II SA/Ka 2608/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Sędzia: NSA Bonifacy Bronkowski Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2004r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1.uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...] 2.orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3.zasądza od Wojewody [...] na rzecz J.S. tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] zł /[...]/ Wnioskiem z dnia [...] T.G. wystąpiła o udzielenie pozwolenia na rozbudowę pomieszczeń piekarni na nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] poinformowano strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w w/w sprawie. Pismem z dnia [...] M. i J.S. poinformowali właściwy organ, iż nie wyrażają zgody na przedmiotową inwestycję. Uzasadniając swoje stanowisko zainteresowani wskazali, iż budynek piekarni znajduje się w odległości [...] m od należącego do nich budynku mieszkalnego. Ze względu na tą odległość są oni narażeni na hałas, spaliny i opary wydostające się z budynku piekarni oraz zalewanie wodą przedostającą się z sąsiedniej posesji. Projektowana przebudowa nasili jedynie negatywne wpływy na ich nieruchomości. W dniu [...] przeprowadzono oględziny nieruchomości w celu "wyjaśnienia zastrzeżeń w sprawie użytkowania piekarni przy ul. [...]". W oględzinach tych udział wzięli: M.S. i J.S. – właściciele nieruchomości sąsiedniej oraz T.G. – właścicielka piekarni i J.G. Ustalono, że wody opadowe z dachu budynku piekarni są odprowadzane rurami spustowymi na teren przyległy do budynku. Następnie, rurą PCV kanalizacja deszczowa biegnie w gruncie ze spadkiem na stronę północną poza istniejące zabudowania i odprowadzana jest w grunt. W trakcie oględzin stwierdzono również wypuszczanie pary wodnej z pieca piekarniczego, poprzez otwór znajdujący się w ścianie budynku, w stronę posesji sąsiedniej. M.S. podniosła, że praca urządzeń piekarniczych, przy otwartych oknach powoduje uciążliwości akustyczne. Inwestor oświadczył, że w projekcie przewidziano ścianę od strony działki sąsiedniej jako ścianę pełną, a wszystkie otwory skierowane na nieruchomość sąsiednią zostaną przeniesione. Zalecono likwidację nieprawidłowego odprowadzenia pary wodnej z pieca piekarniczego. W oświadczeniu z dnia [...] T.G. poinformowała, iż zalecenia wynikające ze sporządzonego protokołu zostały wykonane. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta S., działając w oparciu o art.28, art.33 ust.1, art.34 ust.4 i art.36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89 poz.414 ze zm./, zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla T.G. W uzasadnieniu wskazano, że uwagi i zalecenia pod adresem inwestora, zawarte w protokole z dnia [...] zostały wykonane. W szczególności przeniesiono otwory wentylacyjne oraz odprowadzające parę wodną, które skierowane były na nieruchomość sąsiednią, projektowana ściana jest ścianą pełną i będzie usytuowana w odległości [...] od granicy nieruchomości, wody deszczowe zostaną skierowane rurą spustową do istniejącej kanalizacji, której wylot znajduje się poza zabudowaniami na nieruchomości właścicieli. Projektowana rozbudowa nie ma na celu zwiększenia mocy produkcyjnej piekarni a jedynie usprawnienie procesu technologicznego. Projekt budowlany spełnia wymogi prawa budowlanego oraz został pozytywnie zaopiniowany przez rzeczoznawców d/s sanitarnych i BHP. W odwołaniu od tej decyzji M. i J.S. wyrazili stanowczy sprzeciw wobec planowanej inwestycji. Zdaniem odwołujących się projektowana rozbudowa piekarni zwiększy jedynie dotychczasowe uciążliwości. Ponadto projektowana rozbudowa nie ma jedynie na celu usprawnienia procesu technologicznego, lecz również zwiększenie mocy produkcyjnych istniejącego zakładu. Ponadto inwestor nie wykonał w całości zaleceń zawartych w protokole, gdyż nadal istnieją w ścianie skierowanej na ich posesję otwory wentylacyjne, jak również nie zmieniono konstrukcji komina. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], działając w oparciu o art.138 § 1 pkt 1 kpa oraz art.32 i art.35 ust.4 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż planowana inwestycja usytuowana jest w prawidłowej odległości od granicy nieruchomości /[...]/, jej wysokość nie spowoduje ograniczenia dostępu światła naturalnego do pomieszczeń w budynku mieszkalnym odwołujących się. Usytuowane na budynku inwestora dwa kominy produkcyjne i jeden wentylacyjny mają wyloty skierowane na nieruchomość T.G. i wysokość [...] m. Do szamba odprowadzane są ścieki z piekarni, natomiast wody opadowe są kierowane do istniejącej rury kanalizacji deszczowej i drenażu roztrząsającego usytuowanego w ogrodzie inwestorki. Obiekt jest wyposażony w instalacje wodno-kanalizacyjne oraz elektryczną, co zdaniem organu, eliminuje uciążliwości spalinowe W związku z planowaną rozbudową nie ulegnie zmianie ilość kominów i pieców piekarniczych. Przedmiotowa inwestycja nie należy do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska i jest zgodna z planem miejscowym, co stwierdzono na etapie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W skardze do Sądu J.S. obszernie opisał okoliczności, które jego zdaniem przemawiają przeciwko wydaniu pozwolenia na rozbudowę istniejącej piekarni. Zdaniem skarżącego przy ocenie przedłożonego projektu budowlanego nie wzięto pod uwagę uciążliwości akustycznych powodowanych przez produkcję w piekarni. Z tego też względu zaprojektowane ściany są zbyt cienkie. Problem hałasu nie odnosi się jedynie do procesu produkcyjnego lecz również do obsługi piekarni. Ponadto w procesie produkcyjnym używane są piece [...], które powodują emisję uciążliwych spalin. Pomimo zobowiązania inwestora do przeniesienia przewodów spalinowych i wentylacyjnych na drugą stronę budynku wykonał on jedynie prowizoryczne rozwiązanie, które na skutek warunków atmosferycznych nie spełnia swojej roli. Skarżący zwraca ponadto uwagę, że nadal nierozwiązana pozostaje kwestia odprowadzania wód opadowych. Na skutek rozbudowy piekarni został zmieniony ich dotychczasowy kierunek spływu i w chwili obecnej istniejąca na działce inwestora kanalizacja nie jest w stanie zapobiec zalewaniu jego działki. Oprócz tego, w skardze podniesiono, że z powodu zatrudnienia [...] pracowników istniejąca obecnie kanalizacja obiektu piekarni /szambo/ nie spełnia swoich funkcji powodując przedostawanie się nieczystości do gruntu. W postępowaniu nie wzięto również pod uwagę, stopnia zabudowy nieruchomości inwestora, co zdaniem skarżącego koliduje z ustaleniami planu miejscowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, na poparcie swojego stanowiska wskazując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący podtrzymał argumentację zawartą w skardze, a ponadto wskazał, że w ścianie od granicy wykonano drzwi. Z drzwi tych inwestor do tej pory nie korzystał. Obecna na rozprawie inwestorka – T.G. wniosła o oddalenie skargi, wskazując, iż wykonana rozbudowa w istocie zmniejszyła ewentualne uciążliwości. Wszystkie otwory wentylacyjne i kominy skierowane są na stronę przeciwną do działki skarżących. W odniesieniu do powyższego twierdzenia sprostowała, że "komin odprowadzający parę skierowany jest w kierunku przeciwnym do działki skarżących, były dokonane uzgodnienia przeciwpożarowe, BHP i sanitarne". Nie zna powodu, dla którego nie znalazły się one w aktach administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie tylko z powodów w niej wskazanych. Na wstępie zauważyć należy, że skargę wniesiono w dniu [...] a więc w czasie, gdy obowiązywała ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm./. Na mocy art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ ustawa o NSA utraciła moc. Zgodnie zaś z przepisem art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1270-zwanej dalej ustawą p.s.a./. Na mocy art.134 § 1 p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednakże związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis art.32 ust.1 ustawy Prawo budowlane stanowi, że "pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim: 1/ przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko wymaganego przepisami o ochronie środowiska, 2/ uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów". Brak któregokolwiek z wymaganych uzgodnień lub opinii dyskwalifikuje wniosek o pozwolenie na budowę i uniemożliwia jego pozytywne rozpatrzenie. W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu decyzji organu tak I jak i II instancji, brak jest zarówno opinii sanitarnej jak i opinii z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Obowiązek przedłożenia opinii z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy nakłada na inwestora przepis art.213 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy /tekst jednolity: Dz.U. z 1998r. Nr 21 poz.94 ze zm./. Z kolei projektowana budowa winna być ponadto uzgodniona z organem Państwowej Inspekcji Sanitarnej, gdyż obowiązek taki wynika z treści art.3 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /tekst jednolity: Dz.U. z 1998r. Nr 90, poz.575 ze zm./. Nie spełniony został również wymóg uzyskania opinii z zakresu ochrony przeciwpożarowej, zawarty w przepisie art.6 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej /Dz.U. Nr 81, poz.351 ze zm./. W aktach sprawy przekazanych Sądowi brak jest tych opinii. W postępowaniu dotyczącym przedmiotowej inwestycji nie była natomiast niezbędna ocena oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, gdyż tego rodzaju przedsięwzięcie nie zostało wymienione w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji /Dz.U. z dnia 23 lipca 1998r. Nr 93, poz.589 ze zm./. Zauważyć również trzeba, że przedłożony projekt architektoniczno -budowlany nie zawierał projektu zagospodarowania nieruchomości, co stanowi naruszenie przepisu § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 listopada 1998r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego /Dz.U. Nr 140, poz.906 ze zm./. Wobec tego nie jest możliwym ustalenie zarówno precyzyjnego położenia planowanej budowy względem obiektów budowlanych już istniejących na działce inwestora, jak również ustalenia jej lokalizacji względem granicy z nieruchomością sąsiednią. Dla porządku jedynie przypomnieć należy, że w § 8 przywołanego wcześniej rozporządzenia wskazano jakie elementy powinny znaleźć się w projekcie zagospodarowania działki. Zarówno organ I jak i II instancji nie dostrzegły istniejących w w/w zakresie uchybień przechodząc nad nimi do porządku. W sytuacji, gdy przepis prawa materialnego wymaga uzyskania przez inwestora stanowiska innego organu odnośnie planowanej inwestycji, nie jest możliwym wydanie decyzji pozytywnej bez legitymowania się przez wnioskodawcę wszystkimi, niezbędnymi w danym postępowaniu opiniami i uzgodnieniami. W aktach administracyjnych sprawy brak jest także dokumentów potwierdzających, iż roboty budowlane, do których wykonania zobowiązał się inwestor /vide protokół z dnia [...]/ zostały rzeczywiście wykonane w sytuacji, w której skarżący kwestionuje ich wykonanie. Nie mogły wszak odnieść skutku zawarte w skardze zarzuty kierowane pod adresem uciążliwości wynikających z usytuowania piekarni w bezpośrednim sąsiedztwie jego nieruchomości. O zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego planowanej inwestycji przesądzono bowiem na etapie postępowania w sprawie ustalenia warunków i zagospodarowania terenu /vide: decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] Nr [...] utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...]/. Wskazać bowiem należy, że są to zagadnienia odnoszące się do problematyki tzw. prawa sąsiedzkiego, która została uregulowana w art.144-154 kc. Dlatego też skarżący, o ile uzna, iż w związku z korzystaniem z sąsiedniej nieruchomości występują uciążliwości utrudniające lub uniemożliwiające mu prawidłowe korzystanie z jego własności – mogą wystąpić z odpowiednim powództwem na drodze postępowania cywilnego. Zaznaczyć ponadto trzeba, że w postępowaniu administracyjnym poddanym kontroli Sądu nie mogły również odnieść skutku zarzuty dotyczące niewykonania wszystkich ustaleń zawartych w protokole z dnia [...] oraz nieprawidłowości związanych z odprowadzeniem wód opadowych oraz gospodarką ściekową na sąsiedniej nieruchomości. Kwestie te nie są bowiem przedmiotem postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, mogą natomiast stanowić podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego przed organami nadzoru budowlanego. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organy administracji architektoniczno - budowlanej poddadzą wnikliwej ocenie projekt budowlany pod kątem jego zgodności z obowiązującymi przepisami, a w szczególności ustalą, czy inwestor dysponuje wszelkimi wymaganymi uzgodnieniami w tym zakresie. Mając na względzie wszystkie wskazane wyżej okoliczności należało orzec jak w sentencji w oparciu o art.145 § 1 lit "b" ustawy p.s.a. w związku z art.145§ 1 pkt 6 kpa. Na podstawie art.152 ustawy p.s.a. Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art.200 ustawy p.s.a. S/G