II SA/Ka 1420/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA /del./ Bonifacy Bronkowski Sędziowie: NSA /del./ Łucja Franiczek /spr./ WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi G.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Wskutek zawiadomienia I.B. decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm./ nakazał G.Z. rozbiórkę budynku zaplecza techniczno-gospodarczego istniejącej restauracji budowanego bez wymaganego pozwolenia na działce przy ul. [...] w L. Uwzględniając odwołanie G.Z. decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] uchylono w całości powyższą decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy polecił wzięcie pod uwagę faktu wydania przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. decyzji nr [...] z dnia [...], nakazującej G.Z. wykonanie zejścia w budynku restauracji. Nadto, przywołując wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1996 r. sygn. akt II SA/Wr 236/96 /OSP 1997/11/02/, organ II instancji wskazał, iż organ nadzoru budowlanego nie może orzec o nakazaniu rozbiórki części budynku, jeżeli budowa została podjęta po częściowej rozbiórce budynku i trwale z nią połączona w taki sposób, że ewentualna jej rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia do stanu poprzedniego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. powtórnie nakazał G.Z. rozbiórkę spornego budynku na podstawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził w oparciu o wyniki oględzin, iż nowo wzniesiony obiekt jest budynkiem oddylatowanym od części istniejącej i nie jest z nią trwale związany. Decyzja Komendanta Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w R. z dnia [...] nie mogła zaś stanowić podstawy rozpoczęcia budowy, jako że na podstawie art. 28 Prawa budowlanego, roboty można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a takiej decyzji inwestor nie uzyskał. Stąd też organ I instancji dopatrzył się podstaw do wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 48 Prawa budowlanego. W odwołaniu od decyzji G.Z. zarzucił niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. Jego zdaniem, nie przeprowadzono bowiem oględzin wewnątrz budynku. Tymczasem wyburzono część istniejącego obiektu restauracji, zaś dylatacja została wymuszona warunkami technicznymi i nie może przesądzać o trwałości związania z częścią istniejącą. Wreszcie, roboty budowlane zostały wykonane w dobrej wierze. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił bowiem ustalenia faktyczne, iż sporny budynek zaplecza techniczno-gospodarczego położony jest obok budynku restauracji i oddzielony jest przerwą dylatacyjną, co dokumentuje protokół kontroli budowy z dnia [...] oraz przedłożony projekt budowlany. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesionej w dniu [...], G.Z. ponowił twierdzenia, zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż rozpoczęta budowa jest ściśle połączona i związana z budynkiem restauracji, a w szczególności schody prowadzące na zaplecze budynku. Rozbudowa podjęta zaś została w dobrej wierze w celu wykorzystania wykonanych wykopów po awarii kanalizacji i skarżący złożył wszystkie dokumenty niezbędne do wydania pozwolenia na rozbudowę istniejącej restauracji po uprzednim uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w której nałożono szeroki zakres warunków i uzgodnień. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania. W pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, iż sądowa kontrola decyzji sprawowana jest na podstawie stanu prawnego i faktycznego z daty wydania zaskarżonego aktu. Przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /tekst jednolity – obecnie Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./ - w brzmieniu obowiązujacym w dacie orzekania przez organy obydwu instancji – obligował organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wyłączenie rozbiórki możliwe było jedynie w przypadku, gdy od dnia zakończenia budowy upłynęło 5 lat /art. 49 Prawa budowlanego/, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie, jako że jest poza sporem, iż roboty budowlane rozpoczęto w [...] r. Dla zastosowania sankcji z art. 48 Prawa budowlanego nie miała znaczenia okoliczność, czy budowa została podjęta po częściowej rozbiórce budynku i trwale z nią połączona. W tym względzie skład orzekający nie podzielił odmiennego poglądu, prezentowanego w wyroku NSA z dnia 12 grudnia 1996 r. sygn. akt II SA/Wr 236/96. Ustawodawca do tego typu przesłanki negatywnej w żaden sposób nie nawiązał. Treść art. 48 Prawa budowlanego jednoznacznie stanowi zaś o części obiektu budowlanego, co wskazuje, iż chodzi także o roboty, polegające na rozbudowie, przebudowie czy nadbudowie w rozumieniu art. 3 pkt 6 tej ustawy, co z istoty musi dotyczyć elementów konstrukcyjnych trwale połączonych z częścią istniejącą. Zupełnie inną rzeczą jest zaś prowadzenie przez inwestora robót rozbiórkowych przed podjęciem budowy oraz skutki tego typu działań na gruncie Prawa budowlanego. W świetle art. 28 tej ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Rozbudowa, przebudowa i dobudowa istniejącego obiektu budowlanego /budynku restauracji/ wymagała zatem uzyskania decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej. Trudności w zakresie skompletowania niezbędnej dokumentacji w celu uzyskania pozwolenia, ani też decyzje innych organów, czy wreszcie toczące się spory cywilnoprawne z właścicielami działki sąsiedniej, nie zwalniały inwestora od wymogu legitymowania się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę przed rozpoczęciem robót. Wreszcie, nie ma znaczenia fakt, czy skarżący działał w dobrej wierze i czy podjęcie budowy było celowe, bądź wymuszone wskazaniami organów porządkowych. Wreszcie, wskazać przyjdzie, iż w kwestii zgodności przepisu art. 48 Prawa budowlanego z Konstytucją RP wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyrokach z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. akt P.2/98 /OTK 1999/1/2/ i z dnia 26 marca 2002 r. sygn. akt SK 2/01 /OTK-A 2002/2/15/. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. SJ/