II SA/Ka 162/03

WyrokWSA w Gliwicach2004-11-16

Skład orzekający: Sędzia NSA Henryk Wach, WSA Małgorzata Jużków, as. WSA Iwona Bogucka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny w zakresie utrzymania czystości pojazdów asenizacyjnych, opierając się jedynie na wyjaśnieniach przedsiębiorcy i informacji o możliwości mycia pojazdów, pomijając własne środki kontrolne?
Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły zasadę prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, opierając rozstrzygnięcie w kwestii higienicznego stanu pojazdów wyłącznie na wyjaśnieniach przedsiębiorcy i niejednoznacznej informacji o możliwości mycia pojazdów, pomijając przysługujące im środki kontrolne, takie jak oględziny. Ponadto, sąd wskazał na konieczność ponownego rozważenia statusu procesowego stron wnoszących odwołanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwoleń na usuwanie i unieszkodliwianie odpadów komunalnych płynnych przedsiębiorcy F. S. Organy administracji dwukrotnie cofały zezwolenia, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylało te decyzje, wskazując na potrzebę weryfikacji kwestii mycia i dezynfekcji pojazdów oraz bilansu wywożonych ścieków. Po ponownym postępowaniu Wójt odmówił cofnięcia zezwoleń, uznając, że pojazdy są myte. SKO utrzymało te decyzje w mocy, mimo skarg sąsiadów na stan higieniczny pojazdów. Skarżący zarzucili organom błędne ustalenia faktyczne.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędziowie WSA Małgorzata Jużków as. WSA Iwona Bogucka (spr.) Protokolant ref. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J. W. i K. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr 1)[...] , 2) [...] w przedmiocie odpadów uchyla zaskarżone decyzje; Jak wynika z akt sprawy, F. S., zamieszkały w J. przy ul. [...], uzyskał decyzją Wójta Gminy J. z dnia [...] zezwolenie nr [...] na usuwanie i unieszkodliwianie odpadów komunalnych płynnych – ścieków od osób fizycznych i jednostek gospodarczych, znajdujących się w administracji Gminy J., pojazdem asenizacyjnym [...] nr rej. [...], zaś decyzją Wójta Gminy J. z dnia [...] analogiczne zezwolenie nr [...] dla prowadzenia działalności samochodem [...], nr rej. [...]. Oba zezwolenia w części dotyczącej warunków prowadzenia działalności zawierają zastrzeżenia co do obowiązku utrzymywania pojazdów w czystości i należytym stanie higieniczno-sanitarnym, oraz konieczności dezynfekowania przyczep i beczkowozów. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy J. cofnął F. S. przedmiotowe zezwolenia z dnia [...] i [...] Orzekając jako organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Jako przyczyna uchylenia decyzji wskazane zostało orzeczenie przez Wójta jednym aktem o bycie prawnym dwóch zezwoleń, co Kolegium uznało za wadę rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji Kolegium nie podzieliło natomiast argumentów podnoszonych przez skarżącego F. S. Kolejnymi decyzjami z dnia [...] Wójt Gminy J. cofnął F. S. zezwolenie z dnia [...] i [...] dotyczące usuwania i unieszkodliwiania odpadów komunalnych płynnych. Odwołanie od tych decyzji złożył ponownie F. S. SKO w B. decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło decyzję dotyczącą cofnięcia zezwolenia z dnia [...] a decyzją z tej samej daty, nr [...] uchyliło decyzję dotyczącą cofnięcia zezwolenia z dnia [...] i sprawy przekazało do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji podano, że organ I instancji powinien zweryfikować stwierdzenie strony o codziennym myciu i dezynfekcji samochodów poprzez sprawdzenie czy oczyszczalnia w S. udostępnia przewoźnikom dokonywanie takich czynności i czy strona korzysta z takiej możliwości. Podniesiono również wątpliwości związane z bilansem wywożonych ścieków. Równocześnie Kolegium podkreśliło, że organ udzielający zezwolenia ma uprawnienie do żądania od korzystającego z zezwolenia udzielania wyjaśnień w zakresie spełniania obowiązków nałożonych decyzją o zezwoleniu i obowiązków wynikających z przepisów prawa, a do takich obowiązków należy wymóg utrzymywania pojazdów w czystości. Prowadząc ponownie postępowanie, Wójt Gminy J. pismem z dnia [...] zwrócił się do Zakładu Usług Komunalnych w S. o informację, czy udostępnia on przewoźnikom wywożącym nieczystości ciekłe możliwość codziennego mycia i dezynfekcji pojazdów, oraz czy F. S., wykonujący tę działalność pojazdami o nr rej. [...], codziennie po zakończonej pracy myje i dezynfekuje samochody. Równocześnie pismem z dnia [...] Wójt zwrócił się do F. S. o wyjaśnienie, czy przedłożone rachunki za usuwanie ścieków dotyczą ścieków odbieranych jednym, czy dwoma samochodami lub o wskazanie gdzie wywożone są ścieki odbierane samochodem, którego dotyczy zezwolenie z [...] W odpowiedzi na skierowane zapytanie, pismem z dnia [...] Zakład Usług Komunalnych w S. poinformował, że w obrębie punktu zlewnego Oczyszczalni Ścieków znajduje się dostępny kran z bieżącą wodą, służący utrzymaniu czystości otoczenia i pojazdów, zaś na pytanie dotyczące codziennego mycia samochodu przez F. S. nie jest w stanie udzielić jednoznacznej odpowiedzi. Na kolejne pismo Wójta Gminy, zawierające prośbę o udzielenie jednoznacznych wyjaśnień co do korzystania przez stronę z możliwości mycia i dezynfekcji samochodów, pismem z dnia [...] wyjaśniono, że udzielona odpowiedź jest wyczerpująca w stopniu, jaki umożliwia stan faktyczny. Korzystanie z możliwości mycia samochodów nie jest bowiem usługą świadczoną przez Zakład, stąd brak danych na temat faktu i częstotliwości mycia samochodów przez F. S. Odnosząc się natomiast do kwestii bilansu ścieków, F. S. pismem z dnia [...] wyjaśnił, że od czasu uzyskania zezwolenia na świadczenie usług drugim samochodem, ilość odbieranych ścieków nie uległa zwiększeniu, albowiem coraz większa liczba domów podłączona jest do kanalizacji, zaś drugi samochód o większej pojemności służy ograniczeniu ilości wyjazdów i umożliwia jednorazowe opróżnienie większych zbiorników. Decyzjami z dnia [...] nr [...] i [...] Wójt Gminy J. odmówił cofnięcia Panu F. S. zezwolenia odpowiednio z dnia [...] nr [...] i zezwolenia z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu tych decyzji organ I instancji stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wykazało, że F. S. z drugiego samochodu korzysta tylko sporadycznie, zaś swoje samochody myje i dezynfekuje, co potwierdził Zakład Usług Komunalnych w S. Brak rejestru usług mycia pojazdów nie dowodzi zaniechania w tym zakresie, skoro z uzyskanych wyjaśnień Zakładu Komunalnego wynika, że pojazdy są myte. Wobec powyższego organ administracji stwierdził brak podstaw do cofnięcia F.S. posiadanych zezwoleń. Odwołanie od tej decyzji złożyli uczestniczący w postępowaniu K. P. i J. W., właściciele nieruchomości położonych przy ul. [...] w J., którzy zanegowali prawidłowość poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych i oświadczyli, że nie jest prawdą twierdzenie o utrzymywaniu przedmiotowych samochodów w czystości. Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] nr [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że stan faktyczny ustalony przez organ nie potwierdza zarzutu łamania przez F. S. warunków określonych w zezwoleniach. Z akt wynika, że na terenie zakładu Komunalnego znajduje się kran z wodą, z którego korzystają właściciele samochodów, nie jest jednak prowadzony żaden rejestr mytych pojazdów, nie jest zatem możliwe przedstawienie rachunków za tę usługę. W związku z powyższym tokiem argumentacji, Kolegium stwierdziło, że nie ma podstaw do cofnięcia zezwoleń. Jednocześnie jednak organ odwoławczy zauważył, że wobec powtarzających się skarg mieszkańców dzielnicy na stan higieniczny samochodów, organ wydający zezwolenie jest uprawiony korzystania z posiadanych kompetencji i do kontroli ich stanu. Skargę na obie decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] wnieśli J.W. i K. P., którzy podnieśli, że działalność przez J. S. prowadzona jest nieprawidłowo, jego pojazdy są brudne i w takim stanie parkują na posesji zabudowanej domem mieszkalnym, narażając sąsiednie nieruchomości na skutki takiego stanu rzeczy. Ustalenia poczynione przez organy orzekające w sprawie, dotyczące mycia pojazdów, skarżący uznali za sprzeczne ze stanem faktycznym i nie znajdujące oparcia w zebranym materiale dowodowym. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. o ich oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości w gminach (Dz. U. nr 132, poz. 622 ze zm.), na prowadzenie przez przedsiębiorców działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezpodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, wymagane jest zezwolenie udzielane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w formie decyzji. Organ wydający zezwolenie jest jednocześnie uprawniony do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy w zakresie zgodności z prawem i udzielonym zezwoleniem. Zezwolenie to w szczególności powinno określać wymagania wynikające z odrębnych przepisów, w tym dotyczące standardów sanitarnych wykonywania usług. Art. 9 ust. 2 ustawy przewiduje cofnięcie zezwolenia w sytuacji, gdy przedsiębiorca narusza warunki prowadzenia działalności. Cofnięcie może nastąpić po uprzednim wezwaniu do niezwłocznego zaniechania naruszania tych warunków. Jednym z warunków dotyczących wykonywania działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych jest przewidziany w § 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dla pojazdów asenizacyjnych (Dz. U. nr 193, poz. 1617), obowiązek odkażania zbiornika i mycia pojazdów po zakończeniu pracy. Analogiczny warunek dotyczący utrzymania pojazdów w czystości, mycia i dezynfekowania zawierają również zezwolenia udzielone F. S. na prowadzenie przedmiotowej działalności. W rozważanym przypadku organy administracji doszły do przekonania, że w ustalonym stanie faktycznym potwierdzone zostało wypełnianie przez F. S. obowiązków związanych z utrzymaniem wykorzystywanych pojazdów w czystości. Ustaleń tych organy dokonały w oparciu o wyjaśnienia przedsiębiorcy oraz informację Zakładu Usług Komunalnych o istniejącej na terenie zlewni ścieków możliwości mycia pojazdów. Ponieważ korzystanie z miejsca do mycia samochodów nie jest udostępniane w postaci odpłatnej usługi, organy uznały, że nie istnieje możliwość udokumentowania przez przedsiębiorcę faktu utrzymywania pojazdów w czystości, poprzez przedłożenie rachunków za mycie. Informację przedstawioną przez Zakład Usług Komunalnych oceniono przy tym jako potwierdzającą fakt mycia pojazdów. Wniosek taki nie znajduje jednak uzasadnienia w treści udzielonych przez te jednostkę wyjaśnień, w których jednoznacznie stwierdza się, iż nie dysponuje ona możliwością potwierdzenia korzystania przez przedsiębiorcę z tej możliwości. Wyprowadzając zatem taki wniosek z uzyskanej informacji Zakładu Usług Komunalnych, organy administracji przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów, przez co wniosek ten należy ocenić jako arbitralny i nieuzasadniony. W konsekwencji wyjaśniając istotną dla sprawy kwestię higienicznego stanu pojazdów, organy oparły się wyłącznie na wyjaśnieniach i twierdzeniach przedsiębiorcy, poniechały natomiast przysługujących im z ustawy środków kontrolnych, umożliwiających przeprowadzenie oględzin i pozyskanie materiału dowodowego. Zaniechanie to stanowi istotne naruszenie w zakresie realizacji przez organy administracji zasady prawdy i oparcia rozstrzygnięcia na wyczerpująco zebranym w sprawie materiale dowodowym. Równocześnie należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. Kodeks postępowania administracyjnego, prawo złożenia odwołanie od decyzji służy stronie postępowania administracyjnego. Stroną postępowania jest podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku ono dotyczy. W rozpatrywanej sprawie odwołanie od decyzji zostało wniesione przez właścicieli nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością przedsiębiorcy i miejscem parkowania przedmiotowych pojazdów. Rozpatrując ponownie sprawę Kolegium winno zatem rozważyć status procesowy odwołujących się, i w zależności od wyniku, kwestię dopuszczalności rozpoznania wniesionego przez nich odwołania. Uwzględniając przytoczoną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30. 08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło