II SA/Ka 836/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Sędziowie NSA Łucja Franiczek WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr.sąd. Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005 roku sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki części obiektu budowlanego o d d a l a s k a r g ę Wyrokiem z dnia 13.02.2002r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Ka 1231/00 Naczelny Sąd Administracyjny – uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] . Powyższymi decyzjami odmówiono wydania nakazu zamurowania otworu okiennego na poddaszu / w ścianie szczytowej/ budynku mieszkalnego St. i W. Ł. od strony posesji M. B., usytuowanego na działce nr [...] w S. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż organy orzekające nie poczyniły ustaleń faktycznych co do tego czy sporny otwór okienny był przewidziany w projekcie budowlanym i czy jego wykonanie było zgodne z ówcześnie obowiązującymi przepisami i to mimo zaleceń zawartych w wyrokach wydanych w sprawach sygn. akt SA/Ka 959/95 i II SA/Ka 2129/97 /dotyczących m. innymi przedmiotowego okna/. Wobec faktu, iż na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku w sprawie II SA/Ka 1231/00 M. B. na wykazanie swoich twierdzeń, iż sporny otwór został wykonany w czasie budowy budynku w latach [...], ale na skutek interwencji jego rodziców był zabity deskami, a deski te zostały usunięte dopiero w [...] złożył zdjęcia z datownikiem "[...]" potwierdzające powyższy fakt, Sąd dokonał wykładni pojęcia otwór okienny. Pod pojęciem otworu okiennego zgodnie z Prawem budowlanym należy rozumieć otwór w ścianie budynku, w którym wstawiono okno. Jeżeli więc okno wstawiono w otwór po usunięciu desek dopiero w [...] to dopiero wówczas doszło do wykonania robót budowlanych objętych sporem. Niezależnie od faktu, czy otwór okienny przewidziano w projekcie, robót w tym zakresie nie wykonano w okresie ważności pozwolenia na budowę udzielonego w [...]. Na wykonanie takich robót w [...] wymagane było pozwolenie na budowę, a więc roboty te należy zakwalifikować jako rodzaj przebudowy części obiektu budowlanego. Sankcją ich wykonania w [...] bez wymaganego pozwolenia powinien być nakaz rozbiórki części obiektu budowlanego z mocy art.48 Prawa budowlanego. Równocześnie Sąd wyraził pogląd iż w sprawie nie może znaleźć zastosowanie art.49 Prawa budowlanego bowiem niezależnie od innych warunków, wymagane jest w tym celu stwierdzenie zgodności robót z przepisami rozp. MGP i B z 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie /tj.Dz.U., z 1999r. nr 15 poz.140 z zm./. Z uwagi na odległość ściany z otworem okiennym od granicy z działką sąsiednią, mniejszą niż 4 m /przy uwzględnieniu sporu co do przebiegu granicy/ usytuowanie otworu w granicy nie spełnia wymogów § 12 ust.4 cyt. rozp. W następstwie powyższego wyroku orzekający ponownie w spawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. decyzją z dnia [...] na podstawie art.48 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 89, poz.414 z zm./ nakazał W. i S. Ł. rozbiórkę przebudowanej części budynku mieszkalnego, znajdującego się na działce w S.[...], polegająca na wyjęciu stolarki okiennej i doprowadzenie ściany szczytowej do stanu poprzedniego tj. zabicia go ponownie deskami. W uzasadnieniu organ podał iż z oświadczeń stron wynika, że budynek wraz z otworem okiennym w ścianie szczytowej został wykonany w latach [...]. Ściana ta znajduje się w zbliżeniu do granicy i wg p.Ł. od 2,04 do 1,60 m; wg p. M. B. około 80 cm. Otwór w ścianie szczytowej był zabity deskami do [...], co potwierdza wyrok NSA z 13.02.2002r. sygn.akt II SAKa1231/00 /zdjęcie z 30.03.2002r./. Uwzględniając dokonaną w uzasadnieniu powyższego wyroku wykładnię pojęcia "otworu okiennego", fakt iż do usunięcia desek doszło w [...] to jest po utracie ważności pozwolenia /którego nie udało się odnaleźć/ , a wykonane roboty były przebudową należało – uwzględniając wyrok ze sprawy II SA/Ka 1231/00 - na mocy art.48 Prawa budowlanego orzec rozbiórkę. Powtórzył organ także pogląd Sądu co do niemożności zastosowania w sprawie art.49 Prawa budowlanego z uwagi na brak zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami rozporządzenia z 1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ściana ze spornym otworem znajduje się bowiem w odległości mniejszej od granicy niż określona w § 12 ust.4 tego rozporządzenia. W odwołaniu S. Ł. podniósł, iż z żadnego przepisu Prawa budowlanego nie wynika obowiązek zabicia "otworu okiennego deskami". Nadto twierdził, że sporne okno nikomu nie przeszkadza i zostało wykonane w czasie budowy domu za zgodą ojca M. B., którą to okoliczność potwierdzają złożone przez niego oświadczenia świadków z dnia [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...]– na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa i art.48 ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. /tj. Dz.U. nr 98, poz.1071 z 2000r./ uchylił decyzję organu I instancji i nakazał W. i S. Ł. wymontowanie stolarki okiennej, zamontowanej samowolnie w otworze na strychu budynku w S./od strony nieruchomości M.B./. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, że mimo starań nie udało się uzyskać pozwolenia na budowę budynku w S.[...], a obecni właściciele W. i S. Ł. nie dysponują żadną dokumentacją. W pozostałej części co do faktu istnienia otworu od daty wybudowana obiektu, zabicia go deskami i usunięcia desek w [...] organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji. Dokonując kwalifikacji prawnej powyższych zdarzeń odwołał się tak jak organ I instancji do wyroku w sprawie II SA/Ka 1231/00. Roboty przeprowadzone w [...] polegające na usunięciu desek z otworu i wmontowaniu stolarki, co doprowadziło do powstania otworu okiennego uznał za przebudowę wymagającą pozwolenia, a w braku tego pozwolenia zagrożone sankcją z art.48 Prawa budowlanego. Podtrzymał także stanowisko organu I instancji co do niemożności zastosowania art.49 tego prawa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. Ł. powtórzył swoje twierdzenie iż otwór okienny powstał równocześnie z budynkiem w [...] i był akceptowany przez M.B. Podniósł, że złożył organowi oświadczenia wielu mieszkańców wsi S. potwierdzających istnienie okna od 33 lat. Zdaniem skarżącego M. B. /właściciel sąsiedniej nieruchomości/ nie przedstawił żadnego dowodu na zabicie okna deskami. Organ odwoławczy odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w decyzji ostatecznej, która uwzględnia poprzedni wyrok NSA w sprawie – II SA/Ka 1231/00. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wpłynęła do Sądu przed dniem 1.01.2004r., a więc zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 z zm./ podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 z zm./, dalej "ustawa p.p.s.a." Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Jednocześnie należy podkreślić, że czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły w warunkach związania organów orzekających – zgodnie z art.30 ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74, poz.368 z zm./ - ocenę prawną wyrażoną w orzeczeniu z dnia 13.02.2002r. sygn.akt II SA/Ka 1231/00. Oceną tą związany jest także obecny skład sądzący stosownie do art.99 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające /.../. Jak już wskazano w części historycznej uzasadnienia w wyroku z dnia 13.02.2002r. Sąd zawarł wykładnię pojęcia "otwór okienny" i odróżnił go od otworu w ścianie budynku. Dokonał także kwalifikacji prawnej roboty budowlanej pod nazwą otwór okienny, zaliczając ją do przebudowy wymagającej pozwolenia na budowę i zagrożonej w braku tego pozwolenia sankcją rozbiórki z art.48 Prawa budowlanego. Powyższe poglądy prawne Sądu po ustaleniu iż otwór w ścianie szczytowej budynku skarżącego do [...] był zabity deskami i dopiero po tej dacie wstawiono w ten otwór okno, co spowodowało powstanie otworu okiennego zobowiązywały organy orzekające do likwidacji zaistniałej samowoli na podstawie art.48 Prawa budowlanego. Ustalenie przez organy iż wykonanie otworu okiennego miało miejsce po dniu 3.03.1995r. nastąpiło w oparciu o złożone do akt sprawy II SA/Ka 1231/00 zdjęcie z datownikiem. W tej sytuacji należy podzielić pogląd, że nie miało dla rozstrzygnięcia znaczenia czy otwór okienny był przewidziany w projekcie budowlanym ponieważ do jego wykonania doszło po utracie ważności pozwolenia udzielonego w 1969r. /art.41 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1961r. – Dz.U. nr 7, poz.46/. Niezależnie od powyższego z akt sprawy wynika, że w rejestrze decyzji i ustaleń w zakresie zagospodarowania przestrzennego miejscowości S. z [...] nie odnotowano wydania pozwolenia na budowę ani dla J. Ł. ani S. Ł. /kserokopia wykazu w aktach administracyjnych/. Ustalenia organów orzekających co do powstania otworu okiennego w [...] - wcześniej otworu w ścianie zabitego deskami - zdaniem Sądu potwierdzają także oświadczenia skarżącego zawarte w skardze i odwołaniu. Skarżący twierdzi iż otwór okienny był przewidziany w projekcie i zgodę na ten otwór okienny wyraził ojciec M. B. Jednakże uwzględniając z kolei twierdzenia skarżącego, iż pozwolenie na budowę zostało wydane w [...], kiedy nie obowiązywał zakaz sytuowania okien od strony działki sąsiedniej w odległości mniejszej niż 4m /zarządzenie nr 130 MP i PMB z 29.06.1966r. w sprawie warunków technicznych /.../ - Dziennik Budownictwa z 1966r., nr 10, poz.44/ niezrozumiałe jest udzielenie zgody na taki otwór okienny przez ojca M. B. Zakaz sytuowania okien w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki sąsiedniej został wprowadzony dopiero rozp. MAGT i OŚ z dnia 3.07.1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U. nr 17, poz.62/, a następnie powtórzony w rozp. MGPiB z 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /tj. Dz.U. z 1999r., nr 15, poz.140/. Właśnie przepisy powołanych wyżej ostatnich dwóch rozporządzeń uniemożliwiają zastosowanie do spornego okna art.49 Prawa budowlanego z 1994r. – brak zgodności wykonanych robót z przepisami / w zakazie odległości ściany z otworem okiennym od granicy sąsiedniej działki/. Odnosząc się do zarzutu skarżącego nieuwzględnienia złożonych przez niego oświadczeń sąsiadów należy podkreślić iż z oświadczeń tych nie wynika czy osoby je składające miały na myśli otwór w ścianie, powszechnie traktowany jako otwór okienny /otwór w ścianie bezspornie istniał od daty wykonania budynku/ czy też otwór okienny. Z oświadczeń tych nie wynika też fakt zabicia tego otworu deskami co jest bezsporne w związku ze zdjęciem z [...] oraz zdjęciami załączonymi do sprawy SA/Ka 959/95. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę.