II SA/Gl 951/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.),, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2022 r. sprawy ze skargi D. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 5 maja 2022 r. nr SKO.II/426/39/2022 w przedmiocie sprostowania omyłki w decyzji o warunkach zabudowy 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia 24 marca 2022 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącej kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 24 marca 2022 r. wydanym na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. Prezydent Miasta B. dokonał sprostowania decyzji własnej z dnia 2 sierpnia 2021 r. nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-handlowo-usługowego na działkach nr 1 i 2 obręb: M. przy ul. [...] i [...] w B. Sprostowanie dotyczyło ustalonego na stronie pierwszej w pkt. 2.1. ppkt d) udziału powierzchni biologicznie czynnej. Zostało ono dokonane poprzez zastąpienie zawartego tam dotychczasowego ustalenia, iż udział powierzchni biologicznie czynnej "nie może być mniejszy niż 32,9% powierzchni terenu UH," ustaleniem, że udział ten "nie może być mniejszy niż 10,96 % powierzchni terenu UH,". W uzasadnieniu postanowienia Prezydent Miasta wyjaśnił, że w dniu 14 marca 2022 r. W. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. (inwestor) zwróciła się o skorygowanie błędu pisarskiego dotyczącego udziału powierzchni biologicznie czynnej we wskazanej na wstępie decyzji ustalającej na jej rzecz warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Wyjaśnił przy tym, że zgodnie z wnioskiem i dołączonym do niego załącznikiem graficznym wnioskowano o 10,96% udziału powierzchni biologicznie czynnej. Natomiast wartość ustalona w wydanej decyzji jest wielkością, jaka została ustalona dla decyzji o warunkach zabudowy z dnia 28 kwietnia 2020 r. nr [...], obejmującej ten sam teren wraz z budynkiem i parkingiem. Występując drugi raz o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-handlowo-usługowego inwestor mógł przeznaczyć większy teren pod parking, gdyż uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla powierzchni parkingu przekraczającej 0,2 ha. Większy zaś parking skutkował wnioskiem, w którym określono współczynnik powierzchni biologicznie czynnej na niższym poziomie niż ten we wcześniejszej decyzji. W kontekście powyższego wniosku Prezydent wyjaśnił, że do pisma inwestora z dnia 16 marca 2021 r., załączono zaktualizowany szkic zagospodarowania terenu, według którego wielkość powierzchni biologicznie czynnej wskazano jako 800 m2 , co równa się 10,96 %. Taka też wielkość powinna znaleźć się w pkt.2.1 ppkt d) decyzji o warunkach zabudowy. W związku z tym organ uznał, że powielenie wartości wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej w decyzji z dnia 2 sierpnia 2021 r. [...] na poziomie decyzji o warunkach zabudowy [...] z dnia 28 kwietnia 2020 r, kiedy to wnioskodawca nie dysponował decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, należy uznać za oczywistą omyłkę uzasadniającą dokonanie jej sprostowania. Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli: I. L. i D. J. W zażaleniu podniesiono, że sprostowanie nie może prowadzić do zmiany podjętego rozstrzygnięcia. Tymczasem dokonana na skutek sprostowania zmiana decyzji ma istotny charakter. Niski, na skutek sprostowania, wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej spowoduje, że przedmiotowa inwestycja nie będzie nawiązywać do istniejącej zabudowy przy ul. [...] w B. Podniesiono także, że przedmiotem uzgodnień przed wydaniem decyzji był jej projekt zawierający wielkości sprzed sprostowania. Zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia 5 maja 2022 r. nr SKO.II/426/39/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało jednak w mocy rozstrzygnięcie organu I Instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że sprostowanie decyzji dokonane przez organ I instancji jest sprostowaniem oczywistej omyłki, a nie zmianą treści decyzji. Istota błędu nie polegała bowiem na wadliwej ocenie materiału dowodowego, a jedynie była pomyłką w przepisaniu danych liczbowych zawartych we wniosku inwestora. Kolegium wskazało także, że w toku postępowania inwestor skorygował swój wniosek pismem z dnia 16 marca 2021 r. wskazując powierzchnię biologicznie czynną wynoszącą 800 m2, co odpowiadało 10,96 % powierzchni objętej inwestycją. Korekta ta nastąpiła w związku z uzyskaniem przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (decyzja z dnia 13 stycznia 2021 r.). W bilansie terenu w tamtej decyzji powierzchnia biologicznie czynna wynosiła 799,60 m2. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach była przy tym wiążąca dla organu wydającego warunki zabudowy, a w zakresie tego parametru organ nie mógł prowadzić odrębnej analizy ani dokonywać odrębnych ustaleń. W skardze na powyższe postanowienie wniesionej przez D. J. (skarżąca) zarzucono naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że dokonana zmiana decyzji Prezydenta Miasta z dnia 2 sierpnia 2021 r. stanowi dozwolone sprostowanie, a w konsekwencji doszło także do naruszenia art. 110 k.p.a. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, a w konsekwencji niedokładne ustalenie stanu faktycznego. W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że sprostowana decyzja Prezydenta Miasta została zaskarżona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ odwoławczy zaś decyzją z dnia 19 listopada 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tamtej decyzji organ odwoławczy również wskazał, że wielkość powierzchni biologicznie czynnej została ustalona na nie mniej niż 32,9 %. Wskazano także na sprzeczność analizy urbanistycznej z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Przede wszystkim zaś zaakcentowano, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Pismem z dnia 22 lipca 2022 r. swoje stanowisko w sprawie przedstawił inwestor będący uczestnikiem postępowania, wnosząc o oddalenie skargi. W uzasadnieniu tego pisma inwestor przedstawił wywód, zmierzający do wykazania, że zaskarżone postanowienie Kolegium oraz utrzymane w mocy postanowienie organu I instancji zostało wydane zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a., a podniesione w skardze zarzuty są bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem. Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W świetle § 3 tego przepisu na postanowienie w sprawie sprostowania służy zażalenie. Ustawodawca, wprowadzając w art. 113 k.p.a. pojęcie "błędów pisarskich i rachunkowych" oraz innych "oczywistych pomyłek", nie zdefiniował tych pojęć. W związku z tym zasadnym jest sięgnięcie do potocznego znaczenia tych pojęć, stosowanych w życiu codziennym (wyr. NSA z dnia 13 marca 1998 r., I SA/Lu 1091/96). Pojęcie "błąd" w powszechnym tego słowa znaczeniu to "niezgodność z obowiązującymi regułami pisania, liczenia, wymowy itp.; odstępstwo od normy; pomyłka". Szczególnego rodzaju błędami występującymi w decyzjach administracyjnych oraz innych dokumentach są więc błędy ortograficzne, gramatyczne, komputerowe, a więc błędy powstałe przy przepisywaniu i redagowaniu tekstu, polegające najczęściej na zmianie lub przestawieniu litery (Cz. Martysz, Komentarz do art. 113 k.p.a., Lex-el.). Tymczasem w realiach rozpoznawanej sprawy organ I instancji stosując tryb sprostowania zmienił rozstrzygnięcie w sposób istotnie oddziałujący na zakres uprawnień inwestora, nabytych w drodze konkretyzacji norm prawa materialnego jaka dokonała się w następstwie wydania wskazanej na wstępie decyzji o warunkach zabudowy. Na skutek wydania tej decyzji inwestor zyskał uprawnienie, do tego aby w ramach następnego etapu związanego z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę ubiegać się o zatwierdzenie projektu budowlanego, w ramach którego wielkość powierzchni biologicznie czynnej nie będzie mniejsza niż 32,9 %. Natomiast w efekcie kwestionowanego w skardze sprostowania uprawnienie to zostałoby znacząco zmodyfikowane, co w ocenie Sądu wykracza poza ramy instytucji sprostowania. W tym trybie nie można bowiem dokonywać merytorycznej korekty rozstrzygnięć (wyrok NSA z 29.11.2019 r. II OSK 2800/18). Kolegium, a wcześniej organ I instancji (a także inwestor we wskazanym powyżej piśmie skierowanym do Sądu), próbując uzasadnić dokonaną w trybie sprostowania zmianę decyzji ostatecznej, koncentrują swoją uwagę na oczywistości błędu polegającego na podaniu w sentencji decyzji innego, niż wskazany przez inwestora, wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej. Za słuszne uznać należy spostrzeżenie organów, że inwestor wskazał w tym zakresie wielkość 800 m2, czyli po przeliczeniu 10,96 %. Jednak zdaniem Sądu rozbieżność, jaka powstała w tym zakresie pomiędzy wnioskiem inwestora a treścią decyzji, nie świadczy o zaistnieniu oczywistej omyłki lecz powinna być kwalifikowana jako oczywista wadliwości tej decyzji. Ustalając warunki zabudowy i zagospodarowania terenu organ, uznając zasadność wniosku inwestora, nie może bowiem ustalić parametrów tej zabudowy i zagospodarowania w sposób odmienny od wnioskowanego przez inwestora. Gdyby zaś okazało się, że ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogłoby dotyczyć jednak innych, niż wskazane we wniosku inwestora, parametrów (tj. mniej korzystnych od wnioskowanych przez inwestora), to wówczas, jeżeli wniosek nie zostałby zmodyfikowany, obowiązkiem organu byłoby wydanie decyzji odmownej. Ustalenie w decyzji wskaźnika wielkości powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 32,9 %, wobec innej w tym zakresie treści wniosku inwestora jest zatem wadliwe. Jednak eliminacja tej wadliwości nie może odbywać się w trybie sprostowania. Wskazana wada mogła zostać dostrzeżona i wyeliminowana w trybie odwoławczym, co jednak nie nastąpiło. Instytucja sprostowania uregulowana w art. 113 k.p.a. nie może służyć eliminacji wad decyzji administracyjnej, które powinny były być dostrzeżone w ramach postępowania odwoławczego. Zastrzec jednocześnie należy, że kontrolując zaskarżone postanowienie Sąd nie bada, czy w zakończonym wskazaną na wstępie ostateczną decyzją administracyjną postępowaniu istniały podstawy do tego, aby uwzględnić wniosek inwestora w zakresie dotyczącym wielkości powierzchni biologicznie czynnej i wydać pozytywną dla inwestora decyzję, ustalając tę wielkość zgodnie z jego wnioskiem. W istocie oznaczać to musiałoby merytoryczną ocenę postępowania zakończonego ostateczną decyzją, co wykracza poza ramy kontroli sądowej, uruchomionej w odniesieniu do postanowienia o sprostowaniu tej decyzji. Innymi słowy Sąd ustalił, że faktycznie wniosek inwestora w odniesieniu do omawianego tutaj wskaźnika był inny niż wskazany w decyzji, lecz nie miał podstaw do ustalania, czy wniosek ten faktycznie zasługiwał na uwzględnienie. To ostatnie wymagałoby poddania pod kontrolę Sądu decyzji, podlegającej sprostowaniu, a nie tylko samego postanowienia o sprostowaniu. Podsumowując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że ustalenie w decyzji innego niż wnioskowany przez inwestora wskaźnika wielkości powierzchni biologicznie czynnej nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej i nie może być, jak trafnie zarzuciła skarżąca, przedmiotem sprostowania. W konsekwencji zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 113 § 1 k.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające nie mogły się ostać Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Wskazania co dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań Sądu, w świetle których brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o sprostowanie. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.