II SA/Ka 1275/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie: asesor WSA Beata Kalaga - Gajewska NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant: sekr.sąd . Agnieszka Wita po rozpoznaniu w dniu 01 marca 2005 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę Z. K. wnioskiem z dnia [...] wystąpił do Wójta Gminy W. o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że opłacał podatek rolny, a od [...] opłacał składkę na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników za gospodarstwo rolne na terenie wsi P. i W. oraz potwierdzającego fakt przekazania przez Urząd Gminy w W. do Banku Spółdzielczego w W. kwoty [...] zł za przejęte w [...] na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwo rolne należące do Z. K. i jego siostry A. B. Postanowieniem Nr [...] Wójta Gminy W. z [...] odmówiono wnioskodawcy wydania zaświadczenia o żądanej przez niego treści. Jako uzasadnienie takiego stanowiska podał organ I instancji, iż sprawa wydania Z. K. zaświadczenia potwierdzającego uiszczania przez niego podatku rolnego i składki na ubezpieczenie społeczne rolników była przedmiotem postępowania w [...]. W toku tego postępowania Wójt Gminy W. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] odmówił Z. K. wydania takiego zaświadczenia z powodu braku jakichkolwiek dokumentów stwierdzających fakt opłacania takich należności, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające również nie umożliwiło ustalenie tego faktu. Wymienione postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] Skargę Z. K. na te rozstrzygnięcia rozpatrywał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem sygn. akt II SA/Ka 35/97 z dnia 13 października 1998 r. oddalił skargę. Jako uzasadnienie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt przekazania do Banku Spółdzielczego w W. należności za przejęte na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwo rolne organ I instancji podał, że to zagadnienie zostało wyjaśnione przez Bank Spółdzielczy w piśmie z dnia [...] a w Urzędzie Gminy W. nie ma innych dokumentów dotyczących tej sprawy . W zażaleniu na to postanowienie Z. K. powtórzył argumentację zawartą we wniosku z dnia [...]. Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło zaskarżone postanowienie w części dot. odmowy wydania zaświadczenia, że Z. K. opłacał podatek rolny, a od [...] opłacał składkę na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników za gospodarstwo rolne na terenie wsi P. i W. i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że zgodnie z przepisem art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a.( gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego), organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z przepisu tego wynika zatem, że obowiązek wydania zaświadczenia wiąże się z prowadzeniem przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się z prowadzeniem przez organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Przenosząc te ustalenia na grunt przedmiotowej sprawy organ zauważył , iż zasadne są argumenty uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, że wydawanie zaświadczeń oparte jest co do zasady, na posiadanych przez organ danych. Skoro organ nie posiada odpowiednich danych, potwierdzających okoliczności o treści żądanej przez stronę, to zasadnym było odmówienie wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt przekazania przez Urząd Gminy w W. do Banku Spółdzielczego w W. kwoty [...] zł za przejęte w [...] na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwo rolne należące do Z.K. i jego siostry A. B. Co do odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego, że Z. K. od [...] od [...] opłacał z gospodarstwa podatek rolny oraz składkę na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników, podkreślono, że sprawa ta była ostatecznie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 1998 r. sygn. akt II SA/Ka 35/97 i w takiej sytuacji nastąpiło wyłączenie dopuszczalności wszczęcia postępowania związane z prawomocnością i mocą wiążącą orzeczenia oraz powagą rzeczy osądzonej. Organ wskazał, że orzeczenie prawomocne pociąga za sobą tę konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści. Konsekwencją tego faktu było uchylenie postanowienia organu I instancji w części, która była przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu Nr [...] Wójta Gminy W. z [...] utrzymanym w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] i umorzenie postępowania w tym zakresie przed organem I instancji, skoro Naczelny Sąd Administracyjny przytoczonym wyrokiem oddalił skargę Z.K. na te rozstrzygnięcia. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i nakazania organowi I instancji wydania zaświadczenia o żądanej treści. Szeroko opisał stan faktyczny sprawy , jak też tok dotychczasowego postępowania w sprawie. Zarzucił organowi, ze bezzasadnie powołuje się na art. 105 k.p.a. , celowo pomijając art. 145 § 1 pkt. 1 i 5 k.p.a., nie chcąc wyjaśnić stanu faktycznego sprawy. Zarzucił także organowi, że naruszył przepisy art. 75 i 77 k.p.a.. W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący podtrzymał dotychczasowe zarzuty i nadto zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 150 k.p.a.. Domagał się nadto uchylenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Ka 35/97 z dnia 13 października 1998 r.. oraz dokonania zapłaty za przejętą przez Naczelnika W. ziemię. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Na wstępie należy stwierdzić, iż z dniem 01 stycznia 2004 r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, tj. ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U,. nr 153, poz. 1269 ), ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) i ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 ). W myśl art. 97 § 1 ostatniej z powołanych ustaw sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004r. i postępowanie w nich nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. nr 72, poz. 652 ) dla obszaru województwa śląskiego został utworzony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając w tych granicach legalność zaskarżonego orzeczenia nie sposób dostrzec naruszenia przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając zaskarżone orzeczenie organ działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśnił sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Dokonał poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczynił prawidłowe rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywował. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia też wątpliwości co do jego zgodności z powołanymi przepisami prawa. Przewidując w art. 217 § 1 k.p.a. , że organ administracji państwowej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o to, Kodeks postępowania administracyjnego określił zarazem, że nastąpić to może w sytuacji, gdy urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo w sytuacji, gdy ubiegająca się o wydanie zaświadczenia osoba czyni to ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (art. 217 § 2). Obowiązek wydania zaświadczenia w tym drugim przypadku, a więc ze względu na interes prawny osoby ubiegającej się o zaświadczenie w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego, spoczywa na organie administracyjnym jedynie wówczas, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, które wynikają z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Innymi słowy w myśl przepisu art. 217 k.p.a. zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Wynika z tego, że organ administracyjny może odmówić wydania zaświadczenia m.in. w sytuacji, gdy wnoszący podanie żąda potwierdzenia okoliczności faktycznych lub stanu prawnego, które nie wynikają z ewidencji i rejestrów lub innych danych będących w posiadaniu tego organu (art. 218 § 1 k.p.a. a contrario), albo gdy żąda poświadczenia nieprawdy. W każdej z powyższych sytuacji postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia jest zgodne z prawem. Odnosząc to do kwestii żądania zaświadczenia potwierdzającego fakt przekazania przez Urząd Gminy w W. do Banku Spółdzielczego w W. kwoty [...] zł za przejęte w [...]. na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwo rolne należące do Z. K. i jego siostry A. B. należy wskazać, że zasadnym jawi się odmowa wydania takiego zaświadczenia skoro w Urzędzie Gminy W. nie ma innych dokumentów dotyczących tej sprawy, poza pismem Banku Spółdzielczego w W. z dnia [...], które to pismo nie poświadcza okoliczności wskazanej przez skarżącego. Zatem skoro bezspornym jest, że organ nie dysponuje takimi danymi, które pozwalałyby mu potwierdzić fakty i stan prawny, czego domaga się skarżący, to odmowa wydania mu zaświadczenia o żądanej treści była zasadna. Co do kwestii odmowy wydania zaświadczenia stwierdzającego, że Z.K. od [...] do [...] opłacał z gospodarstwa podatek rolny i składkę na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i umorzenia w tym zakresie postępowania pierwszej instancji należy wskazać należy co następuje. Wójt Gminy W. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] odmówił Z.K. wydania takiego zaświadczenia z powodu braku jakichkolwiek dokumentów stwierdzających fakt opłacania takich należności, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające również nie umożliwiło ustalenie tego faktu. Wymienione postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]. Skargę Z. K. na te rozstrzygnięcia rozpatrywał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem sygn. akt II SA/Ka 35/97 z dnia 13 października 1998 r. oddalił skargę. Oczywistym za tym jest, że w takim stanie rzeczy koniecznym stało się uchylenie postanowienia organu I instancji w części rozstrzygniętej prawomocnie w/wym. wyrokiem NSA i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Żądanie skarżącego było tożsame z żądaniem zgłoszonym w toku poprzedniego postępowania zakończonego w/wym. wyrokiem NSA i nie pojawiły się w tej mierze żadne nowe okoliczności. Na poparcie trafności tego stanowiska godzi się zaprezentować pogląd przedstawiony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2000 r. , sygn. akt I SA/Ka 2247/98 (zbiór orzeczeń LEX nr 44391), gdzie wprost wskazano, iż dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe(...). Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym(...) takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Nie sposób również zarzucić organowi - jak czyni to w treści skargi skarżący - naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 i 5 oraz 150 k.p.a., albowiem przedmiotowe postępowanie nie jest postępowaniem wznowieniowym , a tylko w tym trybie właściwe organy uprawnione są badania istnienia przesłanek mogących skutkować wznowienie postępowania administracyjnego. Trzeba nadto wskazać skarżącemu, iż w przedmiotowej sprawie Sąd nie jest uprawniony do oceny wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Ka 35/97 z dnia 13 października 1998 r.. W tej kwestii , a więc wznowienia postępowania sądowego w sprawie sygn. akt II SA/Ka 35/97 skarga skarżącego została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 stycznia 2005 r., sygn. akt IV SA/Gl 933/04. Chybionym jest także zarzut na ruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 75 i 77 k.p.a.. W tej mierze wskazać należy, iż art. 218 k.p.a. przewiduje, że organ administracyjny może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Tego postępowania nie można jednak utożsamiać z postępowaniem administracyjnym, o jakim mowa w dziale II k.p.a., kiedy to organ przed wydaniem decyzji ma obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego w oparciu o ocenę przeprowadzonych dowodów. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 k.p.a., ogranicza się tylko do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Odmowa wydania zaświadczenia może więc być uzasadniana tym, że do ustalenia żądanej treści zaświadczenia konieczne są inne dane aniżeli te, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. Innymi słowy "natura" zaświadczenia, o jakim mowa w art. 218 k.p.a. , ogranicza się tylko do takiego postępowania, które pozwoli na stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego, a uproszczony charakter postępowania w sprawach wydawania zaświadczeń sprawia, że nie można w nim stosować zasady (uregulowanej w art. 75 § 1 k.p.a.) dopuszczania jako dowód wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. "Konieczne" postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a. nie może być substytutem danych wynikających z prowadzonych przez właściwy organ ewidencji rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, o jakich mowa w art. 218 § 1 k.p.a.. Konieczne postępowanie wyjaśniające odnosić się może do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także ustalenia, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane (patrz wyrok NSA z dnia 25 października 2000 r. sygn. akt V SA 760/00 – zbiór orzeczeń LEX nr 50109). W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).