancji uchylił skarżoną decyzję i nakazał J. Z. demontaż drzwi do lokalu 4 budynku wielorodzinnego w C. przy ul. [...] w celu przywrócenia poprzedniego sposobu otwierania drzwi. Opierając się na ustaleniach organu I instancji oraz przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie uznał, że zmiany dokonane przez J. Z. są sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Skrzydło drzwi ma bowiem szerokość 97,5 cm, zaś szerokość użytkowa schodów wynosi 129 cm. Szerokość opocznika klatki schodowej wynosi 150 cm. Zatem przy całkowitym otwarciu drzwi szerokość drogi ewakuacyjnej wynosi mniej niż 120 cm. Skargę na tę decyzje do tutejszego Sądu złożył J. Z. reprezentowany przez radcę prawną J.T.M.. Domagając się uchylenia decyzji w zakresie nakazania J. Z. demontażu drzwi do spornego lokalu, wstrzymania wykonania decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych zarzucił organowi II instancji: - naruszenie art. 7, 77 107 ust. 1 i 3 K.p.a poprzez dokonanie błędnych ustaleń, oraz pominięcie dowodów wskazywanych przez skarżącego, w tym zaniechanie ustalenia jaką szerokość winna mieć droga ewakuacyjna, - naruszenie art. 75 § 1 i art. 78 § 1 i 2 K.p.a. poprzez pominięcie dowodów wskazanych przez skarżącego tj. rysunku załączonego do odwołania oraz "opinii" M. Z. - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 242 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż w istocie nie dochodzi do ograniczenia szerokości drogi ewakuacyjnej w przypadku całkowitego otwarcia drzwi. A organ wskazuje tu na promień zakreślony przez otwarte drzwi, czy też pole zakreślone przez otwarte drzwi – co zdaniem skarżącego jest nieprawidłowe, - błędne ustalenie, że wymiana drzwi to remont, a nie bieżąca konserwacja, nie wymagająca zgłoszenia zamiaru przystąpienia do prowadzenia robót budowlanych. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. Pismem z dnia 14 listopada 2014 r. J. K. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na początku należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. W świetle § 2 wspomnianego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia jako "P.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 P.p.s.a. tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą rozstrzygnięcia organu II instancji był art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W świetle tego przepisu "przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji [...] nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego". Zgodnie zaś z ust. 7 wspomnianego artykułu, "przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1". Zgodnie wreszcie z art. 50 ust. 1 ustawy prawo budowlane, "w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach". W ocenie składu orzekającego podstawa prawna rozstrzygnięcia w sprawie, przyjęta przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego była prawidłowa. Przepisy powyższe znajdują zastosowanie również do tych robót budowlanych, które nie podlegają reglamentacji w postaci pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych. Nie ulega wątpliwości, iż roboty takie nawet, jeśli dotyczą działań niereglamentowanych, winny odpowiadać przepisom prawa powszechnie obowiązującego. Takim przepisem, bez wątpienia, jest § 242 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten w ust. 1 stanowi, iż "szerokość poziomych dróg ewakuacyjnych należy obliczać proporcjonalnie do liczby osób mogących przebywać jednocześnie na danej kondygnacji budynku, przyjmując co najmniej 0,6 m na 100 osób, lecz nie mniej niż 1,4 m. Zgodnie z ust. 2 tego paragrafu, "dopuszcza się zmniejszenie szerokości poziomej drogi ewakuacyjnej do 1,2 m, jeżeli jest ona przeznaczona do ewakuacji nie więcej niż 20 osób". Wreszcie ust. 4 tego przepisu stanowi, że "skrzydła drzwi, stanowiących wyjście na drogę ewakuacyjną, nie mogą, po ich całkowitym otwarciu, zmniejszać wymaganej szerokości tej drogi". Przepisy prawa dopuszczają, co do zasady, możliwość montażu drzwi otwierających się na zewnątrz mieszkania. Ograniczenie takiej możliwości następuje wówczas, gdy takie rozwiązanie stoi w kolizji z wymogami bezpieczeństwa ludzi określonymi przepisami dotyczącymi zagrożeń przeciwpożarowych, w szczególności, jeżeli sposób umieszczania i otwierania zwęża drogę ewakuacyjną (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 października 2009 r. sygn. VIII SA/Wa 355/09 – wyrok dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt administracyjnych, organ dokonał dokładnych pomiarów drogi ewakuacyjnej (korytarza) w domu wielorodzinnym przy ul. [...] w C., oraz ustalił, w jakim zakresie otwarcie drzwi od mieszkania o numerze 4 zawęża tę drogę do szerokości mniejszej niż wspomniane 120 cm. Zatem słusznie organ za bezprzedmiotowe uznał badanie, jaka powinna być zgodnie z prawem szerokość drogi ewakuacyjnej (120 cm, czy też 140 cm) jeżeli drzwi od mieszkania nr 4 skutkują zmniejszeniem jej szerokości poniżej 120 cm. W ocenie Sądu zupełnie bezpodstawne są twierdzenia skarżącego, iż § 242 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać budynki i ich usytuowanie należy rozumieć w ten sposób, iż zwężenie drogi ewakuacyjnej winno następować przy maksymalnym otwarciu drzwi. Taka wykładnia przepisu była by bez wątpienia sprzeczna z celem prawodawcy. Wszak chodzi tu o bezpieczeństwo osób zamieszkujących budynek w przypadku pożaru. Droga ewakuacyjna, zwłaszcza w sytuacjach awaryjnych, powinna posiadać wystarczającą szerokość niezależnie od tego, w jakim stopniu otwarte są drzwi od poszczególnych mieszkań. Stąd też organ słusznie uznał, że promień otwarcia (łuk po którym porusza się krawędź drzwi) w żadnym położeniu nie może powodować zwężenia drogi ewakuacyjnej. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego należy je uznać za bezzasadne. Czynienie dodatkowych ustaleń w sprawie (dotyczących wymaganej szerokości drogi ewakuacyjnej czy też liczby osób zamieszkujących budynek) jest bezprzedmiotowe, gdy drzwi mieszkania numer 4 zmniejszają dopuszczalną minimalną szerokość drogi ewakuacyjnej, która wynosi 120 cm. Uwzględnienie przedstawionych przez skarżącego dowodów, w świetle powyższych ustaleń nie było konieczne. Niezależnie od tego Sąd stwierdza, iż zarówno dołączony do odwołania rysunek jak i "opinia" M. Z. nie wnoszą do sprawy nic nowego. Rysunek przedstawia bowiem sytuację, gdy drzwi od mieszkania numer 4 otwarte są maksymalnie. Co ważne wynika z niego, iż blokują wówczas wejście do pomieszczenia gospodarczego. Przedstawiona zaś "opinia techniczna", pomijając jej nieścisłość i brak podstaw do przyjęcia zawartych tam twierdzeń, w istocie świadczy na niekorzyść skarżącego. Jej autor, inżynier budownictwa, uprawniony do projektowania i kierowania robotami budowlanymi stwierdza bowiem, że "drzwi wejściowe [...] nie mogą zmniejszać szerokości drogi ewakuacyjnej, w tym przypadku 140 cm, co potwierdzono pomiarem kontrolnym". A skarżący wbrew temu podnosi, iż droga ewakuacyjna w ww. budynku może mieć szerokość 120 cm. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.