II SA/Ka 2283/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Jużków Protokolant Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 1 września 2004 r. przy udziale- sprawy ze skargi H.C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. orzekł, że u H.C. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci astmy oskrzelowej, wskazanej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Jako podstawę prawną decyzji wskazał: art. 1 pkt. 2, art. 4 pkt. 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575), § 1,7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że istotnym warunkiem dla stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez jednostkę służby zdrowia. H.C. był badany w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Na podstawie obserwacji klinicznej oraz wyników przeprowadzonych badań lekarze tego instytutu wydali [...] orzeczenie, w którym nie rozpoznali u badanego astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Kolejne orzeczenie o tej treści wydała [...] Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. Orzeczenie w tej sprawie wydała również [...] Klinika Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. stwierdzając brak podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Organ I instancji przypomniał, że H.C. w latach [...] pracował jako rozdzielca, technolog, mistrz, inspektor nadzoru do spraw produkcji w A w D. Podczas pracy był eksponowany na pyły węglowe, dymy spawalnicze zawierające związki metali, produkty rozkładu farb i lakierów, oraz olejów, smarów i zanieczyszczeń, którymi były pokryte spawane części. Pracował zatem w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednakże placówki diagnostyczne obu stopni nie rozpoznały u badanego astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Od tej decyzji odwołał się H.C. zarzucając uchybienie proceduralne polegające na tym, że jedno z orzeczeń wydano po dziesięciu miesiącach od daty badań. Stwierdził ponadto, że istnieją wątpliwości, co do treści orzeczeń lekarskich. Decyzją z [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., powołując się na art.138 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że H.C. w latach [...]-[...] pracował na stanowiskach, gdzie był narażony na działanie pyłu węglowego i dymów spawalniczych, istniało zatem ryzyko powstania choroby zawodowej. Następnie powołując się na wyniki badań przeprowadzonych przez placówki diagnostyczne obu stopni organ odwoławczy wyjaśnił, że u badanego rozpoznano wprawdzie astmę oskrzelową, lecz wykluczono zawodową etiologię choroby. Organ odwoławczy zaakcentował, że diagnostyka alergologiczna (uczulenie na pyłki traw i chwastów oraz poliwakcynę), sterydozależność schorzenia oraz brak poprawy stanu zdrowia po zaprzestaniu pracy zawodowej uzasadniają powyższy wniosek. Wobec braku rozpoznania choroby zawodowej -w rozumieniu § 1 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych - przez orzeczników kompetentnych placówek diagnostycznych, brak było podstaw do uwzględnienia odwołania, stwierdził na końcu organ administracji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego H.C. podtrzymał zarzuty zaprezentowane w odwołaniu wnosząc o pozytywne rozpatrzenie skargi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie." Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Skarga H.C. nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze, zm.), za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że rozpoznane u pracownika schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, a wykonywana przez niego praca odbywała się w warunkach narażających na jej powstanie, to istnieje domniemanie związku przyczynowego miedzy schorzeniem będącym chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. W prowadzonym przez właściwego inspektora sanitarnego postępowaniu w tym przedmiocie należy więc zebrać w pierwszej kolejności dane dotyczące stopnia, rodzaju i czasu narażenia zawodowego, sposobu wykonywania pracy (§ 1 ust. 2 tego rozporządzenia), a następnie poddać pracownika badaniom w wyspecjalizowanych jednostkach diagnostycznych powołanych do rozpoznania chorób zawodowych, które orzeczenia wydają nie tylko w oparciu o własne badania kliniczne i dostępną dokumentację lekarską, ale również na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych i wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy (§ 7 ust. 1 i 4 rozporządzenia). Dopiero wyniki dochodzenia epidemiologicznego oraz orzeczenia lekarskie jednostek diagnostycznych stanowią podstawę do oceny zebranego materiału dowodowego, przeprowadzenia rozważań, w konsekwencji wydania decyzji o stwierdzeniu bądź braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (§ 10 ust. 1 rozporządzenia, art. 77 i art. 80 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie wyniki dochodzenia epidemiologicznego wykazały, że H.C. pracując w latach [...]-[...] jako rozdzielca, technolog, mistrz, inspektor nadzoru do spraw produkcji w A w D. był narażony na pył węglowy i dymy spawalnicze. Orzeczenia lekarskie w sprawie choroby zawodowej po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego wydały: [...] Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. oraz [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w S., a także [...] Instytut Medycyny Pracy im. [...] - Klinika Chorób Zawodowych w Ł. stwierdzając brak podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. W uzasadnieniach orzeczeń podano, że posłużono się obserwacją kliniczną, wywiadem, badaniem fizykalnym, wynikami badań diagnostyki alergologicznej, badaniem podmiotowym i przedmiotowym, testami skórnymi metodą punktową, badaniami spirometrycznymi. Zatem istota sporu w tej sprawie sprowadza się do ustalenia czy wskazane orzeczenia lekarskie, mające charakter opinii biegłych w rozumieniu art. 84 K.p.a. (por. wyrok NSA z 19 lutego 1999 r., sygn. akt II SA/Wr 1452/97, opubl. w Pr. Pracy 1999/11/39) są opiniami pełnymi, jasnymi i nie zawierającymi żadnych sprzeczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów stwierdził, iż ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem:" Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że: -należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, -materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie, -ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy, (tak B. Adamiak w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1996 r. str. 376-378). Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też było w niniejszej sprawie. Organy administracji rozważyły wnikliwie zebrany w sprawie materiał dowodowy, jak również przeprowadziły wszystkie dowody niezbędne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Materiał dowodowy jest jednoznaczny w swej wymowie. Wynika z niego, że u skarżącego nie stwierdzono zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Zarzuty postawione organom administracji w skardze nie stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu przez te organy art. 80 k.p.a. To, że organy administracji sanitarnej dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje skarżący nie świadczy jeszcze o dowolnej ocenie dowodów. Należy podkreślić, że placówki diagnostyczne uzasadniły jakimi metodami posłużyły się wydając swoje orzeczenia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy zauważyć, że skarżący wyraził jedynie pogląd, iż nie zgadza się z niekorzystnymi dla niego orzeczeniami lekarskimi, a to z tego powodu, że lekarz, który skierował go na badania wyraził opinię o zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić, ponieważ orzeczenia lekarskie stwierdzają, że rozpoznana u skarżącego astma oskrzelowa może być następstwem uczuleniem na pyłki traw i chwastów oraz poliwakcynę. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).