II SA/Ka 784/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski /spr./ Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant sekr. sąd. Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi B. S., J. S., M. B., B. D., J. G., A. M. i M. M. na uchwały Rady Miejskiej M. z dnia [...] r. Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] i Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego stwierdza nieważność zaskarżonych uchwał i zasądza od Gminy M. na rzecz skarżącej B. D. 10 /dziesięć/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] Rada Miejska w M. orzekła o przystąpieniu do sporządzania zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania miasta M. dla obszaru w granicach wyznaczonych [...]. Terenu objętego projektowaną zmianą planu dotyczyły m.in. wnioski M. B., A. M., B. i J. S., B. D. oraz J. i F. G. o zmianę obowiązującego obecnie planu dla stanowiących ich własność działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], przez przekwalifikowanie ich przeznaczenia z terenów rolnych /RP/ na tereny budownictwa mieszkaniowego usług i handlu /MN,U,H/. O przystąpieniu do sporządzenia planu Zarząd Miasta M. dokonał m.in. ogłoszenia w [...] z dnia [...] r. /podając jednakże błędną datę podjęcia uchwały Nr [...] /. Ogłosił także w tym [...] /z dnia [...] r./ o terminie wyłożenia do wglądu projektu planu /w okresie od [...] do [...] r./ i o możliwości składania do projektu planu zarzutów i protestów. W zarzutach złożonych dnia [...] r. M. M., B. D., A. M., J. G., M. B. i B. S. podtrzymali swoje wcześniejsze wnioski do projektu planu żądając zmiany przeznaczenia ich działek przewidzianych do zagospodarowania jako tereny rolne na tereny budowlano -usługowe. Uzasadniając zarzuty podali, że działki te nie nadają się pod uprawy rolne z uwagi na ich usytuowanie w pobliżu drogi szybkiego ruchu. Nadto wnieśli o zmianę usytuowania planowanych na tym terenie dróg przez ich wytyczenie przy granicach ich działek "a nie przez środek nieruchomości". Na posiedzeniu w dniu [...] r. Zarząd Miasta M. zarzutów tych nie uwzględnił i przedstawił je do rozpatrzenia Radzie Miejskiej M. na sesji tej Rady dniu [...] r. O terminie tej sesji składający zarzuty zostali przez Zarząd powiadomieni. Na sesji tej Rada Miejska M. zaskarżonymi uchwałami Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...] i Nr [...] zarzuty te odrzuciła wskazując jako podstawę ich wydania m.in. art.18 ust.2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz.1591/ oraz art.18 ust.2 pkt 10 i art.24 ustawy z dnia 7 lipca 1991r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999r. Nr 15 poz.139 ze zm. - zwanej dalej ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym/. W identycznie brzmiących uzasadnieniach tych uchwał stwierdziła, że zgodnie z treścią art.4 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Zgodnie z polityką przestrzenną miasta M. nie przewiduje się na terenach oznaczonych symbolami planu: [...] oraz [...] strefy usług komercyjnych. Doszłoby bowiem wówczas do przekroczenia dopuszczalnych wartości natężenia hałasu dla sąsiednich, adaptowanych i projektowanych terenów zabudowy mieszkaniowej oraz terenów sportowo-rekreacyjnych. Przez teren ten przebiegają nadto wymagające odpowiedniej strefy ochronnej przewody magistrali wodociągowej śr. 1400 mm. Usługi komercyjne spowodowałyby też znaczne nasilenie na tym terenie ruchu kołowego, którego nie jest w stanie przyjąć istniejący układ komunikacyjny. Sytuację w tym przedmiocie pogarsza już lokalizacja po przeciwnej stronie ul. [...] hipermarketu [...]. Projektowane zaś na tym terenie ulice [...] stanowią niezbędne uzupełnienie istniejącego i projektowanego układu komunikacyjnego. Parametry tych ulic spełniają wymagania wynikające z przepisów szczególnych zaś ich przebieg był wielokrotnie analizowany oraz uzgadniany i akceptowany "przez odpowiednie organy uzgadniające oraz mieszkańców tego terenu". W skardze na powyższe uchwały o odrzuceniu zarzutów M. M., B.D., A. M. , J. i F. G., B. i J. S. oraz M. B. zarzucili, iż zostały one podjęte bez uwzględnienia ich interesu prawnego jako właścicieli działek o łącznej powierzchni 16,3 ha. Podali, że od 20 lat czynią bezskuteczne starania "o przekwalifikowanie" tych działek z rolnych na mieszkaniowo – usługowe. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego działki te zostały przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe. Nie uwzględniono w opracowywanym obecnie planie ich wniosków o przeznaczenie tego terenu pod budownictwo mieszkaniowe i usługi. Przewidziano usytuowanie na nim dróg lokalnych, między którymi teren przeznaczono pod uprawy rolne. Nie wykazano przy tym aby rolne wykorzystanie działek położonych przy trasie szybkiego ruchu było możliwe i celowe. W zaskarżonych uchwałach ustosunkowano się jedynie do ich żądań przeznaczenia terenu pod usługi i handel, pomijając całkowicie ich wnioski o przeznaczenie działek pod budownictwo, dla realizacji którego potrzebne są drogi. W konsekwencji nie mają prawa zabudować nawet terenów położonych przy istniejących i planowanych drogach. Skarga F. G. została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 24 czerwca 2002r. sygn. akt II SA/Ka 948/02 – wobec nieuzupełnienia jej braków w zakreślonym przez Sąd terminie. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w M. wniosła o jej oddalenie podtrzymując w ogólnym zarysie argumentację zawartą w uzasadnieniach zaskarżonych uchwał. Dodatkowo stwierdziła, że na terenie o łącznej powierzchni 16,3 ha, stanowiącym własność skarżących, pod zabudowę mieszkaniową przeznaczony jest teren oznaczony symbolami [...] i [...], przy czym położona w "rejonie" oznaczonym symbolem [...] działka nr [...] ma powierzchnię około 9,50 ha. Może zatem zaspokoić w pełni indywidualne potrzeby mieszkaniowe skarżących. Pod indywidualne budownictwo mieszkaniowe pozostawiono też tereny wzdłuż ulicy [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone uchwały zostały podjęte bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, a w szczególności bez właściwego rozważenia interesu skarżących jako właścicieli działek położonych na objętym planowaną zmianą planu terenie, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1270 – zwanej dalej ustawą p.s.a./. Wobec niestatecznego rozważenia i wyjaśnienia sprawy nie można też odeprzeć zarzutu skarżących naruszenia zaskarżonymi uchwałami ich interesu prawnego, bez dostatecznych ku temu powodów. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że zaskarżone uchwały nie spełniają zdaniem Sądu wymogów określonych w art.24 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym gdyż nie odnoszą się w dostateczny sposób do indywidualnych interesów wnoszących zarzuty. Nie może ulegać natomiast wątpliwości, że jakkolwiek skarżący wnieśli wspólne zarzuty, to każdy z nich posiada własny, indywidualny i niekoniecznie tożsamy z pozostałymi interes prawny w kwestionowaniu zapisów projektu planu. Każdy z nich /pomijając współwłaścicieli działek/ jest właścicielem innej działki, inaczej położonej i zagospodarowanej, z innym też przeznaczeniem w opracowanym planie zagospodarowania. Niedopuszczalnym było zatem posłużenie się w stosunku do każdego z nich tym samym tekstem uzasadnienia zaskarżonych uchwał. Oznacza to bowiem, że zarzuty będące przedmiotem tych uchwał nie zostały, jak już stwierdzono, rozważone z uwzględnieniem indywidualnego interesu każdego ze skarżących. Dotyczy to zarówno usytuowania na działkach skarżących planowanych dróg lokalnych jak i przeznaczenia niektórych terenów pod budownictwo mieszkaniowe. W konsekwencji nie zostało poparte żadnymi dowodami zawarte w odpowiedzi na skargę stwierdzenie, że skarżący mają możliwości realizacji budownictwa mieszkaniowego na własnych działkach. W szczególności takie stwierdzenie nie wynika z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych. W aktach tych nie ma w szczególności wyrysu z projektu planu z zaznaczonymi działkami poszczególnych skarżących, z wrysowanymi w poszczególne strefy planu oznaczone symbolami o których mowa w zaskarżonych uchwałach. Z dołączonej natomiast do skargi kserokopii mapy zasadniczej zdają się wynikać raczej twierdzenia skarżących , niż stanowisko Rady Miejskiej w M. Nietrafne jest także w świetle treści tej mapy powołanie się na przeznaczenie części działki nr [...] pod budownictwo mieszkaniowe w sytuacji gdy działka ta stanowi jedynie własność skarżącej M. M. Z mapy tej zdaje się również wynikać, że objęte zarzutami działki pozostałych skarżących zostały przeznaczone w całości pod drogi oraz pod uprawy rolne. Dotyczy to także tych ich części które przylegają do ulicy G. Takiego przeznaczenia tych terenów Rada Miejska w M. w dostateczny sposób nie uzasadniła. W szczególności nie zajęła stanowiska jaki ważny powód przemawiał za pozostawieniem pod uprawy rolne terenów przy istniejących i planowanych drogach, w tym zwłaszcza drodze szybkiego ruchu. Nie jest też zdaniem Sądu wystarczające lakoniczne uzasadnienie uchwał w części dotyczącej planowanych nowych dróg, zwłaszcza gdy zważy się, że na znacznym odcinku mają one obsługiwać tylko tereny rolne. W żaden też sposób w uchwałach tych nie odniesiono się do alternatywnego żądania wnoszących zarzuty, przeznaczenia ich działek pod budownictwo mieszkaniowe, co oznacza, że w tym zakresie zarzuty nie zastały w zasadzie rozpoznane. Nie jest wystarczające powołanie się w tym względzie na przysługujące Gminie M. a wynikające z treści art.4 ust.1 ustawy o planowaniu przestrzennym władztwo planistyczne. Podobnie jak prawo własności władztwo to nie jest bowiem absolutne i nie może być przez gminy nadużywane z naruszeniem interesu prawnego wnoszących zarzut /zobacz w tym względzie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2002r. sygn.akt III RN 192/80 – ONS AP15/02 poz.436/. Tak dzieje się natomiast i taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie /w odniesieniu do propozycji utworzenia nowych terenów budowlanych/ gdy Rada w uzasadnieniu uchwały o odrzuceniu zarzutu nie wskaże powodów, dla których nie mogła uwzględnić propozycji zawartych w zarzucie. Z tych wszystkich względów należało stwierdzić nieważność zaskarżonych uchwał na podstawie art.147 § 1 w zw. z art.3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1270/ i w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz.1271/ stojąc na stanowisku, że ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym zawiera całościowe i odrębne od ustawy o samorządzie gminnym unormowanie o zaskarżeniu uchwał o odrzuceniu zarzutów do projektu planu zagospodarowania przestrzennego. Z tego też względu art.94 ust.1 w zw. z art.101 ust.4 ustawy o samorządzie gminnym nie miał w tej sprawie zastosowania. Sąd przyjął również /przy uwzględnieniu treści art.33 § 4 Kpa/ że zarzuty zostały wniesione także przez J. S., który jest mężem B. S. i jednocześnie jest razem z nią współwłaścicielem działki nr [...]. W konsekwencji Sąd rozpoznał również jego skargę. S/G