II SA/Ka 3076/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędzia NSA Łucja Franiczek Asesor WSA Krzysztof Targoński Protokolant apl.radc. Joanna Tudyka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi R. P. na postanowienie Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nakazano K. P., L. P. i R.P. przeprowadzenie w terminie do [...]r,. kompleksowej kontroli prawidłowości podłączeń do przewodów kominowych w pionie kominowym nr [...] budynku mieszkalnego przy ul. [...] nr [...] w K., z przedłożeniem protokołu z tej kontroli dokonanej przez mistrza w rzemiośle kominiarskim. Dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. skierował do R. P. upomnienie w trybie art.15 §1 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /obecnie Dz.U.z 2002r. Nr 110, poz.968 ze zm. – zwanej dalej ustawą lub ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji/ wzywając go jednocześnie do wykonania ciążącego na nim obowiązku w terminie do [...] r. pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego i wymierzenia grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. Wobec niewykonania wezwania, dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wszczął postępowanie egzekucyjne wystawiając przeciwko R. P. tytuł egzekucyjny. W tym też dniu wydał postanowienie nr [...] o nałożeniu na R. P. grzywy w kwocie [...] zł w celu przymuszenia go do wykonania wynikającego z tytułu wykonawczego obowiązku, z pouczeniem o przysługującym mu prawie zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia. Postanowienie to zostało doręczone wraz z tytułem wykonawczym R.P. dnia [...] r. W piśmie procesowym przesłanym na adres Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] r. nazwanym "zażalenie" R. P. stwierdził, że nie wykonał obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego w następstwie zachowania się współzobowiązanych tj. K. P. i L. P., którzy uniemożliwiają mu wejście na dach wspólnej nieruchomości. Samowolnie wykonali bowiem drzwi na klatce schodowej prowadzącej na strych, do których nie posiada on klucza. Nie respektują również w tym względzie wykonalnego wyroku sądu powszechnego. W konsekwencji stwierdził, że protokół z kontroli przewodów kominowych prześle niezwłocznie po wykonaniu wyroku sądu cywilnego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K . po rozpoznaniu zażalenia R.P. utrzymał w mocy w/w postanowienie o nałożeniu na niego grzywny w celu przymuszenia, wskazując jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia art.18 i art.34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art.144 Kpa. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podał, że sformułowane w zażaleniu zarzuty nie są zasadne, a to w sytuacji gdy kontroli stanu przewodów kominowych nie ma przeprowadzić sam żalący się, a "na zlecenie wspólne wszystkich zobowiązanych – mistrz kominiarski" Dalej organ odwoławczy podał, że to nieobecność R.P. na wyznaczonych oględzinach spowodowała niemożność wykonania nakazów wynikających z decyzji. W skardze do Sądu oraz w odpowiedzi na skargę strony powtórzyły co do zasady dotychczasową argumentację. W piśmie procesowym z dnia [...] /data wpływu do Sądu/ skarżący powołując się na dołączone do tego pisma dokumenty podtrzymał swoje twierdzenia, że to zachowanie się współwłaścicieli budynku uniemożliwia mu wykonanie nałożonego na niego obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji ostać się nie mogą albowiem, zostały wydane zdaniem Sądu bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na jej wynik w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm./ zwanej dalej ustawą P. p.s.a. Zgodnie z treścią art.122 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu ukaranemu grzywną służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego /art.33 i 34/ oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Wniesiony środek zaskarżenia powinien być przy tym oceniany według jego treści a nie nadanej mu przez wnoszącego nazwy, zwłaszcza w sytuacji gdy wnoszącym jest osoba nie będąca prawnikiem. W konsekwencji należało zdaniem Sądu rozważyć w pierwszej kolejności czy pismo procesowe skarżącego z dnia [...]r. nazwane przez niego zażaleniem istotnie stanowiło taki środek zaskarżenia, a nie zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza w sytuacji gdy R. P. nie kwestionował w tym piśmie ani wysokości nałożonej grzywny ani też materialnoprawnej podstawy jej wymierzenia. Nie kwestionował też wymagalności obciążającego go obowiązku. Twierdził natomiast, że z przyczyn od niego niezależnych obowiązku tego nie może wykonać. Jako odpowiedzialnych za ten stan rzeczy wskazywał przy tym współzobowiązanych. W konsekwencji organy obu instancji miały obowiązek rozważyć w takiej sytuacji w pierwszej kolejności czy wniesiony środek zaskarżenia nie stanowi zarzutu opartego na treści art.33 pkt 4 i 5 omawianej ustawy, czego jednak nie uczyniły. W konsekwencji nie można wykluczyć, że w sprawie powinno zapaść wcześniej postanowienie organu egzekucyjnego oparte na treści art.34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgłoszenie zarzutów stanowi bowiem środek zaskarżenia dalej idący niż wniesienie zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W tym względzie należy też zwrócić uwagę, że jako podstawę wydania zaskarżonego postanowienia wskazał organ odwoławczy m.in. art.34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiący, że "na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie", a więc przepis odnoszący się co do zasady do zarzutów. Zachodzi zatem zasadnicza wątpliwość co było przedmiotem rozstrzygnięcia tym postanowieniem tym bardziej, że uzasadnienie postanowienia też odnosi się raczej do okoliczności które mogłyby być przedmiotem zarzutu a nie zażalenia na postanowienie o wymierzeniu grzywny. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przyjął, że kontrola przewodów kominowych ma być przeprowadzona "na zlecenie wspólne wszystkich zobowiązanych", ale jednocześnie nie ustalił, a w szczególności nie wynika to w dostateczny sposób z akt sprawy aby skarżący, a tym bardziej aby tylko skarżący był winny temu, że taka kontrola nie została przeprowadzona. Nie jest w tym względzie wystarczające powołanie się ogólnie na nieobecność skarżącego na oględzinach /prawdopodobnie w dnu [...]r./ bez bliższego wyjaśnienia dlaczego i w jaki sposób ta nieobecność rzutowała na niewykonalność obciążającego skarżącego a wynikającego z tytułu wykonawczego obowiązku. Odnośnie postanowienia organu I instancji to w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że z naruszeniem treści art.124 §2 Kpa w zw. z art.122 § 3 i art.18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera ono uzasadnienia. W konsekwencji nie ustosunkowano się w nim do stanowiska R. P. /zawartego m.in. w jego piśmie do organu egzekucyjnego z dnia [...]r/. że to w następstwie zachowania się współzobowiązanych, którzy zamykają drzwi prowadzące na strych, nie może on przedmiotowego obowiązku wykonać. Ani z postanowienia tego organu ani też z przedstawionych Sądowi akt administracyjnych nie wynika też czy, a jeżeli tak to dlaczego, egzekucja obowiązku wynikającego z decyzji o jakiej mowa w wystawionym tytule wykonawczym jest prowadzona jedynie w stosunku do R. P., a nie do wszystkich współzobowiązanych, zwłaszcza w istniejącej sytuacji faktycznej wymagającej ich współdziałania w celu realizacji obciążającego ich wspólnie obowiązku. Skierowanie egzekucji tylko do jednego ze współzobowiązanych byłoby prawnie dopuszczalne jedynie wówczas gdyby mógł on wykonać ten obowiązek samodzielnie i niezależnie od zachowania się współzobowiązanych. Taka sytuacja w niniejszej sprawie zaś nie zachodzi, w a szczególności nie została przez organy orzekające wykazana. Z przedstawionych powyżej względów postanowienia organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1c i art.135 ustawy P.p.s.a. w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec niedostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy nie można też wykluczyć, że postanowienia te zapadły także z naruszeniem prawa materialnego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wyjaśni organ egzekucyjny w pierwszej kolejności zasadność i dopuszczalność wystawienia tytułu wykonawczego tylko w odniesieniu do skarżącego z pominięciem pozostałych współzobowiązanych. Następnie, biorąc pod uwagę treść podlegającego egzekucji obowiązku, powinien odnieść się do stanowiska skarżącego i oferowanych przez niego dowodów na okoliczność, że obowiązek ten jest dla niego niewykonalny z uwagi na przeszkody leżące po stronie współzobowiązanych. W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art.152 ustawy P.p.s.a. S/G