II SA/Ka 2152/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.), Sędzia NSA Szczepan Prax, Asesor WSA Rafał Wolnik, Protokolant sek. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2004r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...], wydaną w [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., działając z upoważnienia Rady Miejskiej w B., odmówił przyznania J. B. zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności, obuwia i spodni. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś jej materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy art. 1 ust. 1 i 3, art. 6 ust. 1a oraz art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r., o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r. Nr 64, poz. 414 ze zm.). W uzasadnieniu organ administracyjny zarzucił skarżącemu brak współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej oraz wskazał na niemożność ustalenia faktycznego dochodu strony spowodowany sprzecznościami jakie wystapiły pomiędzy informacjami uzyskanymi w tym zakresie w toku przeprowadzonego postępowania. Zgodnie bowiem z oświadczeniem złożonym przez skarżącego prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z małżonką i utrzymuje się z uzyskiwanych przez nią dochodów. Z informacji podanych przez żonę strony wynika natomiast, iż J. B. prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe zaś źródłem utrzymania są dla niego środki otrzymywane w ramach wynagrodzenia za wykonywane prace dorywcze. Dyrektor MOPR powołał się nadto na okoliczność, iż strona nie udokumentowała działań podejmowanych w zakresie poszukiwania pracy. W tym stanie rzeczy organ I instancji wywiódł, iż skarżący nie uczynił zadość wymogom określonym w art. 1 ust. 1 i 3 oraz w art. 6 ust. 1a cytowanej ustawy z dnia 29 listopada 1990r., co stanowiło podstawę odmowy przyznania stronie zawnioskowanego świadczenia. W odwołaniu złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. J. B. oświadczył, iż nie zgadza się z rozstrzygnięciem podjętym przez organ I instancji. Strona wyraziła niezadowolenie z pracy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. wskazując, iż od [...] miesięcy nie otrzymała z jego strony żadnej pomocy. Ponadto skarżący podniósł zarzut braku obiektywizmu i “nieprzyjazne nastawienie" pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad środowiskowy wskazując jednocześnie, że nie został zaznajomiony z oświadczeniem złożonym w toku postępowania przez małżonkę. Postanowieniem nr [...], wydanym w dniu [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium podniosło, iż doręczenie decyzji Dyrektora MOPR w B. skarżącemu nastąpiło w dniu [...] co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, podpisanego przez sąsiada. Decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie prawie do wniesienia środka odwoławczego w terminie 14 dni od daty jej doręczenia. Upływ rzeczonego terminu nastąpił zatem w dniu [...] W tym stanie rzeczy organ odwoławczy wywiódł, iż odwołanie datowane na [...] złożone przez skarżącego osobiście w dniu [...] wniesione zostało po terminie przewidzianym do dokonania rzeczonej czynności procesowej. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. B. wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia wydanego przez organ odwoławczy wywodząc, iż jest ono niezgodne z obowiązującym prawem. Strona ponownie dała wyraz niezadowoleniu z pracy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie podnosząc, iż nie realizuje on w sposób należyty swych obowiązków polegających na zapewnieniu osobom potrzebującym wsparcia zmierzającego do zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto skarżący zakwestionował jakoby decyzja organu I instancji odebrana została w dniu [...] przez jego sąsiada wskazując, iż okoliczność taka nie miała miejsca. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia ponownie podkreślając, iż wniesienie odwołania nastąpiło po upływie 14-dniowego terminu określonego w art. 129 §2 K. p. a. Ponadto Kolegium dodało, że J. B. nie wystąpił w toku postępowania administracyjnego z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego nie wyjaśniając nawet przyczyn jego niezachowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem nie może ono pozostać w obrocie prawnym. W punkcie wyjścia należy jednak stwierdzić, że skarga w niniejszej sprawie wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., a więc w okresie, w którym postępowanie sądowoadministracyjne toczyło się według przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Trzeba w tym miejscu zauważyć, że wspomniany akt prawny z dniem 1 stycznia 2004r. utracił moc. Obecnie w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym stosowana jest ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie zaś z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznając skargę na postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia środka odwoławczego Sąd nie jest uprawniony do oceny legalności decyzji wydanych wcześniej w postępowaniu administracyjnym. Stąd kwestie merytoryczne związane z odmową przyznania skarżącemu zasiłku celowego nie mogły wywrzeć wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Sąd uprawniony był bowiem jedynie do zbadania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. W tym miejscu należy podnieść, że stosownie do treści art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od daty, pod którą nastąpiło jej doręczenie. W sprawie poza sporem jest okoliczność, iż wniesienie odwołania od decyzji Dyrektora MOPR w B. o odmowie przyznania zasiłku celowego nastąpiło w dniu [...]. Podstawą rozstrzygnięcia, na mocy którego organ odwoławczy stwierdził uchybienie 14 – dniowego terminu przewidzianego dla rzeczonej czynności procesowej było założenie, iż doręczenie tej decyzji stronie nastąpiło [...] Tak określona data doręczenia wynika w ocenie Kolegium ze zwrotnego potwierdzenia odbioru aktu stanowiącego przedmiot odwołania. Tymczasem rzeczone potwierdzenie opatrzone zostało nieczytelnym podpisem osoby oznaczonej zgodnie z adnotacją doręczyciela, jako sąsiad skarżącego. Nadto w jego treści brak wzmianki potwierdzającej, że osoba kwitująca odbiór podjęła się oddania pisma adresatowi. Nie ma również wskazania, że J. B. został należycie zawiadomiony, po myśli art. 43 K.p.a., o fakcie odbioru decyzji z dnia [...], przez sąsiada. W ocenie Sądu analiza przedstawionych okoliczności faktycznych budzić może uzasadnione wątpliwości w kwestii, czy doręczenie zastępcze decyzji organu I instancji zostało dokonane w sposób prawidłowy. Stosownie bowiem do treści art. 43 Kodeksu postępowania administracyjnego, warunkiem skuteczności doręczenia pisma odebranego przez sąsiada osoby będącej stroną w postępowaniu jest zobowiązanie się do osobistego oddania przesyłki adresatowi a także umieszczenie przez doręczyciela zawiadomienia o tym fakcie na drzwiach mieszkania lub w oddawczej skrzynce pocztowej. Niezachowanie powyższych przesłanek stanowiłoby zatem uchybienie przesądzające o wadliwości doręczenia. Tak wyrażony pogląd znajduje oparcie w stanowisku orzecznictwa sądowego (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 1999r., sygn. akt: I SA/Lu 151/98). W tym stanie rzeczy trzeba podkreślić, że data widniejąca na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji Dyrektora MOPR w B. nie może zostać w sposób jednoznaczny uznana za dzień doręczenia przedmiotowego aktu stronie, a tym samym nie mogła stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w kwestii zachowania terminu określonego w art. 129 § 2 K.p.a. Mając na uwadze przedstawione okoliczności godzi się podnieść, że w sprawie istnieją znaczne rozbieżności pomiędzy ustaleniami poczynionymi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. a podniesionymi w skardze twierdzeniami, kwestionującymi fakt odbioru decyzji Dyrektora MOPR w B. przez sąsiada strony. Dlatego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy niezbędne jest dokładne ustalenie daty doręczenia aktu zapadłego w I instancji i przeprowadzenie w tym kontekście oceny terminowości wniesienia środka odwoławczego. W szczególności zasadnym wydaje się uzyskanie od sąsiada strony skarżącej, jednoznacznych wyjaśnień w kwestii odbioru rozstrzygnięcia zapadłego w I instancji a zwłaszcza ustalenie czy zobowiązał się on do oddania J. B. przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...]. Zdaniem Sądu brak precyzyjnych ustaleń w powyższym zakresie stanowi naruszenie uregulowań zawartych w art. 7 oraz art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Kodeks postępowania administracyjnego. Wskazane uchybienie procesowe mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy gdyż jego następstwem był brak przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym merytorycznej kontroli aktu wydanego przez organ I instancji. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w związku z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), działając na podstawie art. 132 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c), ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz.1270) oraz art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr153 , poz.1271), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na charakter zaskarżonego aktu jakim jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia środka odwoławczego Sąd odstąpił od orzeczenia w przedmiocie jego wykonania na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.