II SA/Ka 1424/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędziowie: NSA Wiesław Morys WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Urszula Smykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z [...] r. Nr [...] w części dotyczącej utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych i określa, że w tym zakresie zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Wojewody Ś. na rzecz J.K. [...] zł ( [...] zł ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 13 ust. 3 pkt 5 i art. 6 pkt 6 lit."a" i "b" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz. 56 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o utracie przez J.K. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...]r. oraz o utracie zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...]r. Jako uzasadnienie decyzji podał, że skarżący nie stawił się w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w ciągu pięciu dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Organ ten wskazał również, że odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie co najmniej trzech miesięcy od dnia niestawienia się w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. w wyniku nowej rejestracji. Od decyzji tej odwołanie wniósł skarżący, który wyraził swoje niezadowolenie i wskazał, że decyzja ta stanowi przejaw nieznajomości postanowień art. 130 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto skarżący wskazał, że jak można komuś coś odebrać skoro jeszcze tego nie nabył w wyniku prawomocnej decyzji. Jednocześnie skarżący wystąpił z żądaniem odszkodowawczym w wysokości [...]zł. ([...] tysięcy zł ). Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 13 ust. 3 pkt 5 i art. 73 ust. 4 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Ś. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i przytoczył treść postanowień art. 13 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący o wyznaczonym na dzień [...]r. terminie stawiennictwa został prawidłowo pouczony i w złożonym odwołaniu nie wskazał przyczyn, z powodu których nie zgłosił się na wezwanie organu pierwszej instancji. Organ ten wskazał także, że z postanowień art. 130 § 3 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, iż przepisów o wstrzymaniu wykonania decyzji nie stosuje się w przypadku, gdy decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. Taką podstawę zdaniem wyżej wymienionego organu stanowi art. 13 ust. 3 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż ustawodawca przesądził natychmiastowy skutek niestawienia się w wyznaczonym terminie – pozbawienie posiadanego statusu bezrobotnego. Jednocześnie organ ten wskazał, że po myśli art. 73 ust. 4 wyżej wymienionej ustawy z dniem utraty statusu bezrobotnego ustaje prawo do zasiłku i innych świadczeń przewidzianych w tejże ustawie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podniósł, analogiczne zarzuty jak w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. Jednocześnie skarżący zaakcentował, że nie ma podstaw prawnych do uznania go za osobę bezrobotną, gdyż ubiegał się o zasiłek przedemerytalny a nie o zasiłek dla bezrobotnych i z tego powodu do niego nie mają zastosowania postanowienia art. 13 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, czyli unormowania nakładające na bezrobotnego obowiązek stawienia się w powiatowym urzędzie pracy. W końcowej części skargi, skarżący wskazał, że organ odwoławczy nie odniósł się do zgłoszonych przez niego żądań odszkodowawczych. Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do pominięcia w zaskarżonej decyzji kwestii związanych z żądaniem odszkodowawczym organ ten wskazał, że pominął te kwestie jako nie mające uzasadnienia w obowiązujących przepisach kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie postępowania odwoławczego. Skarżący w trakcie rozprawy wskazał, że nie był zobowiązany do stawiania się w urzędzie pracy tak jak osoba bezrobotna, która pobiera zasiłek dla bezrobotnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, z których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości ( Dz. U. Nr 72, poz. 652 ) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie w takim zakresie w jakim występuje o to skarżący. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) wykazała, że zaskarżona decyzja, w części, nie odpowiada wymogom prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zarówno decyzja organu pierwszej instancji jak i utrzymująca ją decyzja Wojewody Ś. jest w istocie decyzją składającą się z dwóch odrębnych rozstrzygnięć i każde z nich odrębnie podlega kontroli przez Sąd. Stosownie do postanowień art. 13 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu bezrobotni mają obowiązek stawiania się w wyznaczonych terminach w siedzibie organu celem potwierdzenia gotowości podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach szkolenia i zatrudnienia. Po myśli art. 13 ust. 3 pkt 5 wyżej wymienionej ustawy osoba traci status osoby bezrobotnej w przypadku niestawienia się w siedzibie organu zatrudnienia w wyznaczonym terminie i nie powiadomiła w terminie pięciu dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Utrata statusu bezrobotnego następuje na trzy miesiące od dnia niestawienia się w siedzibie organu. Zgodnie natomiast z treścią art. 73 ust. 4 tej ustawy prawo do zasiłku dla bezrobotnych i innych świadczeń ustaje z chwilą utraty statusu bezrobotnego. W dniu złożenia wniosku przez stronę o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, to jest w dniu [...] r. skarżący zarejestrowany został jako osoba bezrobotna i zobowiązana do stawienia się na wezwanie powiatowego urzędu pracy. Jak wynika z akt sprawy skarżący osobiście odebrał wezwanie do stawienia się w dniu [...]r. w siedzibie wyżej wymienionego organu. Zatem skarżący nie może w sposób prawnie skuteczny twierdzić, że nie wiedział, iż w tym dniu zobowiązany jest stawić się w siedzibie powiatowego urzędu pracy. Jednakże skarżący nie tylko nie stawił się w siedzibie organu administracji do spraw zatrudnienia ale także w przewidzianym przez przepis prawa terminie pięciu dni nie usprawiedliwił swojego niestawiennictwa w siedzibie organu. Skarżący zarówno w odwołaniu jak również w skardze podnosi naruszenie przez organy administracji postanowień art. 130 Kodeksu postępowania administracyjnego, że organy te podjęły rozstrzygniecie o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej w sytuacji , gdy przed organem odwoławczym toczyło się postępowanie z jego odwołania w zakresie przyznania takiego statusu. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez organ odwoławczy, że w rozpatrywanej sprawie postanowienia art. 130 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania, ponieważ stosownie do treści art. 130 § 3 pkt 2 tegoż kodeksu decyzja administracyjna podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy. W tym stanie faktycznym i prawnym organ pierwszej instancji nie miał innej możliwości jak tylko stwierdzić utratę przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej, a organ odwoławczy utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Skarżący w swojej skardze nie zakwestionował przyznania mu statusu osoby bezrobotnej, jednakże okoliczność tę podniósł w ramach odwołania od innej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]r., w którym wskazał, że gdyby występował o taki status to złożyłby stosowny wniosek. Zdaniem sądu zastrzeżenia skarżącego w tym zakresie nie znajdują umocowania w obowiązujących przepisach prawa. Otóż osoba ubiegająca się o zasiłek przedemerytalny stosownie do postanowień art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zobowiązana była uzyskać status osoby bezrobotnej, a zatem była to jedna z przesłanek umożliwiających skuteczne ubieganie się o zasiłek przedemerytalny. W świetle powyższych ustaleń należało po myśli art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) skargę J.K. w zakresie utraty statusu osoby bezrobotnej oddalić. Jak zostało zaznaczone powyżej skarżący mocą odrębnego rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji pozbawiony został zasiłku dla bezrobotnych. zdaniem Sądu skarżący zasadnie podniósł, że przyznanie zasiłku dla bezrobotnych wymaga wniosku osoby ubiegającej się o takie świadczenie. Organ administracji publicznej w tym zakresie po myśli art. 61 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody – postępowanie umorzyć. W rozpatrywanej sprawie organ administracji takiej zgody nie uzyskał lecz przyznał skarżącemu przedmiotowy zasiłek. Takim zachowaniem organ ten dopuścił się naruszenia art. 61 § 2, ale także art. 6 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie podjął rozstrzygniecie z naruszeniem przepisów prawa i dopuścił się, podejmując decyzję wbrew oczekiwaniom skarżącego, naruszenia zaufania obywatela do organów Państwa. Przedstawione naruszenia przepisów postępowania administracyjnego miały istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd w odrębnym wyroku z dnia 28 czerwca 2004 r. sygn. akt 4 II SA/Ka 1425/02 uchylił decyzje organu pierwszej instancji z [...]r. i Wojewody Ś. z [...]r., mocą których przyznany został skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych. Uchylenie tychże decyzji skutkuje tym, że bezprzedmiotowe jest rozstrzygnięcie w zaskarżonej decyzji dotyczące uchylenia skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych. Okoliczność ta wyczerpuje znamiona uwzględnienia skargi przewidziane postanowieniami art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" inne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik postępowania. Do rozważenia pozostał jeszcze problem zgłaszanych przez skarżącego roszczeń odszkodowawczych. Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wskazał, że problematyką tą w zaskarżonej decyzji nie zajmował się z powodu tego, że nie mają one umocowania w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu stanowisko zajęte przez organ odwoławczy nie jest prawidłowe, ponieważ stosownie do postanowień art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdy z treści podania wynika, że w sprawie właściwym jest sąd powszechny, organ administracji, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Należy zauważyć, że do 1 stycznia 2004 r. odbywało się to w drodze pisma, a od tej daty w drodze postanowienia. Oznacza to, że Wojewoda Ś. nie rozpatrzył w sposób prawidłowy żądań skarżącego zamieszczonych w odwołaniu. Jak zostało to zaznaczone skarżący w skardze podniósł również żądania dotyczące nie rozpatrzenia przez Wojewodę Ś. jego roszczeń odszkodowawczych. Stosownie do postanowień art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuci skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak zostało to powyżej wskazane sprawy roszczeń odszkodowawczych należą do właściwości sądów powszechnych zatem skargę strony w tym zakresie należało odrzucić. Z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych sprawia trafia ponownie do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, który kierując się motywami podjętego wyroku winien przeprowadzić prawidłowe postępowanie administracyjne, a następnie wydać stosowną decyzję administracyjną. Z uwagi na fakt, że mocą uchylonej decyzji organ administracji orzekł o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych uwzględnienie skargi wpływa na jej wykonanie. Z tego powodu Sąd po myśli art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) określił, że uchylona decyzja nie może być wykonywana. Skarżący przed zamknięciem rozprawy zgłosił wniosek o przyznanie należnych kosztów, zatem stosownie do postanowień art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono o kosztach postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 151 oddalono skargę w zakresie utraty statusu bezrobotnego oraz po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" uchylono zaskarżoną decyzję w zakresie utraty przyznanego zasiłku dla bezrobotnych. su.