II SA/Ka 855/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia NSA Szczepan Prax Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2004 r. sprawy ze skargi S.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku gwarantowanego oddala skargę Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 43 ust. 1 i art. 31 ust. 4a-c ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 z późn. zmianami) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. przyznał S.M. gwarantowany zasiłek okresowy w terminie od dnia [...] do dnia [...]. W dniu [...] decyzją nr [...] Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 10 ustawy o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych z dnia 1 grudnia 1994 r. ( tekst jednolity Dz. U. z 1998 r., nr 102, poz.651 z późn. zmianami ) przyznał stronie prawo do zasiłku rodzinnego na dwie córki. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym( tekst jednolity Dz. U . z 1996 r., nr 13, poz. 74 z późn. zmianami) oraz art. 43 ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ( tekst jednolity Dz. U. z 1998 r., nr 120, poz. 787 z późn. zmianami) przyznał stronie dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] miesięcznie na okres od [...] do [...]. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną przez Prezydenta Miasta B. stronie został przyznany kolejny dodatek mieszkaniowy w wyższej wysokości tj. [...] miesięcznie na okres od [...] do [...]. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 43 ust. 2a i 31 ust. 4a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 z 1998 r. z późn. zmianami) Zastępca Kierownika Działu Pomocy Środowiskowej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dniem [...] uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] nr [...] o przyznaniu gwarantowanego zasiłku okresowego na rzecz strony. Organ administracyjny w dniu [...] przeprowadził wywiad środowiskowy, z którego wynika, że łączny dochód w rodzinie strony faktycznie wynosi [...]. Zdaniem organu sytuacja dochodowa strony zmieniła się wraz z otrzymaniem wyższych alimentów od miesiąca [...] i prawa do dodatku mieszkaniowego w wyższej wysokości za miesiąc [...], [...] i [...], [...], [...], [...]. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej strony i dochód rodziny strony przekracza kryterium dochodowe dla tej rodziny w wysokości [...] kwalifikujące do korzystania z tej formy pomocy społecznej. Organ wskazał, że strona sama nie poinformowała o zmianie swojej sytuacji osobistej i majątkowej, dlatego też pobrany w okresie od [...] do [...] gwarantowany zasiłek okresowy w wysokości [...] jest świadczeniem nienależnie pobranym i podlega on zwrotowi w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odwołaniu z dnia [...] strona wniosła o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia, gdyż utrzymuje się wyłącznie z alimentów przyznanych dla córek, które nie wystarczają na bieżące potrzeby życiowe rodziny. Decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że strona nie spełnia wymogu formalnego do otrzymania gwarantowanego zasiłku okresowego wynikającego z art. 4 ust. 1, art. 43 ust. 2a i art. 31 ust. 4a cytowanej ustawy o pomocy społecznej, ponieważ dochód strony od miesiąca [...] w związku z podwyżką alimentów wynosi [...], a od miesiąca [...] w związku z podwyższeniem dodatku mieszkaniowego wynosi [...] i tym samym przekracza ustawowe kryterium dochodu rodziny tj. [...] miesięcznie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zwanej "odwołaniem" skarżąca wniosła o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia z uwagi na trudną sytuację materialną rodziny oraz wskazywała na zły stan zdrowia, który uzasadnia udzielenie stronie pomocy. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę z dnia [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na datę wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu [...] podlega ona rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Stosownie do art. 1 i 3 § 2 pkt 1 ustawy p.p.s.a. i art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny powołany jest do kontroli zgodności z prawem poddanych jego właściwości decyzji, postanowień, czynności i innych aktów prawnych. Sąd bada zatem czy podczas ich wydania nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) sądy nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w nich podstawą prawną, ale zobowiązane są badać legalność zaskarżonych aktów także z urzędu, w zakresie zarzutów nie podniesionych w skardze. Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 z późn. zmianami), zwana dalej ustawą o pomocy społecznej reguluje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Pomoc ta przysługuje osobom, które nie przekroczyły określonego ustawowo kryterium dochodowego, przy wystąpieniu co najmniej jednej okoliczności wymienionej w art. 3 tej ustawy. Zgodnie z art. 31 ust. 4a ustawy o pomocy społecznej gwarantowany zasiłek okresowy przysługuje osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, jeżeli w dniu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w okresie pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do dnia ukończenia szkoły podstawowej i gimnazjum, nie dłużej niż do 15 roku życia, a od dnia 1 września 2001 r. nie dłużej niż do 16 roku życia z zastrzeżeniem art. 31 ust. 4d tej ustawy. Oceniając zgodność zaskarżonej decyzji z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga skarżącej S.M. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy administracyjne nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego. Wobec treści skargi można jedynie wskazać, że Sąd nie rozstrzyga merytorycznie spraw administracyjnych, a więc nie może orzekać o wniosku skargi dotyczącym umorzenia zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Postępowanie sądowe nie jest dalszym etapem postępowania administracyjnego, w którym załatwia się sprawę co do istoty. Katalog rozstrzygnięć sądów administracyjnych wymieniony jest w art. 145 - 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Zatem żądanie skarżącej o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia nie znajduje oparcia w tych przepisach. Należy stwierdzić, że decyzja organu pierwszej instancji nie rozstrzyga o zwrocie świadczenia nienależnie pobranego tylko o skutkach nie poinformowania tego organu o zmianie sytuacji majątkowej skarżącej. W niniejszej sprawie postępowanie dowodowo – wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego jest prawidłowa. W motywach uzasadnienia zaskarżonej decyzji precyzyjnie wskazano przyczyny uchylenia wcześniejszej decyzji o przyznaniu gwarantowanego zasiłku stałego dla strony. Zmiana sytuacji dochodowej strony i fakt, że dochód rodziny strony przekraczał obowiązujące wówczas kryterium dochodowe dla tego rodzaju rodziny kwalifikujące do korzystania z tej formy pomocy społecznej stanowiło podstawę do wstrzymania wypłaty gwarantowanego zasiłku okresowego. Z powyższych względów mając na uwadze wszystkie podniesione w sprawie okoliczności na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) orzeczono, jak w sentencji.