II SA/Gl 963/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Aneta Majowska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na czynność Prezydenta Miasta T. z dnia 18 czerwca 2025 r. nr UM 5487.2025 w przedmiocie odmowy wydania aktu urodzenia p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z dnia 10 lipca 2025 r. K. W. (dalej: skarżący), wniósł do tut. Sądu skargę na czynność Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w T., działającego w imieniu Prezydenta Miasta T., polegającą na odmowie wydania skarżącemu aktu urodzenia. W dniu 18 czerwca 2025 r. skarżący zwrócił się do organu o wydanie aktu urodzenia. Dokument ten został wygenerowany, ale w ocenie skarżącego był on wadliwy, ponieważ zawierał dane zapisane wyłącznie wersalikami, co zdaniem skarżącego nie odpowiada zapisowi oryginału. W związku z tym skarżący odmówił przyjęcia aktu urodzenia "ze względu na fakt użycia dużych liter". Na wniosku uczyniono odpowiednią adnotację. Następnie, w pismach z dnia 7 i 23 lipca 2025 r. organ informował skarżącego o sposobie prowadzenia rejestrów aktów stanu cywilnego i kwestiach technicznych, związanych z generowaniem tych dokumentów, w tym aktów urodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). W myśl tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego, 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub spory kompetencyjne, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Jednocześnie, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Na podstawie sformułowanych przez skarżącego argumentów, analizy akt administracyjnych sprawy oraz odpowiedzi na skargę należało dojść do wniosku, że przedmiot skargi w postaci aktu odmawiającego wydania skarżącemu jego aktu urodzenia nie istnieje. Nie ulega wątpliwości, że skarżący wystąpił do organu o wydanie mu aktu urodzenia. Akt taki został wygenerowany przy użyciu urządzeń technicznych i systemu informatycznego prowadzonego w celu obsługi aktów stanu cywilnego przez organ. Skarżący jednakże odmówił przyjęcia wygenerowanego aktu urodzenia ze względu na zastrzeżenia co do formatowania danych, w tym akcie zawartych. Brak przyjęcia aktu stanu cywilnego przez stronę nie może jednak być utożsamiany z czynnością w postaci odmowy wydania takiego aktu. W istocie do odmowy wydania skarżącemu jego aktu urodzenia nigdy nie doszło. To zaś sprawia, że brak jest czynności czy też aktu, który poddawałby się w rozpatrywanej sprawie kognicji sądów administracyjnych. Nie można za taką czynność czy akt uznać także pism organu, kierowanych do skarżącego, a datowanych na 7 i 23 lipca 2025 r., jak to wyjaśnił skarżący w piśmie z dnia 14 sierpnia 2025 r. Pisma te w istocie stanowią odpowiedzi na skargę skarżącego, stanowiącą tzw. skargę powszechną wnoszoną w trybie przepisów Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), zatytułowanego "Skargi i wnioski". Przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie wskazuje się, że w sprawach skarg i wniosków, o których mowa w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tego względu Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.