II SA/Gl 987/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K., B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] r., nr [...] ustalającą dla A. i B. K., jednorazową opłatę w wyskości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej położonej w B., tj. działka nr [...] o pow. [...] ha, działka nr [...] o pow. [...] ha oraz działka nr [...] o pow. [...] ha - spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru gminy B., w związku ze zbyciem nieruchomości. Organ pierwszej instacji ponadto stwierdził, iż dla nieruchomości o nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha nie nastąpił wzrost wartości nieruchomości i opłata planistyczna jest nienależna. Na powyższe rozsztrzygnięcie, w piśmie z dnia [...] r., skierowanym za pośrednictwem organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, A. K. i B. K. złożyli skargę. Pismem z dnia [...] r. skarżący wystąpili z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej i drugiej instancji. Uzasadniając przedmiotowy wniosek powołali się na krytyczną sytuację materialno-finansową. Oświadczyli, iż nie posiadaja żadnego majątku ani oszczędności. Nadto wskazali, iż skarżący jest rencistą z powodu schorzeń kręgosłupa i serca, informując jednocześnie, iż został zakwalifikowany na operację kardiologiczną. Z kolei skarżąca jest osoba bezrobotną bez prawa do zasiłku. Podnieśli, iż brakuje im środków na leczenie i wykup lekarstw. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 27 stycznia 2012 r. skarżący zwolnieni zostali w całości od kosztów sądowych i ustanowiono dla nich adwokata z urzędu. Mimo możliwości ustosunkowania się do przedmiotowego wniosku organ odwoławczy, nie skorzystał z powyższego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek. Jednakże wstrzymanie wykonania stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych (akt bowiem lub czynność którego wykonanie ma być wstrzymane, powinien kwalifikować się do wykonania), jak i okoliczności o charakterze wyjątkowym. Należy nadto zauważyć, iż jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca nie nałożył na skarżących obowiązku wykazania, iż zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu. Obowiązek taki został bowiem nałożony na sąd, który winien zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 155/05 [w:] OSS z 2005 r. nr 3, poz. 72). Podkreślić jednak należy, że uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku, aczkolwiek nie jest jego obowiązkiem, to jednak winno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie (por. M. Bogusz, Glosa do przytoczonego wyżej postanowienia NSA, [w:] Gdańskie Studia Prawnicze. Przegląd orzecznictwa2006 r., nr 1, poz. 1). Rozpoznając przedmiotowy wniosek, zwrócić należy uwagę, iż wobec utrzymania przez Kolegium decyzji pierwszoinstancyjnej w całości, przyjąć należało, iż wniosek ten dotyczy zaskarżonego aktu. Dokonując zaś oceny złożonego wniosku, Sąd doszedł do przekonania, że spełnione zostały ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji do czasu wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Biorąc pod rozwagę zarówno okoliczności wskazane przez stronę skarżącą, jak i te niepowołane, a badane z urzędu, uznano, iż niewstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia organu odwoławczego zrodzi po stronie skarżącej niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Należy bowiem mieć na uwadze, że decyzja ustalająca jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z jej zbyciem po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem, który podlega wykonaniu. Jej zastosowanie skutkuje istotną zmianą rzeczywistości, gdyż jako nakładająca na skarżących określone obowiązki może być zrealizowana, w przypadku braku dobrowolnego jej wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej. Mając zatem na względzie zarówno trudną sytuację materialną wnioskodawców, a przy tym problemy zdrowotne skarżącego, które z pewnością generują dodatkowe koszty oraz wysokość nałożonej opłaty planistycznej, jak i ewentualną egzekucję administracyjną, należało przyjąć, iż wykonanie zaskarżonej decyzji stwarza niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w majątku wnioskodawców, powodując zarazem trudne do odwrócenia skutki. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.