II SA/Ka 2350/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2005 r. sprawy ze skargi T. K. i E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości o d d a l a s k a r g ę Wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. na podstawie art. 95 pkt 4, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm., obecnie Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm. – zwanej dalej ustawą lub ustawą o gospodarce nieruchomościami ( oraz art. 104 kpa, decyzją z dnia [...]r. Nr [...] orzeczono na wniosek Urzędu Miejskiego w B. – Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości stanowiącej własność Gminy B., zapisanej w Księdze wieczystej nr : KW [...] Sądu Rejonowego w B., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,7134 ha, położonej w obrębie Ł. karta mapy 2 dod. 2 – na działki: nr [...]o pow. 0.0024 ha, nr 1410/89 o pow. 0,0039 ha i nr 1411/89 o pow. 0,7071 ha. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że projekt podziału został pozytywnie zaopiniowany przez Prezydenta Miasta B. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...]. W piśmie z dnia [...]r. skierowanym do Wojewody Ś. T. i E. małżonkowie K. domagali się wszczęcia postępowania w celu stwierdzenia nieważności omawianej wyżej decyzji o podziale nieruchomości. Uzasadniając to żądanie stwierdzili, że podział nie był dopuszczalny skoro objęta nim działka stanowiła w całości drogę z której 4 metry zajmowała jezdnia. Podział był zatem sprzeczny z ustawą o drogach publicznych, przepisami wykonawczymi do tej ustawy oraz z ustawy prawo budowlane. W następstwie dokonanego podziału doszło do przesunięcia ogrodzeń wzdłuż drogi co utrudnia dojazd do działek i stwarza zagrożenie dla ruchu. Pobocze jezdni zostało zwężone z 4 m do 1 metra. Podali również, że im odmówiono sprzedaży części pasa drogowego położonego po drugiej stronie jezdni. Nadto podali, iż wnieśli również o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją podziałową. Po rozpoznaniu tego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r, nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 17 pkt 1 i art. 157 § 3 Kpa odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości. Uzasadniając to rozstrzygnięcie SKO powołując się na treść art. 28 Kpa stwierdziło, że T. i E. małżonkowie K. nie są stroną postępowania w rozumieniu tego przepisu i z tego też względu nie mogą żądać stwierdzenia nieważności kwestionowanej przez nich decyzji. SKO podało, że pojęcie strony wiąże się z interesem prawnym lub obowiązkiem wynikającym z konkretnej normy prawa materialnego. Powinna to być norma na podstawie której można skutecznie żądać określonej czynności od organu administracji publicznej. Takiej normy prawnej wnioskodawcy zaś nie wskazali. Zdaniem SKO o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może wystąpić jej właściciel lub użytkownik wieczysty, gdyż tylko oni są władni dysponować nieruchomością w ramach przysługujących im do niej uprawnień. Również oni jako strony postępowania podziałowego mogą żądać stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział. Stroną postępowania podziałowego nie są natomiast właściciele działek sąsiednich , gdyż decyzją o podziale nie przesądza o przeznaczeniu oraz o sposobie zagospodarowania wydzielonych w następstwie podziału działek. W tym względzie SKO powołało się na wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1999 r. sygn. akt I SA/1608/98 i z dnia 17 sierpnia 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 2248/98. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy T. i E. małżonkowie K. podtrzymali co do zasady twierdzenia zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności objętej postępowaniem decyzji o podziale akcentując, że w jej następstwie doszło do sprzecznego z przepisami zwężenia drogi gminnej. W przypadku gdyby SKO podtrzymało wcześniejsze stanowisko wnieśli o wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy swoją wcześniejszą w/w decyzję z dnia [...]r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podtrzymało też dotychczasową swoją argumentację. Dodatkowo stwierdziło, że objęta podziałem nieruchomość stanowiąca własność Gminy B. nie stanowi drogi publicznej tylko drogę wewnętrzną, a to z tego względu, że uchwała o zaliczeniu jej do dróg gminnych nie została opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym. W skardze do sądu oraz w odpowiedzi na skargę powołano się w ogólnym zarysie na argumentację prezentowaną w postępowaniu administracyjnym. Skarżący podali nadto, że złożyli również wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Wskazali również, że decyzja podziałowa została wydana z inicjatywy właścicieli działki przylegającej do drogi, którzy też kupili w drodze bezprzetargowej działkę powstałą w następstwie podziału. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja odpowiada zdaniem Sądu obowiązującemu prawu a tylko pod tym względem podlega ona kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ). Zgodnie z treścią art. 157 § 2kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi i kontroli sądowej jest decyzja wydana w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości, na żądanie strony. To zaś oznacza, jak to zasadnie stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że podmiotowi który żąda wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności powinien przysługiwać przymiot strony takiego postępowania w rozumieniu art. 28 i art. 61 kpa w zw. z art. 157 § 2 kpa. Żądający wszczęcia postępowania powinien zatem wykazać, że wynik tego postępowania dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Przez interes prawny należy przy tym rozumieć, jaki to powszechnie przyjmuje się w literaturze przedmiotu i w orzecznictwie, związek między sferą indywidualnych praw i obowiązków występującego z żądaniem stwierdzenia nieważności a kwestionowaną przez niego i objętą żądaniem stwierdzenia nieważności decyzją. Przedmiotowa sfera powinna mieć przy tym swoje źródło w konkretnych przepisach prawa materialnego. W orzecznictwie sądowym podkreśla się bowiem, iż stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Taka zaś sytuacja w objętej postępowaniem sprawie, w odniesieniu do skarżących, również zdaniem Sądu nie zachodzi. Akt zastosowania treści art. 95 – 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami, które to przepisy stanowiły podstawę wydania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, w odniesieniu do nieruchomości stanowiącej własność Gminy B. nie wywarł bowiem wpływu na sferę prawną skarżących. Z tego też względu nie można mówić o ich interesie prawnym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości a w konsekwencji o ich statusie jako strony postępowania w rozumieniu art. 28, art. 61 i art. 157 § 2 kpa. W tym względzie Sąd podziela w całości poglądy prawne wynikające z powołanych w zaskarżonej decyzji wyroków NSA. Podobne stanowisko wynika również z wyroku NSA z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt I SA 295/99 ( LEX nr 77629 ). Zdaniem Sądu zawarte w tych wyrokach zapatrywania są aktualne również w odniesieniu do stanu niniejszej sprawy. Nie ma bowiem prawnego znaczenia okoliczność, że objęta podziałem działka była i jest wykorzystywana częściowo pod jezdnię. Sam podział nie zmienia bowiem sytuacji prawnej właścicieli działek sąsiednich. Nie przesądza również o możliwości zmniejszenia terenu które mogłyby stanowić pas drogowy ulicy B. w B., gdyby nawet przyjąć, że ulica ta stanowiła w chwili zatwierdzenia spornego podziału drogę publiczną w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2004 r. Nr 204 poz. 2086 ze zm.). Zatwierdzenie podziału nie pozbawiło też skarżących dostępu do drogi publicznej. Trudno też przyjąć aby dostęp ten został faktycznie ( a nie prawnie ) utrudniony, a to w sytuacji gdy sami skarżący starali się o wykup części objętej podziałem nieruchomości Gminy B. przylegającej do ich działki, nie widząc w tym zagrożenia dla obsługi komunikacyjnej zarówno ich działki jak i działek przyległych. Skoro jak wyżej wykazano skarżącym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, to odmowa wszczęcia z ich żądania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział była zgodna z treścią art. 157 § 3 kpa ( zobacz też w tym względzie wyrok NSA z dnia 24 marca 2003 r. sygn. akt I SA 2175/01 - LEX nr 121790 ). Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). Należy też podnieść, że w związku z zawartą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy sugestią małżonków K. wszczęcia przez SKO z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności spornej decyzji podziałowej, kwestia ta powinna być przedmiotem oddzielnego postępowania przed tym organem. Ponieważ również w takim postępowaniu skarżącym nie będzie przysługiwał przymiot strony to dla zabezpieczenia swojego interesu faktycznego mogą oni podjąć działania jedynie w trybie przepisów Działu VIII Kpa. su.