II SA/Ka 3312/03

sygn. akt 3 / II SA / Ka 3312 / 03 POSTANOWIENIE Dnia 17 marca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędziowie: NSA Henryk Wach WSA Małgorzata Jużków Protokolant: referent Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] r. , nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego. postanawia: odrzucić skargę. Sygn. akt 3 / II / SA / Ka 3312 / 03 Uzasadnienie Wojewoda [...] zarządzeniem zastępczym z dnia [...] r. wydanym w oparciu o art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm. ) stwierdził wygaszenie mandatu radnego Rady Miasta C. p. Z. M.. W uzasadnieniu zarządzenia wskazał, iż zgodnie z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Definicję działalności gospodarczej określa ustawa z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej ( Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.). Zgodnie z art. 2 tej ustawy "działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych, wykonywana w sposób ciągły". Natomiast definicję mienia komunalnego określa art. 43 ustawy o samorządzie gminnym. Jest nim własność oraz inne prawa majątkowe należące do gminy lub związku międzygminnego, a także mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw. W świetle tej ostatniej definicji mieniem komunalnym będzie mienie publicznego zakładu opieki zdrowotnej, którego organem założycielskim jest gmina. Wynika to z samego faktu utworzenia osoby prawnej wyłącznie przez jednostkę samorządu terytorialnego oraz szczególnej więzi prawnej i majątkowej, jaka występuje pomiędzy samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej, a tworzącą go jednostką samorządu terytorialnego. Zdaniem Wojewody prowadzenie przez radnego, a zarazem [...] Z. M. [...] z wykorzystaniem mienia "A" w C., którego organem założycielskim jest Gmina C. jest działalnością z wykorzystaniem mienia komunalnego. Bowiem radny w dniu [...] 2000r. zawarł z "A" umowę o najem lokalu użytkowego w celu świadczenia w nim usług [...]. Fakt prowadzenia tej działalności w dniu [...] 2003r. naruszał zakaz wprowadzony przepisem art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zatem Rada Miasta C. winna była w oparciu o art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw ( tekst jednolity Dz. U. z 2003r. nr 159, poz. 1547 ) stwierdzić uchwałą wygaśnięcie mandatu radnego. Mimo otrzymania wezwania Wojewody [...] z dnia [...] 2003r. takiej uchwały nie podjęła. Dlatego wydano zarządzenie zastępcze. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego radny Z. M. domagał się uchylenia zarządzenia zastępczego, jako niezgodnego z prawem. Nie zgadzał się z argumentacją, jakoby wynajęcie przez niego od "A" C. lokalu użytkowego znajdującego się w budynku będącym własnością publicznego zakładu opieki zdrowotnej, a nie gminy, było prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991r. o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz.U. nr poz. ) nie zawiera unormowań, z których wynikałoby, iż utworzenie samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej przez gminę skutkuje uzyskaniem przez ten zakład statusu "gminnej osoby prawnej". Ponadto zarówno ten akt prawny, jak i ustawa o samorządzie gminnym nie definiują pojęcia "gminnej osoby prawnej". W ocenie skarżącego nie było podstaw do zastosowania przez Wojewodę [...] takiego kryterium przy ustalania, czy majątek "A" jest majątkiem komunalnym Miasta C., czy też nie. Zwłaszcza, że budynek, w którym znajduje się wynajmowany przez niego lokal użytkowy za który uiszcza umowny czynsz nie stanowi własności Miasta lecz "A". Jednostki posiadającej samodzielny byt prawny, zdolność do czynności prawnych i własny majątek. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż radny, w świetle art. 98 ust. 2 w związku z art. 98a ust.3 ustawy o samorządzie gminnym nie może wnieść skargi do Sądu na zarządzenie zastępcze. Może to uczynić jedynie rada gminy. Gdyby Sąd nie podzielił tego stanowiska domagał się oddalenia skargi jako niezasadnej. Na poparcie swojego stanowiska podtrzymał w całości argumentację przytoczoną w zarządzeniu zastępczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004r. weszły w życie ustawy reformujące sądownictwo administracyjne, a to ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269 /, ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 / i ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1271 /. Zgodnie z art. 97 § 1 tej ostatniej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należało rozważyć kwestię dopuszczalności wniesienia skargi przez skarżącego - radnego Rady Miasta C.. Zaskarżone zarządzenie zastępcze zostało wydane prze Wojewodę [...] na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm. ). Przepis ten zezwala wojewodzie wydać zarządzenie zastępcze w sytuacji, gdy zostaną ujawnione okoliczności wymienione w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, tj. gdy zostanie ujawniony fakt prowadzenia przez radnego działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, a rada gminy, pomimo otrzymania od wojewody wezwania do wydania w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania uchwały stwierdzającej wygaśniecie mandatu radnego takiej uchwały nie podjęła. Do takich zarządzeń zastępczych mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 98 ustawy o samorządzie gminnym, w szczególności przepisy dotyczące zaskarżania rozstrzygnięć nadzorczych wojewody. 3 Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 marca 1994r. SA/ Łd 703 / 94 ( ONSA 1995 / 2 / 73 ) uznał, że art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym wyłącza dopuszczalność wniesienia przez radnego lub jakikolwiek inny poza gminą lub związkiem międzygminnym podmiot skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze. Wyjaśnił, iż rozstrzygnięcia nadzorcze są kwalifikowanymi aktami prawnymi. Nie są decyzjami administracyjnymi załatwiającymi indywidualną sprawę administracyjną. Zatem nie mogą być zaskarżane w takim samym trybie jak decyzję administracyjne. To stanowisko zachowało swoją aktualność. Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze uprawniona jest jedynie gmina lub związek międzygminny. Przytoczony przepis prawa takiego uprawnienia nie przyznał radnemu i to bez względu na to, czy kwestionowane zarządzenie zastępcze narusza interes prawny lub uprawnienie radnego. Wreszcie skargi w niniejszej sprawie nie można było wnieść w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Bowiem ten przepis zezwala na zaskarżanie do sądu administracyjnego uchwał organów gminy. Zaskarżony akt nie jest uchwałą i został wydany nie przez organ gminy, lecz przez organ nadzoru nad gminą. Wobec powyższego należało uznać, iż skarga wniesiona przez organ inny, niż wymienione w art. 98 ust. 3 w związku z art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym jest niedopuszczalna. Zatem ustosunkowywanie się przez Sad do pozostałych zarzutów skargi było bezcelowe. Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę odrzucono.