II SA/Gl 995/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant Referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi J. W., S. W. i W. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie aktów stanu cywilnego oddala skargę. W dniu [...] roku w wypadku drogowym zginęli małżonkowie J. L. i G. L.. Wystawione akty zgonu nie wskazywały godziny zgonu. W dniu [...] roku do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. wpłynął wniosek J. W., W. W. i S. W. "o uzupełnienie aktów zgonu" na podstawie art. 36 w związku z art. 67 ust. 1 pkt 2 Prawa o aktach stanu cywilnego wystawionych na imię i nazwisko J. L. oraz na nazwisko G. L. (decyzję w sprawie uzupełnienia aktu zgonu G. L. objęto sprawą II SA/GL 994/13), poprzez wpisanie dokładnej chwili śmierci (tzw.. godziny zgonu). Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w K. decyzją z dnia [...] roku uzupełnił akt zgonu nr [...] wystawiony na nazwisko J. L. przez wpisanie w rubryce II poz. 2 Godzina [...] Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę [...] , a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarga na tę ostatnią decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 marca 2012 roku sygn. akt II SA/GL 826/11. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w K. decyzją z dnia [...] roku nr [...] uzupełnił treść aktu zgonu nr [...] sporządzonego w USC w K. w dniu [...] roku na nazwisko J. L. przez wpisanie w rubryce II poz. 2 Godzina zgonu: "nieustalona". Decyzja ta została wydana na podstawie art. 36 ustawy z dnia 29 września 1986 roku Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2011 roku, nr 212, poz. 1264). W uzasadnieniu organ wskazał na przeprowadzone postępowanie dowodowe i stwierdził, że postępowanie to, w tym rozbieżne opinie biegłych nie pozwalają ustalić dokładnej godziny śmierci J. L.. Odwołując się do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia [...] roku, sygn. akt [...] podał, że w sytuacji, gdy godzina zgonu nie zostanie wpisana, a brak danych w tym zakresie zostanie ujawniony przez zamieszczenie w akcie zgonu stosownej adnotacji, akt zgonu jest prawidłowo sporządzony i korzysta z waloru wyłączności (art. 4 p. a. s. c.). Odwołanie od powyższej decyzji złożyli: W.W., S.W., J.W. – działając przez pełnomocnika adwokata A.B.. Domagali się uchylenia decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy polegające na uzupełnieniu treści aktu zgonu J. L. nr [...] poprzez wpisanie w rubryce II poz. 2 "[...] Zaskarżonej decyzji zarzucili wydanie z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 8, 9, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa; naruszeniem prawa materialnego tj. art. 4, 22 i art. 36 w związku z art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1986 roku oraz błąd w ustaleniach faktycznych. W uzasadnieniu stwierdzili, że organ I instancji w istocie uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy w sytuacji, w której materiał dowodowy dawał podstawy do ustalenia godziny zgonu J. L.. Jeżeli natomiast organ uważał, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania stosownej decyzji to powinien go uzupełnić. Podkreślono, że nieprawidłowo potraktowano opinię lekarza specjalisty medycyny sądowej S.C. jako opinii biegłego, w sytuacji gdy została ona wydana poza postępowaniem administracyjnym na zlecenie Kancelarii Adwokackiej, której członek reprezentował uczestniczkę postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku ([...]) Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o odmowie uzupełnienia aktu zgonu nr [...] o godzinę zgonu. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Powołał treść art. 4, art. 67 ust. 1 pkt 2, art. 36 i art. 22 ustawy o aktach stanu cywilnego. Uznał, że organ I instancji zebrał całość materiału dowodowego, który organ odwoławczy, będąc organem merytorycznym, po raz drugi szczegółowo rozpatrzył. Zdaniem organu odwoławczego postępowanie wyjaśniające (prowadzone na podstawie art. 22 ustawy) co do uzupełnienia aktu zgonu J. L. o godzinę zgonu nie dało podstaw do ustalenia konkretnej godziny zgonu (co stwierdził także organ I instancji). Natomiast organ I instancji mógł orzec o uzupełnieniu aktu zgonu (tu o godzinę zgonu) jedynie na podstawie zgromadzonych dowodów potwierdzających niezbicie przedmiotowe zdarzenie. Organ ten nie ma natomiast kompetencji do tego by na podstawie różniących się dowodów samodzielnie ustalać faktyczną godzinę zgonu. Skoro więc postępowanie dowodowe nie pozwoliło na ustalenie dokładnej godziny śmierci J. L. wniosek o uzupełnienie aktu zgonu nr [...] o godzinę zgonu winien spotkać się z odmową. Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów naruszenia prawa procesowego i uznał je za nieuzasadnione. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję ostateczną Wojewody [...]złożyli odwołujący się. Domagali się uchylenia tej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie [...]oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania: art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 139, 6, 7, 8, 9, 10, 75, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa oraz przepisów prawa materialnego art. 4, 22, 36 w zw. z art. 67 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Uzasadniając skargę skarżący w zasadzie powtórzyli swoje stanowisko z odwołania. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzją uchylono decyzję organu I instancji uzupełniającą akt zgonu nr [...] przez wpisanie w rubryce II poz. 2 Godzina zgonu "nieustalona" i orzeczono o odmowie uzupełnienia aktu zgonu nr [...] o godzinę zgonu. Podstawą tego rozstrzygnięcia było przyjęcie (identycznie organ I instancji), po ponownej ocenie materiału dowodowego, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie dało podstaw do ustalenia konkretnej godziny zgonu, a w związku z tym brak było podstaw do uzupełnienia aktu zgonu. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Skład orzekający podziela stanowisko organu odwoławczego co do całości zebranego materiału dowodowego i prawidłowości jego oceny. Jak wskazał organ odwoławczy, a wcześniej organ I instancji, materiał ten nie dawał podstaw (z uwagi na jego zróżnicowanie) do ustalenia konkretnej godziny śmierci J. L.. Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do art. 36 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego uzupełnieniu podlega akt stanu cywilnego nie zawierający wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone. W kontrolowanym postępowaniu – prowadzonym na skutek wniosku skarżących – Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w K. (organ I instancji) działał w trybie art. 36 p.a.s.c. W takim postępowaniu na podstawie art. 22 p.a.s.c. organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające co do uzupełnienia aktu zgonu osoby wymienionej w tym akcie o dane wskazane w art. 67 p.a.s.c. (w niniejszej sprawie o godzinę zgonu J. L.). Jeżeli jednak przeprowadzone postępowanie dowodowe czyni niemożliwym ustalenie konkretnej godziny zgonu organ powinien orzec o odmowie uzupełnienia aktu zgonu. Jak stwierdzono wyżej postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone w pełnym zakresie, jego ocena jest właściwa i nie dało ono podstaw do ustalenia konkretnej godziny zgonu J. L., co przyznał w swojej decyzji także organ I instancji. Zasadnie zatem organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i odmówił uzupełnienia aktu zgonu nr [...] o godzinę zgonu. Twierdzenie skarżących, że organ winien poszerzyć postępowanie dowodowe w sposób umożliwiający ustalenie godziny zgonu (i jak się wydaje w sposób wskazany we wniosku) jest niczym nieuzasadnione, tym bardziej, że skarżący nie wskazują na zakres tego uzupełnienia. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego, którą Sąd podziela, przysługuje organowi odwoławczemu. Zakwestionowanie tej oceny może nastąpić przez wykazanie jej nielogiczności czy też sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego, czego skarżący nie zarzucają. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, który to przepis przewiduje wydanie przez organ odwoławczy decyzji uchylającej decyzję organu I instancji w całości lub w części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy. Zaskarżona decyzja odpowiada tym wymogom, dlatego zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 kpa jest niezasadny. Nie doszło także – w ocenie Sądu – do naruszenia art. 139 kpa. Skutki materialne orzeczenia organu I instancji, jak i II instancji są dla skarżących identyczne, o czym świadczy także wniosek, odwołanie od decyzji organu I instancji i skarga. Nie doszło także do naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 75, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa, gdyż organy obu instancji działały zgodnie z przepisami prawa. Mają rację natomiast skarżący, że opinia S.C. nie została sporządzona przez biegłego w rozumieniu art. 84 kpa. Jednakże dopuszczenie dowodu z tej opinii jest zgodne z art. 75 § 1 kpa, tym bardziej, że skarżący z tą opinią się zapoznali. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) skarga podlegała oddaleniu. sw