II SA/Ka 1226/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant stażysta Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi R.P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie może ono być wykonywane, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów sądowych [...] zł ([...] ). Wezwaniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając w oparciu o art. 85 kpa oraz art. 50 § 1 kpa poinformował K. i L. P. oraz R.P. o terminie oględzin budynku położonego przy ul. [...] w K., które miały się odbyć w dniu [...]r. Wezwanie to zostało doręczone stronom w dniu [...]r. W wyznaczonym terminie, w oględzinach udział wzięli : przedstawiciel Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. – W.P., mistrz kominiarski – E.R. oraz K. i L.P. W dniu [...]r. do kancelarii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wpłynęło pismo R.P., sygnowane datą [...]r., w którym składa on wyjaśnienia do sprawy wskazując jednocześnie na brak możliwości uczestniczenia w oględzinach z powodu "pilnego wyjazdu w celach zdrowotnych". Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 88 § 1 kpa nałożył na R.P. grzywnę w wysokości [...] zł. Uzasadniając to rozstrzygnięcie wskazano, że pomimo prawidłowego doręczenia wezwania organu R.P. nie stawił się w wyznaczonym terminie na oględziny, do czego był zobowiązany na podstawie art. 51 kpa. Postanowienie to zostało awizowane z powodu nieobecności strony. Upomnieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zobowiązał R.P. do uiszczenia nałożonej w/w postanowieniem grzywny na wskazane konto. W dniu [...]r. do organu I instancji wpłynęło pismo R.P., w którym zwrócił się o udzielenie wyjaśnień co do nadesłanego upomnienia oraz nałożenia grzywny. Wnoszący pismo wskazał, iż nie otrzymał postanowienia o nałożeniu grzywny oraz nie zna przyczyny dla której wydano to rozstrzygnięcie. W dniu [...]r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło kolejne pismo R.P., stanowiące zażalenie na postanowienie z dnia [...]r. Składający zażalenie wskazał, iż z uwagi na podeszły wiek i stan zdrowia wymaga częstych konsultacji lekarskich. Nie miał możliwości wcześniejszego poinformowania organu o powodach swojej nieobecności w dniu oględzin, gdyż nastąpiła "nagła niespodziewana niedyspozycja". Podniósł również, że był obecny na każdej z poprzednich wizji lokalnych. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 134 kpa w związku z art. 144 kpa stwierdził, iż zażalenie R.P. zostało wniesione z uchybieniem terminu, a co za tym idzie należy pozostawić je bez rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 44 kpa za doręczone uważa się pisma nie podjęte, a złożone przez okres 7 dni w urzędzie pocztowym po uprzednim umieszczeniu zawiadomienia w skrzynce pocztowej. W aktach sprawy znajduje się koperta adresowana do strony, nie podjęta przez 7 dni w urzędzie pocztowym, z poświadczeniem, że adresata nie zastano w domu w dniu 29 stycznia 2002 r., a korespondencji nie podjęto w terminie. Termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 5 lutego 2002 r., a zażalenie zostało złożone w dniu 25 marca 2002 r. co oznacza, że wskazany termin nie został dochowany. W skardze do Sądu R.P. wniósł o uchylenie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. podnosząc, iż usprawiedliwił powód swojej nieobecności na wizji lokalnej. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ podniósł co do zasady te same argumenty, które zawarte zostały w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie tylko z przyczyn w niej wskazanych. Na wstępie zauważyć należy, że skargę wniesiono w dniu [...]r. a więc w czasie, gdy obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Na mocy art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ustawa o NSA utraciła moc. Zgodnie zaś z przepisem art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 – zwanej dalej ustawą p.s.a.). Na mocy art. 134 § 1 p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach skargi nie będąc jednakże związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nałożył na R.P. grzywnę w wysokości [...] zł., z powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie na oględzinach. Postanowienie to zostało skierowane na adres skarżącego, jednakże nie zostało mu doręczone z powodu jego nieobecności. Z przepisu art. 44 kpa, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia wynika, że " w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu". Ze znajdującego się w aktach sprawy dowodu doręczenia w/w postanowienia nie sposób dowiedzieć się, czy przesyłka skierowana do skarżącego była awizowana, w którym urzędzie pocztowym skarżący mógł zgłosić się po jej odbiór, a także gdzie zostało umieszczone zawiadomienie o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Warto w tym miejscu przypomnieć, że "obowiązkiem organów (...) jest wyegzekwowanie od urzędów pocztowych ścisłego przestrzegania zawartych z nimi umów o doręczaniu adresatom przesyłek. W szczególności zaś chodzi o to, by przesyłki doręczone adresatom za zwrotnym poświadczeniem odbioru na odwrocie dowodu doręczenia były szczegółowo i prawidłowo wypełniane przez doręczyciela. Z dokumentu tego musi jednoznacznie wynikać, w jaki sposób przesyłka została doręczona. W przeciwnym razie doręczenie nie może zostać uznane za skuteczne" ( tak NSA w wyroku z dnia 24 marca 1999 r. sygn. akt I SA/Lu 151/98 - LEX nr 37218 ). W niniejszej sprawie niemożliwym było ustalenie kiedy postanowienie z dnia [...]r. zostało skarżącemu doręczone. Tym samym błędnym było przyjęcie przez organ II instancji, iż doręczenie postanowienia o ukaraniu grzywną było prawidłowe, a wniesienie przez skarżącego środka odwoławczego nastąpiło z uchybieniem terminu. Zauważyć bowiem przyjdzie, że "brak w aktach potwierdzenia, że doręczyciel pocztowy pozostawił na drzwiach mieszkania adresata lub w skrzynce pocztowej informację o złożeniu decyzji w urzędzie pocztowym pocztowo – telekomunikacyjnym na okres siedmiu dni, bowiem "potwierdzenie odbioru" nie zostało przez niego w sposób wyczerpujący i wystarczający do uznania "awiza" za skuteczne, wypełnione. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uznania, że decyzja została doręczona w trybie określonym w art. 44 k.p.a." ( tak NSA w wyroku z dnia 14 sierpnia 1998 r. sygn. akt I SA/Gd 1457/96 – LEX nr 34760 ). Tematyka prawidłowości doręczeń w postępowaniu administracyjnym była również przedmiotem wypowiedzi zawartych w literaturze prawniczej, które potwierdzają tezy przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanych wyżej orzeczeniach ( por. G. Łaszczyca Doręczenie zastępcze w kodeksie postępowania administracyjnego – PiP z 1997 r. z. 10, G. Łaszczyca, A. Matan Doręczenie w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym – Zakamycze 1998 r. str. 173, 205.). Błędy związane z doręczeniami rozstrzygnięć organów administracji nie mogą rodzić negatywnych dla stron postępowania konsekwencji procesowych przejawiających się w zamknięciu, z powodów formalnych, drogi do obrony swoich praw. Na organach administracji spoczywa bowiem obowiązek wyegzekwowania od doręczycieli takiej praktyki, która czyni zadość obowiązującym w tej materii przepisom postępowania administracyjnego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 lit. "c" p.s.a. orzeczono jak w sentencji. W oparciu o art. 152 p.s.a. Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. su.