II SA/Gl 978/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W skierowanej do Sądu skardze, Spółka zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie wniosek ów złożyła w przewidzianej przepisami formie – tj. na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. W jego treści wskazano, że Spółka nie dysponuje środkami pieniężnymi, które pozwoliłyby jej na samodzielne opłacenie kosztów sądowych. Wskazano, że Spółce obniżono dotację oświatową co skutkowało powstanie trudności finansowych. Ze złożonych przez stronę oświadczeń wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi 5.000 zł, skarżąca nie posiada środków trwałych, natomiast na jej rachunkach bankowych jest debet w wysokości 25.128 zł. W druku podkreślono również, że przychody z prowadzonej działalności gospodarczej (około 15.000 zł) w zasadzie w całości pokrywają bieżące wydatki. Pismem z dnia 4 listopada 2016 r. referendarz sądowych zobowiązał stronę skarżącą do uprawdopodobnienia okoliczności powołanych we wniosku poprzez: - nadesłanie odpisu kompletnego sprawozdania finansowego za 2015 r.; - nadesłanie bilansu zysków i strat za okres do września 2016 r.; - nadesłanie kopii ewidencji środków trwałych; - nadesłanie odpisów deklaracji na podatek od towarów i usług za ostatnie cztery miesiące; - nadesłanie odpisów raportów kasowych spółki za ostatnie cztery miesiące; - nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane na nich w ciągu ostatnich czterech miesięcy. W wezwaniu tym zaznaczono, że nienadesłanie wskazanych wyżej dokumentów może skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 – zwanej dalej P.p.s.a. ) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest uzależnione od tego, czy strona wykaże, iż jej sytuacja materialna rzeczywiście nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Ocena, czy tak jest w istocie dokonywana jest w oparciu o porównanie bieżącej sytuacji strony z potencjalnymi wydatkami do poniesienia których może być zobligowana w toczącym się postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie, mając na względzie jej przedmiot, a więc karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego wpis od skargi wynosi 105 zł 60 groszy – zgodnie z treścią § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Nie mając w zasadzie informacji na temat rzeczywistej sytuacji materialnej strony, trudno obiektywnie stwierdzić, czy kwota ta rzeczywiście jest na tyle znacząca aby można było stwierdzić, że strona nie będzie w stanie jej uiścić (por. postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 1130/14 – Lex nr 1492931). Informacje podane w druku formularza są bowiem skąpe i niejednoznaczne. Z jednej bowiem strony wskazano w nim, że miesięczne przychody Spółki kształtują się na poziomie 15.000 zł, z drugiej natomiast że bieżące wydatki pochłaniają w całości ów dochód, a strona podkreśliła dodatkowo, że ponosi stałe koszty leasingu trzech pojazdów mechanicznych. Nic nie wiadomo również ani na temat realnego poziomu bieżących dochodów spółki ani też na temat wysokości i struktury jej stałych wydatków. Co więcej, strona nie przedłożyła również dokumentacji księgowej pozwalającej ustalić ewentualny kierunek trendu w jakim znajdują się jej finanse. Skoro więc strona nie przedstawiła dokumentów, o które została wezwana, to tym samym uniemożliwiła obiektywną oceną jej położenia materialnego. Podkreślenia wymaga, że brzmienie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że ciężar dowodu w zakresie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie wnioskującej, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "gdy wykaże". W świetle powyższego strona, która chce skorzystać z prawa pomocy powinna nie tylko podać we wniosku okoliczności wskazujące na brak środków wystarczających na pokrycie kosztów związanych z uczestnictwem w postępowaniu sądowym, ale również zaprezentować we własnym zakresie lub na żądanie Sądu (referendarza sądowego) dowody potwierdzające takie twierdzenie (por. postanowienie NSA z 22 lipca 2014 r., sygn. akt I FZ 226/14 – dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.nsa.gov.pl). Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.