II SA/Gl 973/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na uchwałę Rady Gminy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy nieruchomości gruntowej niezabudowanej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz orzeka, iż nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Rada Gminy w K. działając na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), w dniu [...]r. podjęła uchwałę nr [...], mocą której wyraziła zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia na okres do [...] lat umowy dzierżawy terenu niezabudowanego przeznaczonego pod uprawy ogrodowe, oznaczonego nr [...] na szkicu, stanowiącym załącznik nr [...] do uchwały. Odpis uchwały doręczono Wojewodzie [...] w dniu [...] r. W skardze do sądu administracyjnego organ nadzoru domagał się stwierdzenia nieważności powyższej uchwały jako niezgodnej z art. 37 ust. 4 w zw. z ust. 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Wojewody, katalog sytuacji, w których organ stanowiący może wyrazić zgodę na odstąpienie od trybu przetargowego, ma charakter zamknięty, oparty wyłącznie na odpowiednio stosowanym przepisie art. 37 ust. 3 ustawy i to jedynie wówczas, gdy o zawarcie umowy nie ubiega się więcej podmiotów, spełniających warunki ustawowe. W tym względzie organ nadzoru odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym uchwały NSA z dnia 27 lipca 2009 r. sygn. akt I OPS 1/09. Skoro zaś w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek z art. 37 ust. 3 uchwały, Rada Gminy K. nie była uprawniona do podjęcia przedmiotowej uchwały, co czyni ją sprzeczną z prawem. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K. wyjaśnił, że po podjęciu kwestionowanej uchwały doszło do zawarcia umowy dzierżawy przedmiotowego gruntu. Do pisma dołączono też uchwałę Rady Gminy z dnia [...]r. z wnioskiem o oddalenie skargi z tym uzasadnieniem, że sformułowania przepisów art. 37 ustawy o gospodarce nieruchomościami – w dacie podejmowania uchwały – budziły poważne wątpliwości, zaś przywołana w skardze uchwała NSA, została podjęta po wydaniu zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 lipca 2009 r. sygn. akt I OPS 1/09 ( ONSA i WSA 2009/5/85), rada gminy na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż [...] lata lub na czas nieoznaczony nieruchomości stanowiącej własność gminy tylko w przypadkach określonych w art. 37 ust. 3 tej ustawy. Z mocy art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego mają walor wiążący dla składu orzekającego w niniejszej sprawie. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do przyjęcia innej wykładni przepisu art.37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami ( w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały). W świetle art. 91 ust. 1 zd. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Nieważność uchwały w rozumieniu tej ustawy, nie pokrywa się zaś z wadami kwalifikowanymi decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 156 § 1 kpa. Zatem w tym wypadku nie chodzi o rażące naruszenie prawa, ale jedynie o istotne naruszenie prawa. Przywołana w odpowiedzi na skargę argumentacja co do możliwości innej interpretacji przepisu art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie mogła więc odnieść skutku. Dla oceny zgodności uchwały z prawem miarodajny jest stan prawny z daty jej podjęcia, lecz sąd administracyjny rozpoznając skargę, zobligowany jest do uwzględnienia uchwały NSA, która co prawda została podjęta później, lecz obowiązywała w dacie orzekania. Stąd też wykładnia przepisu art. 37 ust. 4 ustawy, zaprezentowana w odpowiedzi na skargę, nie mogła być przedmiotem rozważań składu orzekającego, który akceptuje pogląd, wyrażony w przywołanej wyżej uchwale NSA. Wreszcie, wskazać przyjdzie, iż dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miał znaczenia fakt, że w oparciu o kwestionowaną uchwałę doszło do zawarcia umowy dzierżawy. Taki stan rzeczy nie stanowi przeszkody prawnej do wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia jej nieważności. W ramach niniejszego postępowania skład orzekający nie jest też władny ocenić skutków prawnych umowy cywilnoprawnej, jako że spory w tym względzie rozstrzygają sądy powszechne ( art. 2 § 1 kpc). Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi. Zaskarżona uchwała podjęta została bowiem z naruszeniem art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako że przeznaczenie gruntu pod uprawy ogrodowe nie uzasadnia odstąpienia od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy dzierżawy na okres dłuższy niż [...] lata w świetle regulacji, zawartej w ust. 3 tego przepisu, który takiego przypadku nie wymienia. Stąd też z mocy art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały. Orzeczenie o niewykonalności tego aktu oparto na przepisie art. 152 tej ustawy. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. su.