II SA/Gl 989/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: Kolegium) z [...] r. nr [...], utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Prezydent Miasta R (dalej: Prezydent) z [...] r. nr [...] w sprawie skierowania G.Z. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje w zakresie kat. [...] prawa jazdy. Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] do organu I instancji wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. o skierowanie G.Z. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z powodu uzyskania w okresie od [...] r. do [...] r. liczby [...] punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 155 ze zm., dalej: u.p.r.d.) oraz art. 49 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm., dalej: u.k.p.) Prezydent podjął ww. decyzję o skierowaniu. Kolegium utrzymało to rozstrzygnięcie w mocy ze względu na zaistnienie przesłanek określonych w art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b u.p.r.d., zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu) na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1, czyli za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że wniosek organu Policji jest dokumentem urzędowym, a zatem - w myśl art. 76 § 1 k.p.a. — stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Kodeks dopuszcza wzruszenie powyższego domniemania (art. 76 § 3), jednak strona postępowania nie wykazała jego nieprawdziwości, ani też nie podjęła skutecznie czynności uprawdopodabniającej nieprawdziwość twierdzeń zawartych we wniosku Komendanta Policji. Sąd Rejonowy w R. postanowieniem z dnia [...] r., sygn. Akt [...], nie uwzględnił wniosku strony postępowania i odmówił uchylenia prawomocnych mandatów karnych, a po ponownym wystąpieniu o uchylenie mandatu karnego serii [...] postanowieniem z dnia [...] r., sygn. [...], Sąd ten umorzył postępowanie. Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, co podkreślono w uzasadnieniu, jest aktem związanym, tzn. w określonym stanie faktycznym organ ma obowiązek wydania decyzji o określonej treści. Przesądza o tym formuła przepisu: ,kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega" (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b). W tym przypadku, ze względu na przekroczenie 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek skierowania G.Z. na kontrolne sprawdzanie kwalifikacji. W związku ze zgłoszonymi w odwołaniu zarzutami Kolegium stwierdziło, że moment powzięcia informacji o przekroczeniu liczby 24 punktów nie ma znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanki skierowania na sprawdzenie kwalifikacji, a odbycie szkolenia po przekroczeniu liczby 24 punktów nie powoduje zmniejszenia liczby punktów. Ponadto, co zdaniem Kolegium wymagało wyjaśnienia, organy administracji publicznej nie są także właściwe do oceny zasadności przypisania kierowcy punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Stanowisko takie wprost podkreśla orzecznictwo sądowe. W wyroku z dnia 20 maja 2014 r., I OSK 2697/12, Lex nr 1478762, NSA podkreślił, że "ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowanie w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Organy te - stosownie do art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. - wiąże wniosek komendanta wojewódzkiego Policji o skierowanie danego kierowcy na egzamin sprawdzający jego kwalifikacje, który to wniosek jest składany, gdy w ewidencji wykazane zostało, że kierowca ten przekroczył limit 24 punktów karnych". W skardze z [...] r. G.Z. podniósł, analogicznie jak w odwołaniu, zarzuty dotyczące naruszenia: 1/ art. 130 ust. 3 u.p.r.d. poprzez ustalenie, że odbycie przez skarżącego szkolenia, o jakim mowa w w/w przepisie nie uprawniało do obniżenia skarżącemu liczby punktów karnych otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, mimo że odbyte przez skarżącego szkolenie spełniało wszelkie wymagane prawem, tj. art. 130 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym przesłanki; 2/ art. 135ust. 1 pkt g u.p.r.d. poprzez bezzasadne ustalenie, że odwołujący przekroczył granicę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w sytuacji nałożenia na odwołującego dwóch mandatów karnych za to samo wykroczenie, co naruszyło zasadę ne bis in idem 3/ art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit c. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie faktu, iż funkcjonariusze Policji w [...] roku nie poinformowali odwołującego o posiadanej przez niego ilości punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, w konsekwencji czego uniemożliwili odwołującemu wcześniejsze odbycie przewidzianego prawem szkolenia. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej powoływanej jako p.p.s.a.), Sąd stwierdził, iż wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie przyjdzie zauważyć, że w skardze nie podniesiono zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, a Sąd także nie stwierdził uchybień z tego zakresu, wobec czego można przejść do merytorycznej oceny decyzji Kolegium. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów orzekających w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy art. 114 ust. 1 pkt. b u.p.r.d. Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, podjętą na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Decyzja podjęta na tej podstawie prawnej ma charakter aktu związanego, wobec czego ziszczenie się przesłanek określonych w przepisie (zaistnienie stanu faktycznego odpowiadającego hipotezie wywiedzionej z niego normy prawnej) zobowiązuje starostę do wydania orzeczenia o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Podstawą przesłanką nałożenia tego rodzaju obowiązku na kierowcę jest, jak wynika z analizy art. 114 ust. 1 pkt. b u.p.r.d., wniosek komendanta wojewódzkiego Policji stwierdzający fakt przekroczenia 24 punktów otrzymanych w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego. A więc nie samo przekroczenie tej ilości punktów, ale dokument urzędowy to potwierdzający, sporządzony i przekazany staroście przez organ prowadzący ewidencję punktów. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( (Dz.U. z 2002 r., Nr 236, poz. 1998) ewidencję taką prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. Tenże organ jest właściwy do podejmowania różnych czynności związanych z ewidencjonowaniem punktów, w tym do ich usuwania, a także do składania formalnych wniosków do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego (§ 7 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, podzielany przez Sąd rozpatrujący skargę, iż organ prowadzący postępowanie na podstawie art. 114 ust. 1 pkt. b u.p.r.d., nie ma możliwości badania kwestii związanych z punktami, w tym zasadności przypisania kierowcy punktów. Stanowisko takie wyraził m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z18 listopada 2016 r., I OSK 67/15: "Przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wniosku. Jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie ostatecznych wpisów, to organ administracji, podejmując decyzję na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., nie jest uprawniony do badania prawidłowości orzeczeń, na podstawie których dokonano w ewidencji takich wpisów, gdyż kwestie te należą do wyłącznej kompetencji organów prowadzących ewidencję. Organ ten nie jest również uprawniony do weryfikowania, czy wpisy ostateczne na dzień sporządzenia wniosku komendanta wojewódzkiego Policji nadal są ujęte w ewidencji, czy też w okresie po skierowaniu wniosku nastąpiło ich wykreślenie wobec zatarcia ukarania (skazania)." Nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącego dotyczący redukcji liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego W myśl § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 488), kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Natomiast, stosownie do ust. 6 tego przepisu, odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Skarżący liczbę 26 punktów uzyskał w okresie od [...] r., a szkolenie odbył w dniu [...] r. Także drugi z zarzutów podnoszonych w skardze, dotyczący naruszenia art. 135ust. 1 pkt g u.p.r.d. w związku z zakazem ne bis in idem, nie jest zasadny. Kwestia podwójnego karania (ukarania) za ten sam czyn, skutkująca podwójnym naliczeniem punktów, nie mogła być badana w ramach prowadzonej sprawy administracyjnej, a tym samym także w ramach sprawy sądowoadministracyjnej. Nietrafny jest także zarzut odnoszący się do naruszenia art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit c. w związku z art. 151 p.p.s.a. z tej racji, że organy administracji tych przepisów ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stosują. Jeśli intencja skarżącego było natomiast zakwestionowanie postępowania organów policji, które nie informowały go o ilości punktów, tym samym uniemożliwiając wcześniejsze odbycie szkolenia, to uchybienie takie należało zgłaszać na etapie postępowania mandatowego. Poza tym, jeśli nawet skarżący ma w tym względzie rację, to nie miało ono istotnego wpływu na rozstrzygniecie sprawy. W tym stanie rzeczy skarga, jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.