II SA/Gl 958/16

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-11-21

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał trudną sytuację materialną i zdrowotną, ale posiada stały dochód, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata i częściowe zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu oraz częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Uznano, że choć skarżący nie wykazał niemożności poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, to jego trudna sytuacja materialna i zdrowotna uzasadnia częściowe zwolnienie od opłat sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku dla jego koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący K.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej kary pieniężnej za uszkodzenie drzewa. Wskazał na trudną sytuację materialną (niski dochód rodziny, posiadanie domu, brak innych zasobów) i poważne problemy zdrowotne (inwalidztwo, stałe leczenie, znaczne koszty leczenia i dojazdów). Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając również ustalenia z innej sprawy dotyczącej prawa pomocy tego samego skarżącego.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, 2. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającą kwotę 50 zł, 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za uszkodzenie drzewa w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu, 2. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającą kwotę 50 zł (pięćdziesiąt zł), 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W treści pisma procesowego z dnia 21 października 2016 r. K. P. powołał się na trudną sytuację materialną i życiową oraz na bardzo poważne problemy zdrowotne. Następnie, w dniu 7 listopada 2016 r. skarżący nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu opisał swoje kłopoty ze zdrowiem oraz podkreślił, że poddaje się stałemu leczeniu, które jednak nie przynosi oczekiwanych efektów. Równocześnie oświadczył, iż jest inwalidą pierwszej grupy, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i posiada 40-letni dom o powierzchni 70 m2 posadowiony na działce o powierzchni 9,5 ar. Nie posiada natomiast żadnego innego majątku ani zasobów pieniężnych, z kolei dochód netto jego rodziny wynosi 2.525,91 zł, na co składają się emerytury pobierane przez niego (1.659,97 zł) oraz jego małżonkę (865,94 zł). Wnioskodawca dodał, że ponosi znaczne koszty związane z leczeniem, dojazdami na wizyty u lekarzy oraz z zakupem leków. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku K.P. należy przywołać zasady sformułowane w art. 246 §1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Stosownie do ich brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli zgodnie z art. 245 §2 cytowanej regulacji, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej K. P. doprowadziła do konkluzji, że wymóg warunkujący przyznanie prawa pomocy został przez niego zachowany, aczkolwiek w stopniu uzasadniającym ustanowienie adwokata oraz częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W toku rozpoznania niniejszego wniosku wzięto pod uwagę nie tylko oświadczenia złożone przezeń w sprawie niniejszej lecz także ustalenia poczynione w zakresie innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt II SA/Gl 186/16, gdzie również ubiegał się o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z oświadczeń wyżej wymienionego - nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, jest osobą schorowaną, niepełnosprawną w stopniu znacznym ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, zaś miesięczny dochód jego dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi nieco ponad 2.500 zł. Jak przy tym przyjął Sąd w ramach wspomnianej sprawy o sygn. akt II SA/Gl 186/16 (postanowienie z dnia 13 czerwca 2016 r.), obciążające go koszty utrzymania w dużej mierze pokrywają się z uzyskiwanym dochodem (opłaty za tzw. media i zakup lekarstw, w kwocie 200-300 zł, przy czym jednorazowy wydatek związany z zakupem lekarstw może jednak nawet przekraczać kwotę 600 zł, koszt materiałów opatrunkowych, comiesięczne koszty dojazdu do specjalistów oraz koszty zakup opału - jednorazowy wydatek rzędu 2400 zł, za około 3 tony węgla, a nadto koszty wyżywienia oraz obowiązkowego ubezpieczenia budynków w wysokości 1170 zł rocznie.). W tym stanie rzeczy, uwzględniwszy dodatkowo kolejne problemy zdrowotne, na które powołał się wnioskodawca (vide: karta informacyjna leczenia szpitalnego - karta nr 15 akt niniejszej sprawy) uznano, iż wykazał on w sposób dostatecznie przekonujący, że uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania, w tym wpisu od skargi, w kwocie 920,58 zł jak również pokrycie należności, które wiążą się zazwyczaj z opłaceniem adwokata z wyboru, przekracza jego możliwości płatnicze i mogłoby go narazić na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Równocześnie nie można jednak uznać, aby skarżący spełniał przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., to jest, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Pomimo bowiem niewątpliwie trudnej sytuacji życiowej, zarówno on sam jak i jego małżonka uzyskują dochód o charakterze stałym, którego wysokość pozwala na wygenerowanie środków wystarczających na uiszczenie przynajmniej niewielkiej części wpisu sądowego, jaką jest kwota 50 zł oraz na wydatkowanie takiej kwoty tytułem innych ewentualnych opłat sądowych, do uiszczenia których może być obowiązany dopiero w przyszłości. Zdaniem rozpoznającego wniosek, opłacenie należności związanych z niniejszym postępowaniem, w przywołanej kwocie nie spowoduje uszczerbku w koniecznych potrzebach życiowych skarżącego oraz jego małżonki. Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 §1 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło