II SA/Ka 2268/02
WyrokWSA w Gliwicach2004-10-13
Skład orzekający: Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia NSA Adam Mikusiński, WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie prawa jazdy na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4a Prawa o ruchu drogowym, w sytuacji gdy skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w wyznaczonym terminie, stanowi naruszenie prawa, jeśli skarżący podnosi argumenty dotyczące charakteru karnego naliczonych punktów i upływu terminu od ostatniego wykroczenia?Ratio decidendi
Cofnięcie prawa jazdy na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4a Prawa o ruchu drogowym jest obligatoryjne w przypadku niepoddania się przez kierowcę kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w wyznaczonym terminie. Instytucja ta nie ma charakteru karnego, lecz administracyjnoprawnego, służąc zapewnieniu bezpieczeństwa w ruchu drogowym poprzez dopuszczenie do kierowania pojazdami jedynie osób posiadających odpowiednie kwalifikacje. Argumenty dotyczące charakteru karnego naliczonych punktów czy upływu terminu od wykroczenia nie mają wpływu na legalność decyzji o cofnięciu uprawnień, dopóki decyzja kierująca na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Prezydent Miasta cofnął A.R. prawo jazdy kategorii [...] na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, ponieważ strona nie poddała się sprawdzeniu kwalifikacji w wyznaczonym terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie rozpatrzył jego zarzutu dotyczącego charakteru karnego naliczonych punktów i upływu terminu od ostatniego wykroczenia, co jego zdaniem powinno skutkować uchyleniem decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A.R.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie: NSA Adam Mikusiński WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant apl.radc. Piotr Sokal po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2004 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie prawa jazdy o d d a l a s k a r g ę
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta S. na podstawie art.140 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz.602 z późn. zm.) cofnął A.R. prawo jazdy kategorii [...]. Rozstrzygnięcie to oparto na ustaleniu, że strona nie poddała się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art.114 ust.1 pkt 1 lit. "b" wskazanego prawa, w terminie wyznaczonym w decyzji z dnia [...].
W odwołaniu A.R. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Jego zdaniem pozbawienie prawa jazdy nie mogło być orzeczone, gdyż [...], za które [...].
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, podzielając poczynione w niej ustalenia i wnioski, a w szczególności, że spełnione zostały przesłanki art.140 ust.1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym. Organ odwoławczy wskazał, że upływ czasu ma znaczenie w zakresie usuwania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego z ewidencji, natomiast [...] nie ma wpływu na możliwość wszczęcia postępowania i wydania decyzji o cofnięciu prawa jazdy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.R. podniósł, że jego zarzut [...] nie został przez organ odwoławczy właściwie rozpatrzony. Powołując się na Europejską Konwencję Praw Człowieka i Podstawowych Wolności skarżący wywodził, iż [...] należy odnosić do daty ostatniego wykroczenia stanowiącego podstawę wydania decyzji cofającej prawo jazdy, a od tej daty minęło [...]. Ponieważ czyn prowadzący do odjęcia punktów miał charakter karny, to naliczenie tych punktów także ma charakter karny, a w konsekwencji taki sam charakter ma też decyzja cofająca prawo jazdy. W zakresie jej wydania stosuje się więc przepisy o [...]. Ponieważ [...], a decyzja o cofnięciu prawa jazdy została wydana po upływie tego terminu, to zapadła ona z naruszeniem prawa i powinna być uchylona, a postępowanie umorzone.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art.140 ust.1 pkt 4a Prawa o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje się w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art.144 ust.1 pkt 1 tej ustawy. Według tego ostatniego przepisu decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji można podjąć m.in. w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art.130 ust.1 cyt. ustawy. W stosunku do skarżącego Prezydent S. taką decyzję wydał w dniu [...], a ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy. W skierowaniu wyznaczono skarżącemu [...] termin do poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Termin ten upłynął w [...]. Poza sporem pozostawało, że w terminie tym skarżący nie poddał się sprawdzeniu kwalifikacji. Tak więc spełnione zostały wszystkie przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem. Zgodnie z art.140 ust.1 Prawa o ruchu drogowym wydanie takiej decyzji jest obligatoryjne, a nie pozostające w kompetencjach uznaniowych organu administracyjnego.
Tak więc organ administracji publicznej miał obowiązek wydania przedmiotowej decyzji.
Chybione są natomiast zarzuty skarżącego dotyczące [...]. Cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym na podstawie art.140 ust.1 pkt 4 lit.a nie stanowi bowiem środka karnego w rozumieniu kodeksu wykroczeń lecz jest instytucją administracyjnego prawa materialnego, stosowaną w razie niewykonania przez stronę innej decyzji administracyjnej – o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W chwili wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywała decyzja kierująca skarżącego na sprawdzenie owych kwalifikacji. Dopóki decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, dopóty brak też będzie podstaw do podważenia zaskarżonej decyzji z przyczyn merytorycznych. Zwrócić też należy uwagę na okoliczność, że w każdym czasie skarżącemu może być przywrócone omawiane uprawnienie, jeżeli ustanie przyczyna, która spowodowała jego cofnięcie (art.140 ust.2 Prawa o ruchu drogowym), a więc gdy skarżący podda się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, a kontrola ta wypadnie pomyślnie dla niego. Taka regulacja potwierdza, że cofnięcie uprawnień nie ma charakteru karnego, lecz jest jednym ze środków administracyjnoprawnych mających na celu zasadniczo utrzymanie bezpieczeństwa i porządku w ruchu drogowym. Temu celowi służy dopuszczenie do kierowania pojazdami tylko osób, które mają należyte kwalifikacje.
W tym stanie rzeczy, skoro legalność zaskarżonej decyzji nie budzi zastrzeżeń, na podstawie art.151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
Nr 153 z 2002 r., poz.1270), w zw. z art.97 § 1 Przepisów wprowadzających ... (Dz.U.
Nr 153 z 2002 r., poz.1271 z późn. zm.) orzeczono, jak w sentencji.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło