II SA/Gl 952/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. H. i M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...] r., ustalającą dla M. H. i A. H. jednorazową opłatę w wyskości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości obejmującej działkę nr [...], obręb S., o powierzchni [...] m2, na skutek wydania decyzji o warunkach zabudowy – obliczoną na podstawie ustalonej w tej decyzji 30 % stawki służącej do naliczania jednorazowej opłaty, w związku ze zbyciem przedmiotowej nieruchomości. Na powyższe rozsztrzygnięcie w piśmie z dnia [...] r., skierowanym za pośrednictwem organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, M. H. i A. H. złożyli skargę wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazali, iż wykonanie powołanej na wstępie decyzji, a co za tym idzie wyegzekwowanie ustalonej opłaty planistycznej, ze względu na jej wysokość, spowodowałaby po ich stronie nieodwracalną szkodę. Podnieśli nadto, iż pieniądze uzyskane ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości już zainwestowali, wobec czego na spłatę powstałej należności zmuszeni byliby zaciągnąć kredyt lub wysprzedać majątek osobisty. Skarżący zaznaczyli, iż ewentualne uwzględnienie skargi, a w dalszej konsekwecji późniejszy zwrot opłaty, nie wynagrodziłby im poniesionej szkody. Podkreslili także, iż z zaciągnięciem kredytu bankowego oraz pospieszną sprzedażą majątku wiążą się dodatkowe koszty i straty. Mimo możliwości ustosunkowania się do przedmiotowego wniosku organ odwoławczy nie skorzystał z powyższego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek. Jednakże wstrzymanie wykonania stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych, akt bowiem lub czynność którego wykonanie ma być wstrzymane, powinien kwalifikować się do wykonania, jak i okoliczności o charakterze wyjątkowym. Należy nadto zauważyć, iż jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, iż zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie (por. M. Bogusz, Glosa do przytoczonego wyżej postanowienia NSA, [w:] Gdańskie Studia Prawnicze. Przegląd orzecznictwa 2006 r., nr 1, poz. 1). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05 ([w:] OSS z 2005 r. nr 3, poz. 72) w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Dokonując oceny złożonego wniosku, Sąd doszedł do przekonania, że spełniona została jedna z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Biorąc pod rozwagę zarówno okoliczności wskazane we wniosku, jak i te niepowołane, a badane z urzędu, należało przyjąć, iż niewstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia organu odwoławczego może zrodzić niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody. Należy bowiem mieć na uwadze, że decyzja ustalająca jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z jej zbyciem jest aktem, który podlega wykonaniu. Jej zastosowanie oznacza spowodowanie istotnej zmiany rzeczywistości, gdyż jako nakładająca na stronę skarżącą określone obowiązki może być zrealizowana - w przypadku braku dobrowolnego jej wykonania - w drodze egzekucji administracyjnej. Mając zatem na względzie zarówno wysokość nałożonej opłaty planistycznej, jak i ewentualną egzekucję administracyjną, należało przyjąć, iż wykonanie zaskarżonego rozstrzygnięcia zrodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku wnioskodawców, bowiem powstałych kosztów nie wynagrodziłby późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia Na marginesie zważyć należy, iż dla oceny zasadności wniosku bez znaczenia pozostawał sformułowany w skardze zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka, w oparciu o którą należało oceniać zasadność wniosku. Przyjdzie zauważyć bowiem, że te i inne okoliczności będą badane przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Dlatego też powoływanie się na nie na etapie postępowania wpadkowego, jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania, nie może być brane pod uwagę. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.