II SA/Ka 1312/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz, Sędziowie NSA Adam Mikusiński, Szczepan Prax (spr.), Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy punkt [...] decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r., nr [...] oraz ostatnio wymienionej decyzji w punkcie [...]; 2) oddala skargę w pozostałej części; 3) określa, że zaskarżona decyzja, w części, w której stwierdzono jej nieważność, nie może być wykonana. Decyzją z dnia [...] r. [...] wydaną na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie terytorialnym ( Dz. U. z 1996 r. Nr 13 z późn. zm., art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734), art. 145 § 1 i 151 § 1 k.p.a. Prezydenta Miasta G. uchylił decyzje o numerach : [...] z dnia [...] r. [...] z dnia [...] r., [...] z dnia [...] r. przyznające M.K. dodatek mieszkaniowy do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w G., oraz odmówił mu przyznania dodatku mieszkaniowego na wniosek z dnia [...] r., na wniosek z dnia [...] r., na wniosek z dnia [...] r., jak również zobowiązał go do zwrotu nienależnie wypłaconego dodatku w podwójnej wysokości tj. [...] = [...] zł. W uzasadnieniu swej decyzji organ podniósł, iż po wznowieniu postępowania ustalono, że M. K. nie wykazał wszystkich swoich dochodów, tj. diet wypłaconych za wyjazdy służbowe, a tym samym jego gospodarstwo domowe nie spełniało ustawowych kryteriów. Strona pismem z dnia [...] r. odwołała się od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., podnosząc, iż brak jest przepisów, które uznawałyby diety za dochód, również w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Strona podnosi, iż dieta jest świadczeniem przysługującym w związku z podwyższonymi kosztami utrzymania w czasie podróży służbowej, jej wysokość jest ustalana przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, a nie indywidualnie jest więc ona adekwatna do wydatków ponoszonych w czasie podróży służbowej. Dlatego strona nie uwzględniła otrzymywanych diet w dochodach swojego gospodarstwa domowego, podkreślając również, iż wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie mówi nic o dietach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1074 z późn. zm.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 85 ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż podniesione w odwołaniu okoliczności dotyczące braku przepisów uznających diety za dochód nie mogą zostać uwzględnione. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 ) za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych wyraźnie wskazuje, których świadczeń nie wlicza się do dochodów dla potrzeb tejże ustawy. Są to : dodatki dla sierot zupełnych, zasiłki pielęgnacyjne, zasiłki okresowe z pomocy społecznej, jednorazowe świadczenia pieniężne i świadczenia w naturze z pomocy społecznej oraz dodatek mieszkaniowy. Z powyższego zatem nie wynika, aby diety za wyjazdy służbowe podlegały odliczeniu od dochodu. W dniu [...] r. strona wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wnosząc o ojej uchylenie. W uzasadnieniu strona podnosi jeszcze raz, iż dieta jest świadczeniem, które pracodawca wypłaca pracownikowi wykonującemu pracę za granicą i służy temu aby pracownik mógł się za granicą utrzymać, tj. zapewnić sobie miejsce noclegowe i zaspokoić swoje podstawowe potrzeby w zakresie wyżywienia czy ewentualnej opieki lekarskiej, tak więc otrzymywane przez skarżącego diety były w całości wykorzystywane przez niego na jego utrzymanie za granicą. Skarżący nadto podnosi, iż dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, brany pod uwagę przy przyznawaniu dodatku mieszkaniowego jest dochodem netto, po odliczeniu kosztów jego uzyskania, podatków i składek na ubezpieczenie społeczne i dlatego byłoby to niesprawiedliwe, jeżeli do tak określanego dochodu, zaliczane byłyby diety w kwocie brutto, a więc bez odliczania poniesionych koniecznych wydatków na utrzymanie się skarżącego za granicą. Należałoby w tej sytuacji, zdaniem skarżącego, zbadać ile "na czysto" zostało skarżącemu pieniędzy z pobranej diety, a w tym względzie organy I i II instancji nie poczyniły żadnych ustaleń. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie z uwagi na fakt, iż nie znajduje podstaw do zmiany swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zasadniczo zarzuty skargi są bezzasadne, bowiem podzielić przyjdzie stanowisko organów administracyjnych w zakresie interpretacji przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zdefiniowane w tym przepisie pojęcie dochodu nie pozwala na wyłączenie z niego diet za wyjazdy służbowe. Wskazana definicja jest wyczerpująca, w związku z czym brak jest podstaw prawnych do tego, by przy ustalaniu dochodu strony posiłkować się, czy też stosować przez analogię uregulowania zawarte w innych aktach prawnych. Nie znajduje też uzasadnienia prawnego pogląd skarżącego, że dieta może być wliczona do dochodu po odliczeniu wydatków poniesionych przez skarżącego na jego utrzymanie podczas pobytu za granicą. Wydatki te nie są w szczególności kosztem uzyskania tego rodzaju przychodu. Przyjmując tok rozumowania skarżącego należałoby koszty utrzymania pracowników nie korzystających z diet odliczać od uzyskiwanego przez nich wynagrodzenia za pracę. Na takie zabiegi przepisy prawa nie pozwalają. W rezultacie słusznie organy obu instancji stwierdziły wystąpienie podstaw do wznowienia postępowania i wydania nowej decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Rozstrzygnięcie zawarte w punktach [...] i [...] decyzji I instancji nie budzi zastrzeżeń. Natomiast orzeczenie w punkcie [...] tej decyzji o obowiązku zwrotu nienależnie wypłaconego dodatku w podwójnej wysokości nastąpiło bez podstawy prawnej. Mianowicie w świetle art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych obowiązek ten powstaje z mocy prawa i nakładanie tego obowiązku w decyzji administracyjnej jest niedopuszczalne. Ściągnięcie należności z tego tytułu następuje zaś w trybie przepisów egzekucyjnych, co także wynika z powołanego ostatnio przepisu. W części dotyczącej obowiązku zwrotu dodatku mieszkaniowego decyzje obu instancji dotknięte są więc nieważnością ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa ). Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 151 i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r. ( poz. 1270 ), w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających ... ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1271 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. su.