II SA/Ka 3180/03
WyrokWSA w Gliwicach2005-09-05
Skład orzekający: Szczepan Prax, Wiesław Morys, Beata Kalaga-Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej zasiłek przedemerytalny w podwyższonej wysokości, przyznany na podstawie rozporządzeń z lat 1999-2000, przysługuje nadal zasiłek w tej wysokości po zmianie miejsca zamieszkania do gminy niezaliczanej do zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, zwłaszcza po wejściu w życie przepisów znoszących zasiłki przedemerytalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do zasiłku przedemerytalnego w podwyższonej wysokości, przyznane na podstawie rozporządzeń z lat 1999-2000, wygasło z dniem 31 grudnia 2000 r. Zmiana miejsca zamieszkania do gminy niezaliczanej do zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym również skutkowałaby obniżeniem wysokości zasiłku, zgodnie z art. 37j ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który wymaga zamieszkiwania w takiej gminie zarówno w dniu nabycia prawa, jak i w okresie pobierania zasiłku. Ponadto, ustawa nowelizacyjna z 2001 r. zniosła zasiłki przedemerytalne, a przepis intertemporalny pozwolił na zachowanie prawa na dotychczasowych zasadach jedynie do końca 2001 r.Stan faktyczny
J.L. pobierał zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% zasiłku dla bezrobotnych. Po zmianie miejsca zamieszkania do Ś. i ponownym powrocie do C., organ przyznał mu zasiłek w wysokości 120%, argumentując, że gmina C. nie jest zagrożona szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na przepisy dotyczące zasiłków przedemerytalnych i warunków ich przyznawania, w tym wymóg zamieszkiwania w odpowiedniej gminie. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się przywrócenia zasiłku w wysokości 160%.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Szczepan Prax /spr./ Sędzia NSA Wiesław Morys Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant stażysta Agnieszka Zygmunt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych o d d a l a s k a r g ę
Na podstawie decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w C. z dnia [...]r. J.L. pobierał zasiłek przedemerytalny w wysokości 160 % kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Organ ten decyzją z dnia [...]r. orzekł o wstrzymaniu z dniem [...]r. prawa do tego zasiłku w związku ze zmianą miejsca pobytu i zameldowania strony.
Wznowienie wypłaty zasiłku nastąpiło z dniem [...]r. w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...]r.
W dniu [...]r. J.L. ponownie zgłosił zmianę adresu na wcześniejszy w C. Dlatego też Prezydent Ś. w dniu następnym wydał decyzję o wstrzymaniu z dniem [...]r. prawa do pobierania zasiłku przedemerytalnego wypłacanego przez Powiatowy Urząd Pracy w Ś.
Po zarejestrowaniu się J.L. w Powiatowym Urzędzie Pracy w C., Prezydent Miasta C. w dniu [...]r. orzekł o przyznaniu mu zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. w wysokości [...]zł miesięcznie, tj. w wysokości 120 % zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /j.t. Dz.U. Nr 58 z 2003 r., poz. 514 ze zm./. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podano m.in., że Gmina C. nie figuruje w wykazie powiatów /gmin/ zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, który to wykaz stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie określenia powiatów /gmin/ zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym /Dz.U. Nr 110, poz. 1264 ze zm./. Dlatego też stronie przysługuje zasiłek przedemerytalny w wysokości 120 % kwoty zasiłku dla bezrobotnych.
W odwołaniu J.L. zarzucił, że od [...]r. jest na zasiłku przedemerytalnym w wysokości 160 %. Gdy się tymczasowo zameldował w Ś. to także otrzymał zasiłek w takiej wysokości. Dopiero po wymeldowaniu się ze Ś. i powrocie do C. zabrano mu 40 % z zasiłku, z czym nie chce się zgodzić.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Ś. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał na przepis art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu – z dnia 17.XII.2001 r. /Dz.U. Nr 514, poz. 1793/, według którego osoby, które nabyły prawo do zasiłku przedemerytalnego przed dniem wejścia w życie tej ustawy /tj. przed 1.I.2002 r./ zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach, a więc obowiązujących przed dniem 1.I.2002 r. Zgodnie z art. 37j ust. 3 i 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny w podwyższonej wysokości 160 % zasiłku dla bezrobotnych przysługuje osobie zamieszkałej w dniu nabycia prawa do tego zasiłku oraz w okresie jego pobierania w powiatach /gminach/ zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Strona nie nabyła prawa do podwyższonego zasiłku przedemerytalnego na podstawie tych uregulowań ustawowych lecz w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29.I.1999 r. w sprawie określenia gmin zagrożonych strukturalną recesją... /Dz.U. Nr 9, poz. 77/. Rozporządzenie to przyznało uprawnienie do podwyższonego zasiłku, określonego w art. 37j ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, osobom zamieszkałym w gminach wymienionych w wykazie, stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Wykazem tym została objęta gmina miejska C. W następnym roku [...] taką możliwość stworzyło kolejne rozporządzenie z dnia 21.XII.1999 r. /Dz.U. Nr 110, poz. 1265/. Oba rozporządzenia zostały wydane w oparciu o delegację ustawową z art. 37i cyt. ustawy. Po kolejnej nowelizacji tej ustawy – ustawą z dnia 22.XII.2000 r. /Dz.U. Nr 122, poz. 1323/ - fakt zamieszkiwania w powiecie /gminie/ zagrożonym recesją i degradacją społeczną od 1.I.2001 r. nie stanowi podstawy do przyznawania zasiłków przedemerytalnych na zasadach określonych w art. 37j ust. 3 ustawy tj. w wysokości 160 %. Natomiast odwołujący się nie zamieszkują w powiecie /gminie/ zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, a więc nie spełnia warunków ostatnio wskazanego przepisu. Zakres uprawnień bezrobotnego po zmianie miejsca zamieszkania powinien odpowiadać uprawnieniu przysługującym w swym miejscu rejestracji. Wojewoda przytoczył przepisy regulujące kwestie rejestracji bezrobotnych, w tym związane ze zmianą miejsca zamieszkania strony.
W końcu podkreślił, że stosownie do art. 37j, ust. 3 cyt. ustawy wysokość zasiłku zależy nie tylko od stanu faktycznego istniejącego w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, ale także od takiego stanu w okresie pobierania owego zasiłku. W przypadku odwołującego się zmiana dotyczyła miejsca zamieszkania i według przytoczonych przepisów doprowadziła do obniżenia wysokości zasiłku przedemerytalnego.
W skardze J.L. uznał rozstrzygnięcie zapadłe w postępowaniu administracyjnym za krzywdzące. Nie podniósł żadnych skonkretyzowanych zarzutów względem zaskarżonej decyzji, a jedynie wyraził przekonanie, że należy mu się zasiłek przedemerytalny w wysokości 160 % zasiłku dla bezrobotnych. Poza tym podniósł te same okoliczności jak w odwołaniu.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko pod tym względem odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej /art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269/.
Wbrew twierdzeniu skargi prawidłowo organ odwoławczy powołał art. 11 ust. 2 ustawy nowelizacyjnej z dnia 17 grudnia 2001 r. /Dz.U. Nr 154, poz. 1793/. Ustawą tą zniesiono bowiem zasiłki przedemerytalne, natomiast wskazany przepis o charakterze intertemporalnym postanowił m.in. o zachowaniu prawa do tego zasiłku na dotychczasowych zasadach. Tak więc orzekanie po dniu 31.XII.2001 r. w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego w odniesieniu do osób, którym został on już wcześniej przyznany, musiało opierać się na wskazanym przepisie art. 11 ust. 2.
Słusznie z kolei Wojewoda wskazał, iż te dotychczasowe zasady przyznawania zasiłku przedemerytalnego określone były w art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.XII.2001 r. Sporną kwestię wysokości zasiłku regulował ustęp trzeci tego artykułu, według którego zasiłek w wysokości 160 % zasiłku dla bezrobotnych należy się osobom zamieszkałym w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz w okresie jego pobierania w powiatach /gminach/ uznanych za zagrożone szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, jeżeli stosunek pracy lub stosunek służbowy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Skarżący nie mógł skorzystać z tego unormowania, gdyż gminy C. i Ś. nigdy nie należały do gmin zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. W województwie ś. jedyną taką gminą były Ż. /vide: rozporządzenie z 21.XII.1999 r. - Dz.U. Nr 110, poz. 1264 ze zm./. Do dnia 1.I.2001 zasiłek w podwyższonej wysokości można było nabyć również w przypadku, gdy stosunek pracy lub służbowy rozwiązany został po dniu 1.VII.1996 r. z przyczyn dotyczących zakładu pracy w wyniku jednorazowego lub w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące zmniejszenia zatrudnienia o co najmniej 100 pracowników /art. 37j ust. 5 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31.XII.2000 r./. Z akt sprawy wynika jednak, że przepis ten skarżącego nie dotyczył. Był on bowiem zatrudniony w Ośrodku [...] w C. do dnia [...]r., a stosunek pracy został rozwiązany w trybie art. 32 § 1 Kodeksu Pracy, w zw. z art. 10 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 4 z 1990 r., poz. 19 ze zm./, co wynika ze świadectwa pracy. Wskazany art. 10 odnosił się do indywidualnych decyzji o zwalnianiu pracowników, a nie do zwolnień grupowych, o jakich mowa w przytoczonym art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Tym samym prawo skarżącego do zasiłku w podwyższonej wysokości nie może też wynikać z zastosowania art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 22.XII.2000 r. nowelizującej m.in. ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. Nr 122, poz. 1323/, gdyż odnosi się on do dotychczasowej wysokości zasiłków przedemerytalnych tj. wysokości ustalonej według kryteriów ustawowych z art. 37j, cyt. ustawy sprzed tej nowelizacji. Tymczasem trafnie stwierdził organ odwoławczy, że skarżący nie uzyskał prawa do podwyższonego zasiłku przedemerytalnego według tych kryteriów, lecz na podstawie rozporządzenia z dnia 29.I.1999 r. w sprawie określenia gmin zagrożonych strukturalną recesją... /Dz.U. Nr 9, poz. 77/. Uprawnienie do takiego zasiłku rozporządzenie to dawało jednak jedynie w 1999 r. Następnie zostało ono uchylone rozporządzeniem z dnia 21.XII.1999 r. /Dz.U. Nr 110, poz. 1265/, które przyznawało uprawnienia określone w art. 37j ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu tylko w 2000 r. To z kolei rozporządzenie zostało uchylone rozporządzeniem z dnia 23.I.2001 r. /Dz.U. Nr 7, poz. 57/, które już nie przewidziało dla bezrobotnych, zamieszkałych w powiatach /gminach/ zagrożonych strukturalną recesją i degradacją społeczną, przyznania uprawnień określonych w art. 37j ust. 3 cyt. ustawy, a to wskutek zmiany treści delegacji ustawowej zawartej w art. 37i tej ustawy, dokonanej ustawą nowelizacyjną z dnia 17.XII.2001 r.
W rezultacie uprawnienie skarżącego do podwyższonego zasiłku, uzyskane z mocy dwóch wcześniejszych rozporządzeń, wygasło ostatecznie z dniem 31.XII.2000 r. Kontrolą Sądu objęta jest tylko decyzja określająca wysokość zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r., w związku z czym w ramach niniejszego postępowania nie będzie dokonywana ocena prawidłowości decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...]r., którą przyznano skarżącemu zasiłek przedemerytalny w wysokości 160 % zasiłku dla bezrobotnych, mimo że nie spełniał on przesłanek z art. 37j ust. 3 cyt. ustawy. Zaznaczyć ubocznie wypadnie, że nawet gdyby decyzja ta była prawidłowa, to zmiana miejsca zamieszkania skarżącego, a więc jego ponowne zamieszkanie w C. , także skutkowałoby obniżeniem wysokości zasiłku, skoro ostatnio wymieniony przepis wymaga zamieszkiwania w powiecie /gminie/, uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, nie tylko w dniu nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, ale również w okresie jego pobierania, a C. – co już wcześniej wskazano – do takich gmin się nie zalicza.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, z mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1270 ze zm./, w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... /Dz.U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1271 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło