II SA/Ka 2029/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia NSA Zofia Borowicz /spr./ Sędziowie: NSA Wiesław Morys WSA Stanisław Nitecki Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi A. C. na orzeczenie Ś. Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego 1) uchyla zaskarżone orzeczenie, 2) określa, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane. Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w M. uznał, że A.C. dopuścił się czynu określonego w § 13 ust. 1 Zarządzenia Nr 21/93 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji w związku z indywidualnym Zakresem Czynności ki[...] Komisariatu Policji w Ł.G.- [...] i na podstawie § 24 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19.12.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. z 1998 r., Nr 4, poz. 14/ uznał go winnym naruszenia dyscypliny służbowej oraz wymierzył mu karę dyscyplinarną - [...]. W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji stwierdził, że A.C. pełniąc w dniu [...] r. funkcję [...] w M. nie powiadomił osób sprawujących nadzór nad problematyką [...] KPP w M. o [...] i rozstrzygnięciu [...]. Organ podkreślił, że A.C. wykonywał w.w. funkcję zgodnie z indywidualnym zakresem czynności na podstawie Decyzji Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [...] r. w sprawie zmiany składu [...] KPP w M. Oceniając winę A.C. oparto się - jak wskazał organ na zeznaniach osób sprawujących nadzór nad problematyką wykroczeń tj. Naczelnika [...] KPP w M. E.R. oraz [...] KPP w M. T.W.. Uznano, że w ten sposób obwiniony będąc zobowiązany do dokładnej, starannej i terminowej realizacji wyznaczonych zadań naruszył swoim postępowaniem § 13 ust. 1 cyt. Zarządzenia w związku z indywidualnym Zakresem Czynności [...] Komisariatu Policji w Ł. G. Przy wymierzaniu kary upomnienia wzięto pod uwagę charakter naruszenia dyscypliny służbowej oraz fakt, że obwiniony nie był dotychczas karany dyscyplinarnie. W odwołaniu od tego orzeczenia A. C. zarzucił, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że nie dowiedziono aby naruszył obowiązujące przepisy. Zebrany materiał dowodowy oraz zakres jego obowiązków wynikający z indywidualnego zakresu czynności nie wykazały, aby miał obowiązek informować przełożonych o wyniku spraw w Kolegium. Natomiast [...] oddał w sekretariacie KP w Ł.G. Zarzucił, że na tę okoliczność nie przesłuchano pracownicy sekretariatu mimo, że kwestię tę podnosił w czasie jego przesłuchania. Natomiast odstąpienie [...] zostało prawidłowo ocenione w sprawozdaniu z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Odwołujący zakwestionował swoją winę oraz zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy. Komendant Wojewódzki Policji w K. orzeczeniem z dnia [...] r. na podstawie art. 34 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14/ utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Organ odwoławczy w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia, gdyż przeprowadzone postępowanie dyscyplinarne, uzupełnione w trybie art. 32 ust. 2 cyt. rozporządzenia, bezsprzecznie wykazało, że A.C. swoim zachowaniem dopuścił się popełnienia naruszenia dyscypliny służbowej. Dowodami jego winy są zeznania świadków wskazanych przez organ I instancji, a także świadka A.I., która zaprzeczyła aby obwiniony przekazywał jej materiały dotyczące [...]. Nadto organ wskazał, że dodatkowym potwierdzeniem zeznań sekretariatu jest brak jakiejkolwiek adnotacji odnośnie wspomnianej sprawy w książce doręczeń poczty w KPP w M.. Organ wywiódł, że na skutek niedopełnienia obowiązków przez odwołującego, osoby sprawujące nadzór nad problematyką wykroczeń nie mogły dokonać analizy sprawy [...] w terminie umożliwiającym odwołanie. Organ odwoławczy powołując sie na treść § 9 ust. 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia wskazał, że naruszenie dyscypliny służbowej przez policjanta polega m.in. [...] wynikających z ustawy, przepisów wykonawczych lub [...]. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. C. zakwestionował trafność zaskarżonego orzeczenia zarzucając, że w toku postępowania dyscyplinarnego nie zebrano dowodów wskazujących na jego winę. Na uzasadnienie skargi przedstawił argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu. Nadto zarzucił, że organ odwoławczy nie uzasadnił odmowy uwzględnienia jego wniosku o przeprowadzenie konfrontacji jego osoby ze świadkiem A.I. i dodatkowo przesłuchanie Komendanta KP w Ł.G. Podkreślił, ze w przeprowadzonym postępowaniu naruszono § 24 ust. 2 i 3 oraz § 32 ust. 6 cyt. rozporządzenia. Dodał, że na podstawie wydanego orzeczenia został mu obniżony o [...] % dodatek służbowy i [...]. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie prezentując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wobec zarzutów skargi podkreślił, że wniosek skarżącego o uzupełnienie postępowania został przyjęty w trybie art. 32 ust. 3 cyt. rozporządzenia. Orzeczenia w obu instancjach zostały wydane i doręczone obwinionemu zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawa ta podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz. 1270/ - zwanej dalej p.s.a. Stosownie do art. 3 § 1 p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzana jest pod względem zgodności z prawem /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269/. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała, że został on wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że skarżącego obwiniono o to, iż pełniąc w dniu [...]r. funkcję [...] KPP w M. o powodzie [...] w sprawie o sygn. [...] i nie powiadomił [...]. Orzeczeniem wydanym przez organ I instancji [...]. Z kolei w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że ustalenia przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego pozwalają uznać skarżącego winnym popełnienia czynu będącego naruszeniem dyscypliny służbowej, polegającym na tym, że [...] w dniu [...] r. w [...]. Następnie zaś organ odwoławczy stwierdził, że należy podzielić stanowisko Komendanta Powiatowego Policji w M. o uznaniu skarżącego [...]. Powołano się przy tym na § 13 ust. 1 Zarządzenia Nr 21 KGP z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Tak wyrażone stanowisko jest więc niekonsekwentne. Budzi bowiem wątpliwości czy organ odwoławczy ostatecznie uznał, że skarżący jest [...] popełnienia [...]. Ma to istotne znaczenie dla oceny czy skarżący dopuścił się czynu określonego w § 13 ust. 1 cyt. Zarządzenia Komendanta Głównego Policji. Przepis ten stanowi, że [...]. Zatem należało dokładnie ustalić ten zakres obowiązków skarżącego, aby móc stwierdzić, że dopuścił się czynu naruszającego § 13 ust. 1 cyt. Zarządzenia. Z przedstawionego Sądowi Zakresu Czynności kierownika [...] Komisariatu Policji w Ł. G. dotyczącego skarżącego wynika, że do jego obowiązków m.in. należało: "[...]". Dokument ten bliżej nie określa w jaki sposób skarżący miał realizować powierzone mu w tym zakresie zadania. Z decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w M. z dnia [...] r. którą skarżący został powołany [...] wynika, że zespół ten został powołany w celu realizacji przepisów Rozdziału 5 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia /§ 1/. W § 2 decyzji stwierdzono jedynie że: "w.w. policjantom polecono [...] w M. i G. oraz [...] w M. i G.". W żadnym z w.w. dokumentów nie sprecyzowano bliżej w jaki sposób skarżący miał realizować powierzone mu obowiązki [...]. Z treści sporządzonego w dniu [...] r. sprawozdania wynika, że zebrane dowody pozwoliły na stwierdzenie, iż sposób [...]. Podobnie ustalono, że obieg [...] z dnia [...] r. wpłynął do [...] KPP w M. /karta [...] i verte akt adm./. Świadek E.R. wprost zeznał, że w spornym okresie [...] KPP w M. nie otrzymywała żadnych pism dotyczących szczegółowego sposobu wykonywania [...]. Zatem, aby można było stwierdzić, że skarżący nie dopełnił powierzonych mu obowiązków należało precyzyjnie ustalić w jaki sposób /w jakiej formie i trybie/ miał realizować powierzone mu czynności. Powołanie się przy tym ogólnie na naruszenie § 13 ust. 1 cyt. Zarządzenia jest niewystarczające. Nie wynika bowiem w oparciu o jakie przesłanki organ orzekający uznał, że skarżący miał osobiście powiadamiać osoby sprawujące nadzór nad [...], a w szczególności czy miał też obowiązek osobiście informować o przyczynach [...]. Skarżący przyznał, że nie powiadomił osobiście [...] oraz Naczelnika [...] o wynikach [...] w spornym dniu przez [...] twierdząc, że nie należało to do zakresu jego obowiązków, bowiem jego obowiązek w tej kwestii kończył się na przekazaniu [...]. Z zeznań świadka T.W. nie wynika jednoznacznie czy w dotychczasowym trybie pracy o[...]. Także z zeznań świadka E.R. powyższe okoliczności nie wynikają w sposób jednoznaczny. Nie wyjaśniono co oznaczają użyte przez tego świadka słowa "[...]". Zatem w tych okolicznościach sprawy istotną dla ostatecznego rozstrzygnięcia kwestią było ustalenie czy, kiedy oraz w jaki sposób skarżący dostarczył [...]. Organ odwoławczy czynił starania w zakresie wyjaśnienia tej istotnej dla sprawy okoliczności, uzupełniając postępowanie dowodowe we wnioskowanym przez skarżącego kierunku. Z zeznań świadka A.I. [...] Komisariatu Policji w Ł. G., na których organ odwoławczy oparł ostatecznie przyjęte stanowisko, wynikało, że skarżący nie przekazywał jej [...], a dokument ten nie był odnotowywany w książce doręczeń poczty. Jednakże umknęło uwadze organu odwoławczego, że świadek A.I. zeznała też iż: " [...] ". Skarżący konsekwentnie twierdził, że żadna z wokand w ten sposób przekazywana, nie była odnotowywana w książce doręczeń poczty. Inaczej okoliczności te przedstawiała świadek A.I. W sporządzonym sprawozdaniu z dnia [...] r. wskazano zaś, że obieg [...]. Zatem występujące w tym względzie sprzeczności należało wyjaśnić. Tym bardziej, że skarżący w trybie przewidzianym w § 32 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19.12.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów /Dz.U. Nr 4, poz. 14/ zgłosił na piśmie uwagi w związku z przeprowadzonym uzupełniającym postępowaniem, w których zawarł wnioski dowodowe mające na celu w sposób wszechstronny wyjaśnienie powyższej kwestii. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie wyjaśnił dlaczego tak sprecyzowanych wniosków dowodowych nie uwzględnił. Z treści § 32 ust. 1 cyt. rozporządzenia wynika, że w postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu zakończonym orzeczeniem dyscyplinarnym. Jednakże § 32 ust. 2 tego aktu przewiduje możliwość uzupełnienia postępowania w razie konieczności. Taki też charakter miały wnioski skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...] r., a w.w. przepis przewidywał prawo zgłaszania uwag przez ukaranego. Dodać należy, że przedstawiane Sądowi akta postępowania dyscyplinarnego nie zawierają szeregu dokumentów, na które powoływano się w sporządzonym w trybie § 22 ust. 7 cyt. rozporządzenia sprawozdaniu. W szczególności brak [...] z dnia [...] r., co nie pozwala stwierdzić w jaki sposób skarżący [...], a w konsekwencji ocenić czy powierzone mu w tym zakresie obowiązki wykonywał zgodnie z § 13 ust. 1 cyt. Zarządzenia. W aktach brak pisma [...] Naczelnika [...], na które powoływano się w sprawozdaniu. Przede wszystkim zaś w sprawozdaniu stwierdzono, że organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne wydał postanowienie o odrzuceniu wniosku dowodowego skarżącego. Dokumentu tego w aktach brak. Nie można zatem ocenić czy stanowisko to było trafne, gdyż nie wiadomo jakiej treści wniosku dotyczyło to rozstrzygnięcie. Wobec dalszych zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie są one zasadne. Nie można uznać, że przy wydaniu orzeczenia naruszono § 24 ust. 2 cyt. rozporządzenia przy uwzględnieniu jednocześnie treści § 1 pkt 2 i § 6 ust. 1 i 2 tego aktu. Orzeczenie Nr [...] zostało podpisane przez osobę, o której mowa w § 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia, przy jednoczesnym oznaczeniu stanowiska służbowego. Natomiast w części opisowej tego orzeczenia wskazano personalnie inną osobę i ta niedokładność winna zostać wyjaśniona we właściwym trybie. Z adnotacji na orzeczeniu Nr [...] wynika, że zostało ono doręczone skarżącemu podobnie jak zaskarżone orzeczenie. Natomiast termin wskazany w § 32 ust. 6 cyt. rozporządzenia ma charakter instrukcyjny i przy zastosowaniu regulacji zawartej w ust. 2 tego aktu trudno przyjąć, aby mógł być zachowany. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Przedstawione jednakże powyżej uchybienia postępowania dowodowego wskazują, że nie wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały wyjaśnione. Tym samym zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem zasad zawartych w § 9 ust. 1 pkt 1 i 2 cyt. rozporządzenia obowiązującego w tym czasie /por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. sygn. K 36/00, OTK-A 2002/5/63/. To zaś oznacza, że orzeczenie to podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.s.a. Z uwagi na fakt, że mocą uchylonego orzeczenia organ rozstrzygający sprawę [...] i wymierzył karę [...], uwzględnienie skargi wpływa na wykonanie tego aktu. Dlatego Sąd po myśli art. 152 p.s.a. orzekł, że uchylone orzeczenie nie może być wykonane przed uprawomocnieniem się wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ orzekający uzupełni postępowanie dowodowe we wskazanym wyżej kierunku, dokonując następnie stosownych ustaleń faktycznych w celu rozstrzygnięcia czy w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające odpowiedzialność dyscyplinarną skarżącego przy uwzględnieniu powierzonych mu obowiązków [...] wynikających z [...] oraz decyzji nr [...] Komendanta PP z dnia [...] r. Zebrane dowody organ winien ocenić zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, zaś uzasadnienie orzeczenia winno spełniać wymogi obowiązującego prawa. SJ/