II SA/Ka 2733/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie NSA Tadeusz Michalik, NSA Henryk Wach, Protokolant sekretarz sądowy Beata Jacek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach – Anny Podsiadło sprawy ze skargi E. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opinii w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych. oddala skargę Wnioskiem z dnia [...] r. E. R. zwróciła się do Prezydenta Miasta Ś. o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwa, a także od 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu w sklepie ogólno-spożywczym w Ś. przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 18 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. nr 35, poz. 230 z późn. zm.) Zarząd Miasta Ś. negatywnie zaopiniował powyższy wniosek argumentując swoje stanowisko tym, że skarżąca nie posiadała stosownego tytułu prawnego do wskazanej placówki handlowej. Nie zgadzając się z tą opinią E. R. wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., w którym domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia wyjaśniła, że prawnym najemcą lokalu użytkowego przy ul. [...] jest jej mąż. Na podstawie przysługującego mu tytułu prawnego do lokalu Prezydent Miasta Ś [...] wpisał ją do ewidencji działalności gospodarczej nie kwestionując tego faktu. Niezrozumiałe jest zatem – w jej ocenie – stanowisko Zarządu Miasta w przedmiotowej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po merytorycznym rozpoznaniu całości sprawy postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie w części dotyczącej negatywnej opinii na wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % zawartości alkoholu oraz piwa, a także od 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu. W uzasadnieniu powyższego organ zażaleniowy wskazał, iż zajęcie takiego stanowiska spowodowane było faktem nieposiadania przez skarżącą E. R. tytułu prawnego do lokalu w Ś. przy ul. [...]. Z pisma Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w Ś. z dnia [...] r. znajdującego się w aktach sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że umowa najmu lokalu przy ul. [...] zawarta została ze S. R., a tzw. "przepisanie umowy" na E. R. możliwe będzie dopiero po zakończeniu sprawy sądowej przed Sądem Rejonowym w B. Oznacza to, że aktualnie E. R. nie posiada tytułu prawnego do lokalu stąd jej wniosek o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych nie mógł zostać zaopiniowany pozytywnie. Sytuacji tej nie mogła – zdaniem organu – zmienić okoliczność, że tytuł taki może ewentualnie (ze względu, na sprawę sądową) posiadać mąż E. R. – Pan S. R. Ta bowiem nie ma żadnego znaczenia w sprawie. Nie jest on bowiem stroną tego postępowania. Braku tytułu prawnego nie zmienia także fakt, że organ pierwszej instancji wpisał skarżącą do ewidencji działalności gospodarczej wskazując jako siedzibę (adres przedsiębiorcy) lokal w Ś. przy ul. [...]. Wpis ten dokonany został bowiem stosownie do zgłoszenia przedsiębiorcy, które nie podlega badaniu przez organ ewidencyjny pod kątem przysługującego mu tytułu prawnego do lokalu. Zasada powyższa nie dotyczy jednak sytuacji, gdy przedsiębiorca ubiega się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Zezwolenie takie jest bowiem decyzją o charakterze przedmiotowo-podmiotowym. Wydaje się je dla indywidualnie oznaczonej osoby (fizycznej lub prawnej) i dla konkretnie oznaczonego miejsca na podstawie tytułu prawnego do lokalu, w którym mają być sprzedawane napoje alkoholowe (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 1997 r. sygn. akt II SA 1156/96 niepublik.). Od powyższego postanowienia pełnomocnik strony adwokat L. C. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W treści powyższej wskazał, iż przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie wymagają, aby podmiot ubiegający się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych zobowiązany był legitymować się tytułem prawnym do lokalu, w którym sprzedaż ma się odbywać. Jednocześnie zaznaczył, iż tytuł prawny do lokalu przy ul. [...] posiada mąż skarżącej S. R., który jest jego najemcą i choć nie jest on stroną tego postępowania to jednak zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego prawa majątkowe nabyte w czasie trwania małżeństwa przysługują małżonkom wspólnie, a zatem również stronie skarżącej. Zarzucił także organom obu instancji umożliwienie stronie postępowania oraz jej mężowi przedstawienie swojego stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosło o jej oddalenie. Podniesione przez pełnomocnika strony zarzuty nie wnosiły bowiem – jego zdaniem – do sprawy jakichkolwiek nowych okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zwłaszcza, że są one wewnętrznie niespójne. Z jednej strony pełnomocnik podnosi bowiem, że przepisy nie wymagają posiadania przez ubiegającego się o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych tytułu prawnego do lokalu, a z drugiej podejmuje jednak próbę wykazania takiego tytułu prawnego przysługującego E. R. Tymczasem – zdaniem organu zażaleniowego – wskazać należy, iż choć przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w stanie prawnym obowiązującym na dzień wydania postanowienia nie formułowały wyraźnie obowiązku posiadania tytułu prawnego do lokalu to jednak obowiązek ten wynika jednoznacznie z istoty i charakteru samego zezwolenia. Ponadto zdaniem organu zażaleniowego trudno również zaakceptować pogląd pełnomocnika skarżącej, iż tytuł prawny E. R. do lokalu przy ul. [...] wynika z posiadania takiego tytułu przez jej męża S. R. skoro wątpliwości budzi, czy S. R. tytuł taki jeszcze posiada (ze względu na toczące się postępowanie sądowe). Trudno zatem było – w jego ocenie – przyjąć jakoby w sprawie zastosowanie miały przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego regulujące ustrój majątkowy małżeński. Podobnie zarzut uniemożliwienia E. R. i jej mężowi przedstawienia własnego stanowiska w sprawie jest w ocenie organu bezzasadny, albowiem skarżąca była informowana o podejmowanych czynnościach postępowania, co umożliwiało jej czynny udział w postępowaniu, zaś S. R. nie jest stroną postępowania, a zatem takie uprawnienie mu nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga E. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] została wniesiona przez jej pełnomocnika w dniu [...]r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). Należy jednak zauważyć, że powyższa ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r. na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie z dniem 1 stycznia 2004 r. zniesione zostały ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, w miejsce których, w myśl art. 85 ustawy, utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego – wojewódzkie sądy administracyjne. Dla obszaru województwa śląskiego powstał zatem, na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który jest sądem administracyjnym właściwym dla rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. W uwagi na powyższe zmiany ustawodawca w art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidział, że w przypadku spraw, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają one rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne, w zakresie swojej właściwości, sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona przez Sąd wykazała, że odpowiada ono prawu. Wskazać bowiem należy, iż słuszne jest stanowisko organu drugiej instancji, że choć przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. nr 35, poz. 230 z późn. zm.) w stanie prawnym obowiązującym na dzień wydania postanowienia nie formułowały wyraźnie obowiązku posiadania tytułu prawnego do lokalu przez osoby ubiegające się o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych to jednak obowiązek ten wynika jednoznacznie z istoty i charakteru samego zezwolenia, które będąc decyzją o charakterze przedmiotowo-podmiotowym wydawane jest dla indywidualnie oznaczonej osoby (fizycznej lub prawnej) i dla konkretnie oznaczonego miejsca. Nie jest bowiem możliwe udzielenie zezwolenia na sprzedaż alkoholu bez określenia lokalu, w którym ma on być sprzedawany. Stąd osoby ubiegające się o wydanie zezwolenia muszą jednocześnie wykazać, że posiadają tytuł prawny do lokalu, który stanowi nieodłączny element wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Przepis art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy zawiera bowiem stosowne upoważnienie dla organów gmin, na podstawie którego mogą one ustalać szczegółowe zasady wydawania i cofania zezwoleń na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych w tym żądać dodatkowych dokumentów w postaci tytułu prawnego do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 1997 r. sygn. akt II SA 1156/96, niepublik.). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie ustalono, że skarżąca E. R. nie posiadała stosownego tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...] w postaci: aktu własności, decyzji administracyjnej, umowy użyczenia, najmu (podnajmu) lub dzierżawy (poddzierżawy) zasadnie – zdaniem Sądu – organy obu instancji przyjęły, że jej wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w tym lokalu, nie może być zaopiniowany pozytywnie. Samo wystąpienie o "przepisanie umowy najmu lokalu użytkowego" przez dotychczasowego najemcę w dniu złożenia przez skarżącą wniosku o wydanie zezwolenia, tj. [...] r. nie może być uznane za wystarczające, aby przyjąć, że strona skarżąca faktycznie posiada tytuł prawny do spornego lokalu zwłaszcza, że jak wynika z treści pisma Miejskiego Zarządu Budynków Mieszkalnych w Ś. z dnia [...] r. nr [...] powyższe może nastąpić dopiero po zakończeniu sprawy sądowej z aktualnym najemcą, tj. S. R. mężem skarżącej. Podobnie bez znaczenia dla sprawy jest – zdaniem Sądu – twierdzenie pełnomocnika strony skarżącej jakoby umowa najmu lokalu użytkowego zawarta ze S. R., z uwagi na ustrój majątkowy małżeński, odnosiła się na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego również do jego żony E. R. Wskazać bowiem należy, iż prawa wynikające ze stosunku najmu lokalu przysługują obojgu małżonkom łącznie jako prawa niepodzielne, tylko wtedy, gdy przedmiotem najmu jest lokal mieszkalny (vide: wyrok SN z dnia 21 lutego 2002 r. sygn. akt IV CKN 799/00), a nie lokal użytkowy wynajmowany przez konkretną osobę fizyczną lub prawną, tj. przedsiębiorcę na cele związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Skoro więc znajdująca się w aktach przedmiotowej sprawy sporna umowa najmu lokalu użytkowego nr [...] zawarta została w dniu [...] r. ze S. R., nie będącym stroną w sprawie, a ten zobowiązał się do użytkowania lokalu przy ul. [...] w sposób określony w umowie, tj. w celu naprawy sprzętu radiowo-telewizyjnego (vide: § 2.2 umowy) zatem i z tego powodu nie może ona – w ocenie Sądu – wywierać skutków prawnych w stosunku do jego żony, która wbrew postanowieniom określonym w umowie (vide § 2.3 umowy) prowadzi bez zgody Wynajmującego sklep ogólno-spożywczy pod wspomnianym adresem. Reasumując powyższe wywody stwierdzić należy, że pełnomocnik strony skarżącej nie przytoczył takich zarzutów pod adresem zaskarżonego postanowienia, które uzasadniałyby wniosek, że narusza ono prawo materialne bądź uchybia przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Nieumożliwienie stronie skarżącej przedstawienia swojego stanowiska w sprawie nie stanowi bowiem – w przypadku prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia – przesłanki uzasadniającej uznanie naruszenia art. 10 Kpa, gdyż nie ma ono żadnego wpływu na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Stąd wniesioną przez pełnomocnika strony skargę jako niezasadną należało oddalić z braku podstaw prawnych do jej uwzględnienia. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji. SW