II SA/Ka 2197/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-08-24
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Stanisław Nitecki, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Gmina jako właściciel drogi gminnej przylegającej do działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy ma interes prawny do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jeśli nie wykazała naruszenia tego interesu?Ratio decidendi
Gmina, jako właściciel drogi gminnej przylegającej do działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, posiada interes prawny do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jednakże, aby skarga była skuteczna, gmina musi wykazać naruszenie tego interesu prawnego. W sytuacji, gdy gmina nie wykazała takiego naruszenia, a jej skarga koncentrowała się na kwestionowaniu stanowiska SKO w kwestii zastosowania art. 154 § 1 k.p.a. przez organ I instancji, skarga podlega oddaleniu jako pozbawiona podstaw prawnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg Gminy G. i J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która uchyliła decyzję Wójta Gminy G. ustalającą warunki zabudowy dla budowy masztu antenowego. Organ I instancji uchylił własną decyzję, podzielając obawy wnioskodawców (sąsiadów) dotyczące pól elektromagnetycznych i wartości nieruchomości. SKO uchyliło decyzję organu I instancji, wskazując na zgodność inwestycji z planem miejscowym i brak podstaw do uwzględniania obaw o spadek wartości nieruchomości w tym postępowaniu. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów k.p.a. i błędną ocenę interesu społeczności lokalnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi Gminy G. i J. J.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant st. ref. Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2005 r. sprawy ze skarg Gminy G. i J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o d d a l a s k a r g i
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wójt Gminy G., działając w oparciu o przepis art. 154 § 1 kpa uchylił w całości decyzję własną z dnia [...] r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie masztu antenowego wraz z antenami nadawczo-odbiorczymi, kontenerem do obsługi urządzeń, drogą dojazdową i przyłączem energetycznym na działce nr [...] położonej w G. przy ul. R.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że niniejsze postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem złożonym przez właścicieli sąsiednich nieruchomości. Wyrażali oni obawę związaną z wpływem pól elektromagnetycznych emitowanych przez planowany maszt na zdrowie ludzkie. W tym względzie powoływali się na stosowne opinie. Zarzucili również, że na skutek budowy wspomnianego masztu obniżeniu ulegnie wartość należących do nich nieruchomości. Inwestor przedstawił własne opracowania i ekspertyzy, które nie potwierdzały zgłoszonych przez wnioskodawców obaw. Po dokonaniu analizy całości zebranego materiału dowodowego organ I instancji uznał argumenty wnioskodawców za zasadne, w szczególności podzielając obawy dotyczące wpływu wspomnianej inwestycji na życie i zdrowie ludzi oraz na wartość ich nieruchomości.
Od decyzji tej odwołanie złożyła Polska Telefonia Cyfrowa [...] wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu zawarła obszerny wywód dotyczący wpływu promieniowania stacji telefonii komórkowej na życie i zdrowie ludzie, na poparcie swoich tez przywołując literaturę na ten temat. Dodatkowo wskazano, iż kwestie wpływu na otoczenie planowanej inwestycji były przedmiotem raportu oddziaływania przedsięwzięcia (spornego masztu antenowego wraz z infrastrukturą) na środowisko. Nie potwierdził on podnoszonych przez skarżących obaw, tym bardziej, iż wynika z niego, że planowane natężenie pola elektromagnetycznego cechuje się wartościami znacznie niższymi od dopuszczalnych. Nie potwierdziły się również zarzuty dotyczące negatywnego wpływu wspomnianej anteny na pracę rozruszników serca, czego dowodem jest ekspertyza wykonana przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. pt. Wpływ stacji bazowych telefonii komórkowej [...] na pracę elektronicznych rozruszników serca. Nie podzielono również argumentacji dotyczącej obniżenia wartości nieruchomości w związku z budową w sąsiedztwie stacji bazowej telefonii komórkowej, co potwierdza opinia rzeczoznawcy majątkowego
B. Ś. Organowi I instancji zarzucono także naruszenie art. 6 i art. 7 kpa, przejawiające się w uwzględnieniu interesu tylko jednej strony oraz braku należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wskazano również, że budowa anteny telefonii komórkowej jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy G.
Po rozpoznaniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w oparciu o przepis art. 138 § 2 w związku z art. 154 kpa, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy G. dopuszczają lokalizację anteny telefonii komórkowej na nieruchomości oznaczonej numerem działki [...] położonej przy ul. R. w G. Dalej podniesiono, że okoliczności, które zdaniem organu I instancji dały podstawę do uchylenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w trybie art. 154 kpa winny mieć oparcie w przepisach prawa materialnego, a nie być przejawem swobodnego uznania organu administracji. Z punktu widzenia ochrony interesów osób trzecich fakt, iż w następstwie określonej inwestycji mogłoby nastąpić obniżenie wartości ich nieruchomości nie ma znaczenia, gdyż w takiej sytuacji właścicielom nieruchomości przysługują przewidziane ustawą środki (art. 36 ust. 1, 2 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym), których realizacja następuje wszakże w odrębnym postępowaniu. Tym samym w niniejszej sprawie za decydujące uznać należałoby ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz wnioski zawarte w opiniach rzeczoznawców. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę na treść art. 7 kpa, w którym jest mowa o słusznym (w znaczeniu obiektywnym) interesie strony, czego w niniejszej sprawie nie wykazano, co zarazem przesądziło o konieczności uchylenia decyzji organu I instancji.
W skargach do Sądu Gmina G. (reprezentowana przez Zastępcę Wójta) oraz J. J. wnieśli o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. W obydwu skargach wskazano, że w decyzji wydanej przez organ I instancji rozważono wszelkie okoliczności dotyczące zarówno interesu indywidualnego inwestora jak i interesu społeczności lokalnej, dając prymat temu ostatniemu. Za jego uwzględnieniem przemawiały również przedstawione dowody, w szczególności opinia biegłego rzeczoznawcy majątkowego oraz opinia Światowej Organizacji Zdrowia. Wobec powyższego nie sposób przyjąć, iż naruszone zostały przepisy art. 6 i 7 kpa.
W odpowiedzi na obydwie skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, przywołując co do zasady argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Raz jeszcze zaakcentowano, że z treści art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym wynika, iż nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami planu miejscowego. Organ odwoławczy podniósł również, że uznanie interesu obywatela za słuszny winno opierać się na przesłankach obiektywnych, nie zaś na jego subiektywnym odczuciu. Skoro zaś organ I instancji nie przedstawił przekonującej argumentacji przemawiającej za przyjęciem racji wnioskodawców, to trudno tym samym przyjąć, iż dokonał oceny spornych interesów w oparciu o obiektywne kryterium.
Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego J. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie wniesione na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił postanowieniem z dnia 11 maja 2004 r. sygn. akt OZ 58/04.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie zasługują na uwzględnienie i to zasadniczo z innych względów niż w nich podniesiono, który Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami strony (art. 134
§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wziął pod rozwagę z urzędu. Odnośnie skargi Gminy G. to w pierwszej kolejności należy zdaniem Sądu stwierdzić, że w świetle zarówno obowiązującej w dacie jej wniesienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm. – art. 33 ust.2), jak i zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy p.p.s.a. była ona co do zasady dopuszczalna. Gmina G. jako właściciel ulicy gminnej (ulicy R.) przylegającej do objętej zamierzeniem inwestycyjnym działki nr [...], dysponuje bowiem zdaniem Sądu własnym interesem prawnym w rozumieniu w/w przepisów do występowania w tym postępowaniu w charakterze strony (zobacz w tym względzie m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r. sygn. akt III RN 104/00 – OSNAP Nr 1/2002 poz. 177 i z dnia 13.06.2002 r. sygn. akt III RN 24/02 – niepubl. oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 551/02). Należy jednak podkreślić, że skuteczność wniesienia takiej skargi musi opierać się na naruszeniu tego interesu tj. interesu gminy. Naruszenia tego skarżąca Gmina jednak nie wykazała. Co więcej zarówno w skardze jak i w uzupełniającym ją piśmie procesowym z dnia [...]r. (karta [...] akt sądowych) Gmina faktycznie na naruszenie jej interesu się nie powołała. Treść skargi i przedmiotowego pisma wskazuje bowiem raczej, że powodem wniesienia skargi nie jest naruszenie interesu prawnego Gminy G. a naruszenie interesu Wójta tej Gminy jako organu wydającego orzeczenie w I instancji. W skardze kwestionuje się bowiem stanowisko SKO co do nieprawidłowego zastosowania przez tego Wójta treści art. 154 kpa. Gdyby zaś przyjąć, że skargę wniósł Wójt a nie Gmina to jako niedopuszczalna podlegałaby ona odrzuceniu ma podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. Ponieważ jednak, jak to jednoznacznie określono w w/w piśmie z dnia [...]r., skarżącym jest Gmina G. to jako pozbawiona jakichkolwiek podstaw prawnych skarga podlegała oddaleniu. Jak bowiem stwierdzono wcześniej Gmina nie wykazała a nawet nie zarzuciła aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem jej interesu prawnego.
Nie mogła odnieść skutku również skarga J. J. W tym przedmiocie należy w pierwszej kolejności podnieść, że uchylenie przez SKO decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione zdaniem Sądu przede wszystkim przyczyną, na którą SKO nie zwróciło uwagi, a którą Sąd był zobowiązany wziąć pod rozwagę z urzędu. Zgodnie z wnioskiem J. J. z dnia [...]r. decyzja organu I instancji została wydana w trybie art. 154 § 1 kpa, co wynika też z powołanej w niej podstawy prawnej. Uszło jednak organom obu instancji (kwestia ta nie znalazła bowiem nawet najmniejszego odzwierciedlenia w uzasadnieniach ich decyzji), że zgodnie z tym przepisem, w okolicznościach w nim wskazanych istnieje możliwość uchylenia lub zmiany jedynie ostatecznej decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Konieczną przesłanką zastosowania § 2 tej normy prawnej jest zatem wcześniejsze ustalenie i przesądzenie, że postępowanie dotyczy ostatecznej decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Jak już stwierdzono nad tą konieczną przesłanką organ I instancji (podobnie jak SKO) przeszedł do porządku. Z tego też względu trudno było nawet przyjąć, że rozpoznał on sprawę w tym trybie. Uchybienie to musiało zaś skutkować uchylenie jego decyzji w postępowaniu odwoławczym. Skoro kwestia ta nie została przez organ I instancji nawet poruszona i zauważona to za w granicach prawa należy uznać oparcie przez organ II instancji swojego orzeczenia na treści art. 138 § 2 kpa. To zaś przesądza, że zaskarżona decyzja odpowiada co do zasady obowiązującemu prawu. Niewątpliwie została ona wydana z naruszeniem prawa procesowego, chociażby treści art. 107 § 3 w zw. z art. 140 kpa skoro omówione wyżej, zasadnicze uchybienie organu I instancji, nie zostało przez SKO zauważone i nie znalazło swojego odzwierciedlenia w skierowanych do tego organu wytycznych. Przedmiotowe uchybienie proceduralne nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy p.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy G. rozważy w pierwszej kolejności czy postępowaniem objęta jest decyzja o jakiej mowa w art. 154 § 1 kpa.
Ponieważ jednocześnie w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i obowiązujących przepisów prawa, wbrew twierdzeniom skarżącego J. J., nie można podważyć zdaniem Sądu zasadności zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważań i wytycznych odnoszących się do pojmowania słusznego interesu strony w rozumieniu art. 154 § 1 kpa, to również skarga J. J. jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło