II SA/Ka 609/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, Sędziowie Sędzia NSA Zofia Borowicz, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Alicja Sadowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Wojewody Ś. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych W. B. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. w dniu [...] Decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] został uznany za osobę bezrobotną od [...]z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] Zasiłek pobierał przez 6 miesięcy. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 1, art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) orzekł o utracie przez wyżej wymienionego zasiłku dla bezrobotnych. Jako uzasadnienie decyzji podał, że utrata prawa do zasiłku nastąpiła z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Od decyzji tej odwołanie wniósł skarżący, który wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i wystąpił o przyznanie na stałe zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ nie posiada żadnych innych źródeł dochodu. Wojewoda Ś. decyzją z dnia[...] Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Ś. przedstawił sytuację faktyczną skarżącego oraz przytoczył treść art. 25 ust. 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i stwierdził, że skarżący nabył prawo do zasiłku dla bezrobotnych na okres 6 miesięcy począwszy od [...] w wysokości 120 % kwoty tego zasiłku i decyzja organu pierwszej instancji wydana została z powodu upływu terminu jego pobierania. Ponadto Wojewoda Ś. zaznaczył, że w wyniku utraty zasiłku dla bezrobotnych skarżący nie utracił statusu osoby bezrobotnej i może korzystać z instrumentów prawnych przewidzianych dla osób posiadających taki status. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wystąpił o uchylenie w całości decyzji Wojewody Ś. i o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ nie ma żadnego środka utrzymania się, a ma już [...] lat z tego powodu nie może znaleźć zatrudnienia. Ponadto skarżący podniósł, iż organy administracji w sposób wadliwy obliczyły okres jego zatrudnienia, ponieważ jego zdaniem ma około [...] lat pracy. Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270). W konsekwencji oznacza to, że stosownie do postanowień rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) sprawa podlega rozpatrzeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jej działań, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawa z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) określa warunki przyznawania poszczególnych świadczeń oraz okresy ich wypłaty i z uwagi na ich bezwzględnie obowiązujący charakter nie dają one organom administracji możliwości uznaniowego przyznawania zasiłków dla bezrobotnych lub dowolnego przedłużania okresu ich wypłaty. Powołana ustawa w art. 25 ust. 1 pkt 1 – 3 określa okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Są to okresy 6, 12 i 18 miesięczne. Przy czym pobieranie zasiłku przez określony powyżej okres zależy od spełnienia warunków zamieszczonych w przywołanym przepisie. W tej sytuacji prawnej zadaniem organów zatrudnienia orzekających w sprawie utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania jest ustalenie, który z okresów pobierania zasiłku ma zastosowanie w stosunku do skarżącego. Jak wynika z akt sprawy decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] oraz zaskarżona decyzja wydane zostały w oparciu o postanowienia art. 25 ust. 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy, co oznacza, że organy te uznały, iż utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych nastąpiła z powodu upływu 6 miesięcznego okresu jego pobierania. Spełnianie przez skarżącego wymogów do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnych przez wskazany okres nie wzbudza wątpliwości, gdyż stopa bezrobocia na obszarze działania Powiatowego Urzędu Pracy w C. w dniu [...] a więc w roku poprzedzającym dzień nabycia prawa do zasiłku dla bezrobotnych wynosiła 12 %, czyli nie przekraczała przeciętnej stopy bezrobocia w kraju wynoszącej 13,6 % (obwieszczenie Prezesa GUS z dnia 27 września 2000 r. w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze działania powiatowych urzędów pracy – M.P. z 2000 r. Nr 30, poz. 636). Zaskarżona decyzja jako utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] została wydana z naruszeniem art. 57 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, co w konsekwencji doprowadza do naruszenia postanowień art. 23 ust. 1 oraz 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.). Stosownie do postanowień art. 57 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – ostatniego dnia tego miesiąca. Jeżeli więc prawo do zasiłku dla bezrobotnych zostało przyznane w dniu [...] to termin 6 miesięcy mijał [...] o godzinie 24,00. Zgodnie z art. 23 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy. Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] orzekł o utracie prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez W. B. od [...] a więc w czasie gdy skarżącemu prawo to jeszcze przysługiwało. Pogląd ten przeważa w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (4 II SA/Ka 3271/01 nie publ.). Sąd rozpoznający sprawę nie podziela odmiennego poglądu wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2003 r. (sygn. akt II SA/Kr 990/02 Prawo Pracy z 2003 r. nr 5 s. 39), według którego okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych upływa z dniem poprzedzającym dzień, który nazwą lub datą odpowiada dniowi, od którego przyznano zasiłek. Terminy wymienione w art. 25 ust. 1 pkt 1 – 3 omawianej ustawy są terminami prawa materialnego, natomiast sposób obliczania terminów uregulowany w art. 57 kodeksu postępowania administracyjnego jest charakterystyczny dla obliczania terminów na gruncie prawa procesowego, co nie jest równoznaczne z tym, że przepis ten wykorzystywany jest jedynie dla ustalania terminów procesowych. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie sądowym, a także i w literaturze przedmiotu różnica pomiędzy terminem materialnym a terminem procesowym związana jest ze skutkami prawnymi jakie wynikają z ich uchybienia. Otóż terminy zaliczane do terminów materialnych, w przypadku ich uchybienia nie mogą być przywracane, (zob. B.Adamiak, J.Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2000 r. s. 285-286). Jak było to już powyżej podnoszone, art. 25 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy będącej przedmiotem analizy, wskazuje okresy pobierania zasiłku dla bezrobotnych i określa, że zasiłki te przysługują przez 6, 12 bądź 18 miesięcy, jednocześnie ustawa ta nie wskazała sposobu ich obliczania, a tym samym odesłała do tych unormowań, które zawierają takie regulacje. Na gruncie prawa administracyjnego jedynym aktem normatywnym regulującym zasady obliczania terminów jest kodeks postępowania administracyjnego. Akt ten na gruncie tej gałęzi prawa odgrywa szczególną rolę, a unormowania prawne zamieszczone w nim wychodzą poza granice prawa formalnego. Odmiennie niż ma to miejsce na gruncie prawa cywilnego, w ramach którego występuje wyraźne rozgraniczenie między normami materialnymi i normami procesowymi. Skoro znaczenie kodeksu postępowania administracyjnego na gruncie prawa administracyjnego jest szersze i nie ogranicza się do prawa formalnego, to pozwala zarazem na wykorzystywanie tych instytucji, które mają charakter uniwersalny, a do takich należy zaliczyć obliczanie terminów przewidzianych przepisami prawa materialnego o ile nie zostały dla ich W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że stosownie do postanowień art. 57 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego terminy określone w miesiącach, tak jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, kończą się z upływem tego dnia ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu terminowi, a zatem skoro prawo do zasiłku dla bezrobotnych skarżący nabył w dniu [...] to upływ terminu nastąpił w dniu odpowiadającym początkowemu terminowi, czyli w dniu [...] a oznacza to, że organy administracji pozbawiły skarżącego jednego dnia przysługującego mu zasiłku dla bezrobotnych, gdyż jak wynika z treści art. 23 ustawy z dnia z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) zasiłek ten przysługuje za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy. Organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę uwzględni powyższe wskazania i podejmie stosowne rozstrzygnięcie wskazujące prawidłową datę utraty przez skarżącego prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Sąd administracyjny powołany został do kontroli legalności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej, skoro zaskarżona decyzja Wojewody Ś. nie odpowiada wymogom stawianym przez obowiązujące przepisy prawa, a w szczególności unormowaniom art. 57 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 23 ust. 1 i art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na uwadze postanowienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. Stosownie do postanowień art. 152 wyżej wymienionej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, skoro utrzymuje w mocy decyzję określającą o utracie prawa do zasiłku. Zgodnie z postanowieniami art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 2002) Sąd orzekł o kosztach postępowania. SJ/