II SA/Ka 1511/03

WyrokWSA w Gliwicach2005-03-15

Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik, Beata Kalaga - Gajewska, Tadeusz Michalik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej zasiłek przedemerytalny można przyznać świadczenie przedemerytalne na podstawie przepisów obowiązujących w dniu 31 grudnia 2001 r., jeśli nie spełniała warunków do świadczenia przedemerytalnego w dacie rejestracji w urzędzie pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania świadczenia przedemerytalnego jest trafna, ponieważ skarżący nie spełniał warunków do jego nabycia w dacie rejestracji w urzędzie pracy, która jest kluczowa dla oceny uprawnień. Nawet jeśli pobierał zasiłek przedemerytalny, nie mógł go zamienić na świadczenie przedemerytalne, jeśli nie spełniał pierwotnych wymogów. Sąd podkreślił, że przepisy przejściowe nie pozwalają na przyznanie świadczenia, jeśli warunki nie zostały spełnione do 12 stycznia 2002 r.
Stan faktyczny
Skarżący K. H. złożył wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżący spełniał warunki do zasiłku przedemerytalnego, ale nie do świadczenia przedemerytalnego w dacie rejestracji w urzędzie pracy. Skarżący kwestionował decyzje, podnosząc m.in. zarzut niezgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego oraz problemy z dokumentowaniem pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie: asesor WSA Beata Kalaga - Gajewska NSA Tadeusz Michalik (spr.) Protokolant: sekr.sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2005 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych oddala skargę Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Prezydenta Miasta D. G. orzekł o odmowie przyznania K. H. świadczenia przedemerytalnego z dniem [...] r., a to stosownie do art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 6, poz. 56 ze zm. ) w związku z art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65). Z uzasadnienia decyzji wynika, iż w dacie rejestracji, tj. w dniu [...] r. strona spełniała jedynie warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Od powyższej decyzji K. H. wniósł odwołanie, wnosząc o jej uchylenie jako sprzecznej z obowiązującymi przepisami prawa oraz domagał się przyznania świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących w dniu 31 grudnia 2001 r. Decyzją z dnia [...] r Nr [...] Wojewoda Ś., działając na podstawie art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514), art. 37 k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. ( tj. Dz. U. z 2001 r Nr 6, poz. 56 ze zm. ) w związku z art.3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002r o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty ( Dz. U. z 2003r Nr 6 poz. 65) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego orzekł zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że K. H. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. G. w dniu [...] r.. Po przeanalizowaniu dokumentów dostarczonych do urzędu pracy ustalono stronie ogólny staż zatrudnienia w wymiarze [...] lat [...] miesięcy i [...] dni, w tym [...] lat i [...] dni pracy w warunkach szczególnych. W związku z powyższym, w oparciu o art.37 j ust.1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przyznano K. H. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. Wskazano, że strona nie spełniała jednak warunków do przyznania świadczenia przedemerytalnego. Podniesiono, iż w dniu [...] r. K. H. złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art.37 k ust. 1 pkt.4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a w dniu [...] r. strona dostarczyła do Powiatowego Urzędu Pracy w D.G. dokumenty potwierdzające pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od [...] r. do [...] r.. W związku z powyższym strona udokumentowała okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lat [...] miesiąc i [...] dni. Na dzień złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego K. H. nadal pobierał zasiłek przedemerytalny. Zaakcentowano, że przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 514) nie dają możliwości zamiany otrzymanego przed dniem 01 stycznia 2002 r. zasiłku przedemerytalnego na świadczenie przedemerytalne. Aby ubiegać się o to świadczenie należy od nowa wypracować staż uprawniający do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, tj. w ciągu 18 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o świadczenie przedemerytalne przepracować co najmniej 365 dni oraz spełnić jeden z warunków o których mowa w aktualnym brzmieniu art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz.514). Jednocześnie podniesiono , iż do strony nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003r. Nr 6, poz. 65) obowiązujące od dnia 06 lutego 2003 r., gdyż art. 3 tej ustawy stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002r. spełnili warunki do ich nabycia, a jak stwierdzono K. H. nie wyczerpał przesłanek do nabycia świadczenia przedemerytalnego w dacie rejestracji w organie zatrudnienia. Organ odwoławczy podkreślił, że nie istnieje możliwość uznania rozwiązania przez stronę stosunku pracy z Zakładami Chemicznymi "A" S.A. jako rozwiązania z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a także , iż ten sposób rozwiązania stosunku pracy nie spełniają wymogów ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy ( Dz. U. z 1994r. Nr 1, poz.1 ze zm. ). Reasumując organ odwoławczy wskazał, że podziela stanowisko organu zatrudnienia i stwierdził, iż brak było podstaw do przyznania stronie świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego K. H. domagał się przyznania mu świadczenia przedemerytalnego. Zarzucił zaskarżonej decyzji, iż jest niezgodna z przepisami prawa i zasadami współżycia społecznego. Wskazał, że w dniu [...] r. Powiatowy Urząd Pracy nie przyjął składanych dokumentów dotyczących pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Podnosił, iż ma [...] lat i żadnej szansy na zdobycie pracy, a na utrzymaniu ma bezrobotną żonę i uczącego się syna. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ś. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Niniejsza skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach przed dniem 01 stycznia 2004 r.. Z tą datą uległ zmianie stan prawy i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tej sytuacji właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia przedmiotowej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona w opisanych powyżej ramach ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała uchybień przepisom prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Rozstrzygnięcie to zapadło na skutek zgromadzenia wszelkich dowodów potrzebnych do wydania decyzji, trafnej ich oceny oraz poprawnych ustaleń faktycznych. Dały one podstawę dla poczynienia zasadnych rozważań prawnych dokonanych pod kątem przesłanek prawidłowo zastosowanej normy prawa materialnego. W przekonaniu Sądu odmowa przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego jest trafna. K. H. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w D. G. w dniu [...] r.. Dokumentacja dostarczona do urzędu pracy pozwalała na ustalenie skarżącemu ogólnego stażu zatrudnienia w wymiarze [...] lat [...] miesięcy i [...] dni, w tym [...] lat i [...] dni pracy w warunkach szczególnych. W związku z powyższym, w oparciu o art.37 j ust.1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przyznano K. H. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] r. W dacie [...] r. K. H. złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art.37 k ust. 1 pkt.4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Następnie dniu [...] r. skarżący dostarczył do Powiatowego Urzędu Pracy w D. G. dokumenty potwierdzające pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od [...] r. do [...] r.. Trafnie zatem organ przyjął, że skarżący udokumentował okres uprawniający do emerytury wynoszący [...] lat [...] miesiąc i [...] dni. W dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego K. H. nadal pobierał zasiłek przedemerytalny. Słusznie odniesiono ustawowe wymogi warunkujące nabycie prawa do tego świadczenia do stanu istniejącego w dniu rejestracji skarżącego w urzędzie pracy. Ta zasada wynika wyraźnie z przepisu art.37 l ust.1 ustawy o zatrudnieniu... w obu zresztą brzmieniach tej ustawy (przed i po 01 stycznia 2002 r.). Przeto przepisane warunki dla nabycia przez skarżącego prawa do świadczenia przedemerytalnego należało oceniać na dzień 02 sierpnia 2001 r.. Jak wyżej wskazano bezspornym jest, że w wskazanej dacie skarżący spełnił warunki i nabył prawa do zasiłku przedemerytalnego, nie spełniał jednakże warunków do nabycia świadczenia przedemerytalnego. Świadczenie przedemerytalne mogła nabyć osoba, która w dacie rejestracji spełniała warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, przy jednoczesnym zaistnieniu warunków przewidzianych w art. 37k ust.1 ustawy o zatrudnieniu (...). Jak bowiem trafnie dostrzegły organy obu instancji skarżący nie mógł nabyć prawa do świadczenia przedemerytalnego z powodu tego, iż na dzień rejestracji (jak też zresztą do końca roku 2001) nie spełniał wymogów zawartych w art.37k ust.1 ustawy o zatrudnieniu... w brzmieniu obowiązującym do tej daty. W szczególności należy podkreślić, iż niezależnie od istnienia innych przesłanek nie osiągnął on bowiem wieku ani 63 lat (pkt 1), ani 60 lat (pkt 2), ani okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego 40 lat (pkt 3), bądź 39 lat – do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, , przy założeniu, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (pkt 4). Podobnie rzecz się ma z przesłankami obowiązującymi w dacie orzekania przez organy, tj. w roku [...], bo skarżący nie ukończył ani 63 lat wymaganych punktem 1 ust.1 art.37k cytowanej ustawy, ani też rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, pomimo ukończenia 55 lat (pkt 2), jak też 40-letniego okresu uprawniającego do emerytury (pkt 3) i 39-letniego takiego okresu do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, przy założeniu, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy - Dz.U. z roku 2002 Nr 127. poz. 1088 i Nr 155 poz. 1287 - (pkt 4). Należy tu dodatkowo podkreślić, iż nie sposób uznać rozwiązania przez skarżącego stosunku pracy z Zakładami Chemicznymi "A" S.A., który ustał w wyniku rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika w myśl art.55 § 1¹ kodeksu pracy, jako rozwiązania z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis art. 55 § 1¹ i § 3 Kp stanowi bowiem, że pracownik może rozwiązać umowę o pracę w trybie określonym w § 1 także wtedy, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Rozwiązanie umowy o pracę z przyczyn określonych wart. 55 § 1 i 1¹ Kp pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem, a więc nie spełniają także wymogów ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy ( Dz. U. z 1994r. Nr 1, poz.1 ze zm. ). Trzeba także powtórzyć za organem odwoławczym, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003r. Nr 6, poz. 65) obowiązujące od dnia 06 lutego 2003 r., gdyż art. 3 tej ustawy stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia, a jak stwierdzono skarżący K.H. nie wyczerpał przesłanek do nabycia świadczenia przedemerytalnego w dacie rejestracji w organie zatrudnienia. Zatem należy wskazać, że w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej naprowadzonych okoliczności , pomimo subiektywnych odczuć skarżącego, należy uznać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie za prawidłowe. W konsekwencji powyższych rozważań skarga podważająca odpowiadającą prawu decyzję odmawiającą przyznania skarżącemu prawa do świadczenia przedemerytalnego, nie mogła odnieść skutku. Stąd też z przytoczonych powodów przyszło uznać zaskarżone orzeczenie za odpowiadające prawu, co uzasadniało oddalenie skargi na mocy art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło