II SA/Ka 473/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędzia NSA Łucja Franiczek Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant referent – stażysta Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. M. i J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...]r. nr [...]oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Starosta [...] wydał pozwolenie na wykonanie adaptacyjnych robót budowlanych oraz na zmianę sposobu użytkowania istniejącego warsztatu ślusarskiego usytuowanego w C. przy ul. [...] na działkach nr [...] i [...], obręb [...], na warsztat tapicersko-stolarski, zgodnie z projektem budowlanym. Jednocześnie decyzją tą nałożono na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie adaptowanego obiektu. Wnioskiem z dnia [...]r., właścicielka nieruchomości I. P. wystąpiła do Starosty C. o wydanie pozwolenia na użytkowanie w/w obiektu budowlanego jako warsztatu tapicersko-stolarskiego. Po przeprowadzonych w dniu [...]r. oględzinach, w czasie których stwierdzono, że inwestycja została wykonana "bez zmian" w stosunku do zatwierdzonego projektu, wydaną z upoważnienia Starosty [...] dnia [...] decyzją nr [...] udzielono I. P. pozwolenia na użytkowanie adaptowanych na warsztat tapicersko-stolarski pomieszczeń byłego warsztatu ślusarskiego na działkach nr [...] i [...], przy ul. [...] w C. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazał organ orzekający art. 104 Kpa oraz art. 55 ust. 1 pkt 1 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm., obecnie Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm. – zwanej dalej prawem budowlanym/. Uzasadnienie decyzji sprowadza się do stwierdzenia, że inwestor przedłożył dokumenty wymagane art. 56 i 57 prawa budowlanego. W odwołaniu od tej decyzji współwłaściciele sąsiedniej nieruchomości A. i J. małżonkowie M. zarzucili, iż nie zgadzają się na funkcjonowanie na działce sąsiedniej warsztatu tapicersko-stolarskiego z uwagi na jego usytuowanie w stosunku do ich działki /"podwórka"/ oraz z uwagi na powodowane przez ten warsztat uciążliwości /hałas, zapylenie, toksyczne i łatwopalne opary farb i klejów/. Podnieśli, że przy adaptacji budynku, od strony ich działki zostały usytuowane wszystkie otwory drzwiowe, okienne i wentylacyjne, na co oni nie wyrazili zgody wnosząc m.in. do NSA skargę na pozwolenie przeprowadzenia takiej adaptacji. Po uzupełnieniu postępowania dowodowego przez przeprowadzenie kolejnych oględzin w dniach [...] oraz [...]r., Wojewoda [...] odwołania nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 55 ust. 1 pkt 1, art. 59 ust. 1 i 2 i art. 82 ust. 3 prawa budowlanego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że prace budowlane zostały wykonane przy adaptowanym budynku zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym pozwoleniem na budowę. Odpady stałe, inne niż niebezpieczne mają być zdaniem organu odwoławczego składowane od strony parkingu na posesji I. P. Od tej strony znajduje się też główne wejście do warsztatu, którym będą też dostarczane materiały do produkcji. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że spełnione zostały określone w art. 57 i 59 prawa budowlanego warunki do wydania pozwolenia na użytkowanie warsztatu. W skardze do sądu A. i J. małżonkowie M. podtrzymali swój sprzeciw co do wydania pozwolenia na użytkowanie objętego postępowaniem obiektu budowlanego powołując w ogólnym zarysie zarzuty sprecyzowane wcześniej w odwołaniu. Dodatkowo podali, iż nie zasługuje na akceptację ustalenie, że od strony budynku I. P. zostały urządzone miejsca postojowe dla samochodów i główny dojazd do budynku warsztatowego. Zaprzeczyli też aby zgodnie z projektem od strony ich działki były przewidziane 3 otwory drzwiowe. Powołali się też na swój podeszły wiek oraz zły stan zdrowia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i co do zasady jego uzasadnienie. W piśmie procesowym z dnia [...]r. uczestniczka postępowania I. P. również wniosła o oddalenie skargi akcentując, że drzwi od strony nieruchomości skarżących zostały wykonane w miejscu istniejących tam wcześniej okien oraz iż uciążliwość warsztatu tapicersko-stolarskiego będzie mniejsza niż istniejącego w tym miejscu wcześniej warsztatu ślusarskiego. Zwróciła też uwagę, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego jest to teren przeznaczony pod lokalizację usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą aczkolwiek z innych względów niż sformułowane w skardze, które Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej ustawą P.p.s.a./ wziął pod rozwagę z urzędu. W pierwszej kolejności należy zważyć, że jedną z podstawowych przesłanek wydania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie była wcześniejsza, opisana wyżej decyzja w przedmiocie pozwolenia na wykonanie prac adaptacyjnych oraz na zmianę sposobu użytkowania dotychczasowego budynku warsztatu ślusarskiego na warsztat tapicersko-stolarski. Decyzja ta została przy tym wydana przez te same organy, które orzekały w niniejszej sprawie. W konsekwencji należało przyjąć, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty C. zostały wydane w oparciu o decyzję w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania objętego postępowaniem obiektu budowlanego tj. decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Starosty C. z dnia [...]r. nr [...]. Jak wynika zaś z dopuszczonego przez Sąd na rozprawie dowodu z akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sygn. akt II SA/Ka 885/02, decyzje te zostały uchylone prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 21 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Ka 885/02. W tej zaś sytuacji zaistniała określona w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa podstawa do wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją ostateczną. Skoro jak już stwierdzono w obu sprawach decyzje wydawały te same organy to należało zdaniem Sądu w takiej sytuacji przyjąć, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] zostały wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W świetle treści art. 145 § 1 pkt 1b ustawy P.p.s.a. musiało to skutkować uchyleniem decyzji organów obu instancji /w zw. z art. 135 ustawy P.p.s.a. i w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm./. Zdaniem Sądu decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą również z tego względu, że zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy P.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 57 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor zobowiązany jest dołączyć opisane w tym przepisie "oświadczenie kierownika budowy". Takiego oświadczenia przedstawione Sądowi akta administracyjne jednak nie zawierają. Biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 1 tego prawa inwestor powinien dołączyć jednocześnie oryginał dziennika budowy należy dojść zdaniem Sądu do wniosku, że nie wystarczy w tym względzie oświadczenie wpisane do dziennika budowy. Nawet gdyby przyjąć taką możliwość czy też gdyby przyjąć, że uchybienie w tym względzie nie jest istotne to jednoznacznie należy już stwierdzić, że przedmiotowe oświadczenie może pochodzić jedynie od osoby, która posiada uprawnienia kierownika budowy. Organy orzekające przeszły zaś do porządku nad tym, że wpisu w dzienniku budowy dokonała osoba określająca się jako "inspektor nadzoru budowlanego", które to pojęcie nie jest znane prawu budowlanemu z 1994 r. Należało zatem ustalić, czy osobie tej przysługują uprawnienia kierownika budowy w rozumieniu art. 57 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Ponieważ w aktach administracyjnych nie ma stosownego zaświadczenia o uprawnieniach budowlanych dla osoby wpisanej w dzienniku budowy kwestii tej nie można obecnie przesądzić. Gdyby uprawnienia te pochodziły /jak to zdaje się wynikać z pieczątki, którą ta osoba się posługuje/ z [...] r. to byłyby one wydane m.in. na podstawie obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie /Dz.U. Nr 8, poz. 46 ze zm./, które oprócz samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie polegających m.in. na kierowaniu robotami budowlanymi /§ 1 ust. 1 pkt 2/ przewidywało również funkcję polegającą m.in. na sprawowaniu kontroli i nadzoru nad robotami budowlanymi /§ 1 ust. 1 pkt 3/. Należałoby ewentualnie odpowiedzieć na pytanie czy ta druga funkcja upoważniała jednocześnie do kierowania robotami budowlanymi, gdyby się okazało, że wpisu dokonała osoba posiadająca jedynie drugie z tych uprawnień. Rozważenia w tym zakresie /przy uwzględnieniu treści art. 104 prawa budowlanego/ przeprowadzi organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy ustali organ orzekający w pierwszej kolejności czy i jak zakończyło się postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na adaptację objętego postępowaniem obiektu budowlanego oraz na zmianę sposobu jego użytkowania. W zależności od wyniku tego ustalenia podejmie dalsze czynności w sprawie. Gdyby się np. okazało, że postępowanie w tamtej sprawie zostało prawomocnie umorzone to bezprzedmiotowe byłoby również postępowanie w niniejszej sprawie. Pozwolenie na użytkowanie mogłoby bowiem być wówczas wydane ale w innym trybie i po wcześniejszym przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego przez organy nadzoru budowlanego. Odnosząc się do zarzutów skarżących należy stwierdzić, że wbrew ich twierdzeniom nie zostało w dostateczny sposób wykazane aby adaptacja objętego postępowaniem obiektu budowlanego została wykonana niezgodnie z pozwoleniem na budowę. W postępowaniu o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego bezskuteczne są też zarzuty odnoszące się do decyzji o pozwoleniu na budowę i na zmianę przeznaczenia obiektu, a głównie takie zawierała skarga. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ustawy P.p.s.a. SJ/