II SA/Ka 2038/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia NSA Łucja Franiczek /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2005 r. sprawy ze skargi R.S. i L.S. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oceny stanu technicznego obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. decyzją z dnia [...] nakazał R. i L. małż. S. wykonanie ekspertyzy, dotyczącej stanu technicznego i szczelności szamba zlokalizowanego w budynku gospodarczym na parceli przy ul. W. w Ż. Po rozpatrzeniu odwołania E.P. decyzją z dnia [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Jednakże wskutek skargi R.S. i L.S., wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] orzekł o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji w przedmiocie nakazu przedłożenia ekspertyzy. Nadto, prowadząc postępowanie z wniosku E.P., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] orzekł o umorzeniu postępowania dotyczącego likwidacji powyższego dołu ustępowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy po rozpatrzeniu odwołania E.P. decyzją Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], zaś skargę E.P. na decyzję ostateczną oddalono prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 1110/02. Kolejną decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż., działając w oparciu o przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm./ oraz art. 105 § 1 kpa, umorzył postępowanie administracyjne w sprawie oceny stanu technicznego dołu ustępowego zlokalizowanego w budynku gospodarczym na nieruchomości położonej w Ż. przy ul. W. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w oparciu o dostarczoną w dniu [...] ekspertyzę szczelności wspomnianego dołu ustępowego ustalono, iż nie jest możliwe zalewanie ściekami nieruchomości sąsiedniej należącej do G.J. W związku z tym organ uznał dalsze postępowanie za bezprzedmiotowe. W odwołaniu od tej decyzji G.J. – jako obecna właścicielka działki sąsiedniej - wskazała, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił obydwie decyzje wydane w poprzednim postępowaniu /wyrok z dnia [...] sygn. akt [...]/. W związku z tym organy nadzoru budowlanego powinny dostosować się do zaleceń zawartych w tym orzeczeniu. W ocenie odwołującej się organ I instancji popełnił błąd, gdyż w istocie przedmiotem prowadzonego postępowania nie powinien być dół ustępowy lecz znacznych rozmiarów szambo. Wykonanej ekspertyzie technicznej zarzucono, iż jest nieprzekonująca, brak w niej daty wizji na miejscu, a ponadto "ekspertyza jest nieważna, nic z niej wynika, jest niedostatecznie wykonana". Po rozpatrzeniu odwołania Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 105 kpa uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W motywach wskazano, że decyzja organu I instancji nie mogła się ostać, gdyż niezbędnym okazało się przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W postanowieniu z dnia [...] Nr [...] organ odwoławczy wskazał, że dopiero porównanie wyników sporządzonej ekspertyzy z zarzutami podnoszonymi przez odwołującą się, może dać odpowiedź na pytanie, czy są one uzasadnione. W ocenie organu odwoławczego, działania podjęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. nie dały odpowiedzi na pytanie, czy wspomniany dół ustępowy jest szczelny. Za zasadne uznano zarzuty odwołującej się, kwestionujące prawidłowość sporządzonej ekspertyzy stanu technicznego i szczelności szamba. W ocenie organu odwoławczego dokument ten nie spełnia wymogów ekspertyzy stanu technicznego, nie zawiera wymaganych badań oraz nie został sporządzony przez osobę uprawnioną do tego. W związku z tym nie może stanowić podstawy do przyjęcia ewentualnych ustaleń, a wobec tego zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego we wskazanym wyżej zakresie. Na decyzję tę skargę do Sądu wnieśli R.S. i L.S. – właściciele nieruchomości, na której zlokalizowany został sporny obiekt. W skardze tej w sposób obszerny opisany został dotychczasowy przebieg postępowania. Skarżący podkreślili ponadto, iż wydana przez Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. decyzja jest dla nich niezrozumiała, gdyż jest w niej mowa o trzech różnych, ich zdaniem sprawach, a mianowicie o stanie technicznym dołu ustępowego, o zalewaniu ściekami nieruchomości G.J. oraz o stanie technicznym i szczelności szamba. Zaistniały stan rzeczy skarżący upatrują w fakcie prowadzenia przez organ nadzoru budowlanego II instancji odrębnego postępowania, którego przedmiotem jest ocena stanu technicznego trzykomorowego, samospalającego szamba usytuowanego na ich nieruchomości. Wobec powyższego argumentacja zawarta w uzasadnieniu decyzji odwoławczej jest dla skarżących niezrozumiała. W ich ocenie, organ I instancji wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy i nie znalazł podstaw do podjęcia kroków zmierzających do doprowadzenia zaistniałego stanu do zgodności z prawem. Nałożenie na nich obowiązku wykonania dodatkowej ekspertyzy doprowadzi jedynie do poniesienia dodatkowych kosztów, gdyż ich zdaniem, ekspertyza ta nie wniesie nic nowego do sprawy. Nadto, skarżący wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania. W kolejnym piśmie z dnia [...] skarżący podnieśli, iż kluczowe znaczenie ma wyrok WSA z dnia 15 kwietnia 2004 r., zaś przedłożona przez nich ekspertyza A.B. jest zgodna z zakresem przedmiotowego postępowania, dotyczy właściwego obiektu i wykonana przez uprawnionego rzeczoznawcę, co ich zdaniem potwierdza dołączona kserokopia zaświadczenia z dnia [...]. Stąd też skarżący wskazali, iż dotychczas zebrany materiał dowodowy wykazał dobry stan techniczny zbiornika pod ubikację w budynku gospodarczym. Zatem w ocenie skargi brak było podstaw do wydania decyzji z art. 138 § 2 kpa. Odpowiadając na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w skardze organ wskazał, iż przeprowadzone postępowanie nie dało odpowiedzi, czy dół ustępowy jest szczelny. Z tego powodu niezbędnym jest wykonanie przez uprawnionego rzeczoznawcę nowej, rzetelnej ekspertyzy. Z tego też względu okoliczności podniesione w odwołaniu G.J. zostały uwzględnione, a decyzja organu I instancji uchylona. Postanowieniem z dnia [...] Sąd oddalił wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Z mocy art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy uprawniony jest do wydania decyzji kasacyjnej, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie organu I instancji obarczone jest wadami, których usunięcie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Wbrew twierdzeniom skarżących, organ odwoławczy prawidłowo uznał, iż umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego dołu ustępowego, zlokalizowanego w ich budynku gospodarczym, jest przedwczesne. Zdaniem Sądu, nie zachodzi przy tym przypadek rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną, która podlegała kontroli w sprawie tut. Sądu II SA/Ka 1110/02. Jak ustalono w toku niniejszego postępowania sądowego w oparciu o dowód uzupełniający z powyższych akt, prawomocnym wyrokiem z dnia 28 lipca 2004 r. oddalono skargę na decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania nakazu likwidacji spornej budowli. Z żądaniem takim wystąpiła E.P. – poprzednia właścicielka nieruchomości sąsiedniej, w granicy której zlokalizowano dół ustępowy. Aczkolwiek w powyższej sprawie uwzględniono również stan techniczny i szczelność szamba, opierając się na ekspertyzie sporządzonej w [...] r. przez A.B., jednak nie zachodzi tożsamość sprawy, jako że już z twierdzeń skarżących zawartych w piśmie z dnia [...] wynika, iż stan techniczny budowli był w dalszym ciągu kwestionowany i zmuszeni byli do wykonania kolejnych prac w celu uszczelnienia dna. Przedmiotem niniejszego postępowania jest zatem stan techniczny obiektu w aspekcie obowiązków właściciela, wynikających z art. 61 i art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Pra–wo budowlane /obecnie – tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./. Stąd też stwierdzenie legalności budowy zbiornika i braku podstaw do wydania nakazu jego rozbiórki, nie przesądza o braku podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie stanu technicznego w oparciu o inne normy prawne i wymogi prawa budowlanego. Zważyć też przyjdzie, iż dół ustępowy wykonano 30 – 35 lat temu. Zatem wydaje się oczywiste, że stopniowemu zużyciu ulegają materiały budowlane, użyte do jego budowy, co oznacza zmianę stanu faktycznego sprawy, uzasadniającą wdrożenie kolejnego postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Rozstrzygnięcie sprawy winno zaś uwzględniać obecny stan techniczny obiektu. Trafnie uznał więc organ II instancji, iż w żadnym wypadku nie może być miarodajna ocena, sporządzona w [...], skoro rozstrzygnięcie organu I instancji zapadło po trzech latach. Prawidłowe jest też stanowisko organu odwoławczego, iż opracowanie A.B. nie stanowi ekspertyzy w rozumieniu prawa budowlanego. Sprawowanie funkcji w zakresie rzeczoznawstwa budowlanego wymaga uprzedniego nadania tytułu w trybie art. 15 ust. 2 Prawa budowlanego. Zachowanie uprawnień budowlanych przez osoby, które nabyły je przed dniem 1 stycznia 1995 r. z mocy art. 104 Prawa budowlanego nie może zatem prowadzić do nadania tytułu rzeczoznawcy budowlanego jako podmiotu uprawnionego do sporządzania ekspertyz budowlanych. Przyznane uprzednio uprawnienia do oceny i badania stanu technicznego nie obejmują więc sporządzania ekspertyz technicznych, a samodzielna funkcja projektanta nie upoważnia do sprawowania rzeczoznawstwa budowlanego jako funkcji odrębnej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i skargę należało zatem oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./. SJ/