II SA/Ka 1169/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie NSA Henryk Wach, WSA Małgorzata Jużków, Protokolant aplikant radcowski Dorota Klich, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2004r. sprawy ze skargi E.G. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] wydanym z powołaniem się na art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności stwierdził uchybienie terminu odwołania wniesionego przez p. E. G. od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w R. z dnia [...] r. nr [...] i pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że orzeczeniem z dnia [...] r. Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności zaliczył E. G. do osób niepełnosprawnym o [...] stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie zostało zainteresowanej doręczone [...] r. Zgodnie z § 13 ust.1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii ( Dz. U. nr 7 ,poz. 60) odwołanie można było wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Zatem ten termin kończył się [...] r. Odwołanie złożono [...] r., a więc po jego upływie. W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego p. E. G. domagała się rozpatrzenia jej odwołania. Zarzuciła, iż w trakcie posiedzenia komisji w dniu [...]r. wprowadzono ją w błąd. Na pytanie, gdzie kierować zasiłek pielęgnacyjny odparła, że na konto mamy. Kiedy ten zasiłek jednak na to konto nie wpłynął wniosła odwołanie. Tylko z tego powodu zmianie uległ termin wniesienia odwołania. Skargę wniosła również dlatego, iż nie zgadzała się z orzeczeniem o stopniu jej niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. wniósł o jej oddalenie, na poparcie swojego stanowiska przytaczając argumenty powołane w uzasadnieniu swojego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, iż w istocie wyrażały one niezadowolenie z orzeczenia. Nic nie wnosiły do kwestii terminowości odwołania będącej przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Ponadto p. G. nie złożyła wniosku o przywrócenie jej uchybionego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, iż z dniem 1 stycznia 2004r. uległ zmianie stan prawny i stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002r/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego został utworzony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy. Art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy sąd rozstrzyga sprawę w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, iż wydano je z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w sprawie stwierdzenia stopnia niepełnosprawności prowadzone jest na podstawie przepisów rozdziału 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.). Zgodnie z art. 6"b" tej ustawy Powiatowe Zespoły do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności orzekają w sprawach na podstawie wniosku osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego albo, za ich zgodą na wniosek ośrodka pomocy społecznej. Przepisy ustawy nie określają szczegółowego trybu postępowania przed powiatowymi i wojewódzkimi zespołami w sprawach orzekania o stopniu niepełnosprawności. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 6"c" ust. 9 minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego uprawniony był do wydania stosownych przepisów wykonawczych określających m. in. tryb postępowania. W sprawach nie uregulowanych w ustawie odsyła ona, w myśl art. 66, do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Kodeksy cywilnego i Kodeksu pracy. W dacie wydania zaskarżonego postępowania obowiązywało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz wydawania opinii ( Dz. U. nr 7 poz. 60 ). Z § 6 ust. 1 rozporządzenia wynika, że wniosek o stwierdzenie niepełnosprawności powinien być podpisany przez osobę zainteresowaną, jej przedstawiciela ustawowego lub upoważnionego przez nich przedstawiciela instytucji społecznej. Zatem dla oceny zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych oraz dla oceny zdolności procesowej osoby zainteresowanej należało procesowej się odwołać do przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania administracyjnego. Otóż pełną zdolność do czynności prawnych, zgodnie z art.11 Kodeksu cywilnego ma osoba, która ukończyła 18 lat. Natomiast osoby, którą ukończyły 13 lat mają , w świetle art. 15 Kc ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Dla ważności czynności prawnej zdziałanej przez taką osobę, przez którą zaciąga ona zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem potrzebna jest zgoda jej ustawowego przedstawiciela. Natomiast w świetle art. 30 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej.. Osoby fizyczne nieposiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swych ustawowych przedstawicieli. Przepisy ustawy o rehabilitacji społecznej i zawodowej (...) oraz przepisy powołanego rozporządzenia wykonawczego nie zawierają żadnej regulacji dotyczącej zdolności procesowej osób powyżej 13 lub 16 roku życia przed zespołami do spraw orzekania o niepełnosprawności. Oznacza to, że w postępowaniu przed takim zespołem osobę fizyczną- zainteresowanego, nie mającą ukończonych 18 lat winien reprezentować ustawowy przedstawiciel. Orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] r. zostało doręczone małoletniej E. G. w dniu [...]r. na jej domowy adres. Ona potwierdziła odbiór korespondencji. Tymczasem orzeczenie powinno było być doręczone do rąk jej ustawowego przedstawiciela. Nie można go było uznać za skutecznie doręczone w trybie art. 43 Kpa, bowiem adresatem nie była matka małoletniej M. G., a ponadto odbiór korespondencji nie potwierdził dorosły domownik, lecz osoba niepełnoletnia. Stosownie do treści § 13 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia odwołanie wnosiło się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie orzeczenia. Skarżąca ( obecnie już osoba pełnoletnia) odwołanie podpisane prawidłowo przez jej matkę wniosła [...] r. Nie było podstaw do wzywania małoletniej do uzupełnienia braków odwołania poprzez jego podpisanie. Na podstawie art. 134 Kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania wniesionego w sprawie lub uchybienie terminu do jego wniesienia. Dlatego w pierwszej kolejności winien był rozważyć, czy zaskarżone orzeczenie stała się ostateczne, czy też nie, czy przysługiwało od niego odwołanie, czy wniesiono je w terminie. Wobec faktu, iż kwestionowane orzeczenie z dnia [...] r. zostało doręczone małoletniej stronie z pominięciem jej przedstawiciela ustawowego, a więc nieprawidłowo, nie można ustalić, kiedy matka małoletniej - jej ustawowy przedstawiciel - faktycznie otrzymała orzeczenie z pouczeniem o sposobie i terminie jego odwołania. W konsekwencji nie można stwierdzić, czy uchybiono 14 dniowemu terminowi do wniesienia odwołania. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżone postanowienie. Sąd nie dopatrzył się podstaw do zastosowania art. 152 tej ustawy.