II SA/Ka 933/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie: NSA Zofia Borowicz WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004 r. sprawy ze skargi W.Z. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania nowej decyzji w wyniku wznowienia postępowania w sprawie świadczenia przedemerytalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z [...] r. Nr [...], 2) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Wojewody Ś. na rzecz W.Z. [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta T. postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art.145 § 1 pkt 5, art.147, art.149 § 1 i 2 oraz art.150 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowił z urzędu postępowanie w przedmiocie przyznania W.Z. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] prawa do zasiłku przedemerytalnego należnego od [...]r. oraz decyzją z dnia [...]r. Nr [...] prawa do świadczenia przedemerytalnego należnego od [...]r. Jako uzasadnienie wydania tego postanowienia organ ten wskazał, że dnia [...]r. do siedziby urzędu wpłynęło pismo, w którym skarżący oświadcza, iż uzyskuje dochody z tytułu [...]. Z zebranych dowodów wynika, że dochody te były osiągane od [...]r., a zatem wyczerpana została przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania. W następstwie podjęcia powyższego postanowienia Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art.37j, art.37k, art.2 ust.1 pkt 1 lit. "i" oraz art.6 pkt 6 lit. "b" ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 ze zm.) w trybie art.151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił własne decyzje z dnia [...]r. Nr [...] przyznającą z dniem [...]r. W.Z. zasiłek przedemerytalny oraz z dnia [...]r. przyznającą wyżej wymienionemu z dniem [...]r. świadczenie przedemerytalne. Jako uzasadnienie decyzji podał, że skarżący [...]r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. i na podstawie przedłożonych dokumentów wpierw otrzymał zasiłek przedemerytalny a następnie świadczenie przedemerytalne. Jednakże dnia [...]r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo skarżącego wnoszące o zawieszenie wypłaty świadczenia przedemerytalnego z dniem [...]r. w związku z uzyskiwaniem dochodu z tytułu [...]. W toku postępowania dowodowego organ pierwszej instancji stwierdził, że dochód z tytułu [...] osiągany był przez skarżącego już w momencie jego rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. Z tego powodu skarżący nie był uprawniony do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego a następnie świadczenia przedemerytalnego. Od decyzji tej odwołanie wniósł skarżący, który wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i podniósł, że faktycznie umowa [...] została podpisana przez niego oraz W.S. jako wynajmującymi z J.P. i J.K. jako [...]. W umowie tej pominięta została żona skarżącego, jednakże jest ona współwłaścicielką wynajmowanego lokalu. Na okoliczność tę skarżący nie zwracał uwagi, ponieważ dochody z [...] stanowią wspólny dochód rodziny, a ponadto skarżący wspólnie z żoną rozlicza się z podatku dochodowego. Jedyną nieprawidłowość jaką skarżący dostrzega to fakt, iż składał deklarację PIT [...] tylko we własnym imieniu. Ponadto skarżący podniósł, że pierwszy PIT [...] jaki złożył w Urzędzie Skarbowym dnia [...]r. dotyczył sumy dwóch miesięcy: [...] i w związku z tym nie widzi naruszenia postanowień ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Wojewoda Ś. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art.37j ust.1 i art.37k ust.1 w związku z art.2 ust.1 pkt 2 lit. ‘i" ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz.56 z późn. zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda Ś. przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, w tym również czynności dowodowe podejmowane przez organ pierwszej instancji. Następnie organ ten przytoczył treść postanowień: art.37j ust.1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i przedstawił zasady obliczania dochodu osoby przyjęte na użytek tej ustawy. W końcowej części uzasadnienia Wojewoda Ś. przyjął za organem pierwszej instancji, że dochody z [...] są dochodami tylko skarżącego, a okoliczność, że rozlicza się wspólnie z żoną nie może podlegać uwzględnieniu, gdyż rozliczenie następuje po zakończeniu roku podatkowego i służy wyłącznie korzystniejszym dla współmałżonków obliczeniu należnego podatku. Organ odwoławczy nie przychylił się także do argumentacji skarżącego, że umowa [...] zawiera błąd z uwagi na nie wymienienie w niej żony, gdyż zdaniem organu do organu zatrudnienia nie należy ocena prawidłowości ustaleń wbrew przedstawionym dowodom. W tej sytuacji zdaniem Wojewody Ś. skarżący nie spełniał wymogów do otrzymania zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wystąpił o uchylenie decyzji Wojewody Ś. i podniósł, analogiczne zarzuty jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Skarżący zaakcentował, że organ pierwszej instancji nie dzieląc dochodów z PIT[...] przez dwa jednostronnie ocenił umowę [...] z niekorzyścią dla skarżącego, co spowodowało, że utracił prawo do zasiłku a następnie do świadczenia przedemerytalnego. Ponadto skarżący zaznaczył, że gdy dowiedział się o zmianie przepisów niezwłocznie poinformował właściwy organ i wystąpił o zawieszenie wypłacania świadczenia przedemerytalnego. Dodatkowo skarżący złożył formalne zażalenie na tryb postępowania Powiatowego Urzędu Pracy w T. i Wojewody Ś. Wojewoda Ś. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jednocześnie organ ten zaznaczył, że dochody z tytułu najmu lokalu są tylko jego dochodami, gdyż okoliczność taka wynika z dokumentów uzyskanych z Urzędu Skarbowego, który nie potwierdził by żona skarżącego składała deklaracje na zaliczki miesięczne na podatek dochodowy, a z uwagi na to, że dochody skarżącego od [...]r. przekraczały połowę najniższego wynagrodzenia skarżący nie spełniał wymogów do otrzymywania zasiłku i świadczenia przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Z dniem 1 stycznia 2004 r. uległ zmianie stan prawny i w myśl postanowień art.97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270). W tej sytuacji stosownie do postanowień rozporządzenia prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz.652) właściwym sądem administracyjnym do rozpatrzenia skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o postanowienia art.1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają wymogom prawa. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż postanowienie Prezydenta Miasta T. z dnia [...]r. Nr [...] o wznowieniu postępowania zawiera przywołanie obok prawidłowego przepisu tj. art.149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego także inne przepisy, które takiej podstawy nie stanowią. Jednakże uchybienie to nie wpływa na samą prawidłowość wydanego postanowienia. Jednocześnie należy zauważyć, że postanowienie to zostało skarżącemu doręczone w dniu [...]r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jego odbioru znajdującego się w aktach, czyli już po wydaniu przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [...]r. i okoliczność ta ma już wpływ na ocenę prawidłowości postępowania tego organu. Skoro skarżący postanowienie o wszczęciu postępowania otrzymał już po wydaniu decyzji, to oznacza, że skarżący nie miał zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu. Nie uczestniczył w żadnych czynnościach procesowych jak również nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, jak również nie mógł składać własnych dowodów. Oznacza to zarazem, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ pierwszej instancji obarczone zostało licznymi uchybieniami. Stosownie do postanowień art.7 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej w toku postępowania podejmuje wszelkie krotki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zgodnie z treścią art.77 § 1 tegoż Kodeksu jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, by po myśli art.81 wyżej wymienionego Kodeksu okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Jak wynika z akt administracyjnych dotyczących postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji to organ ten w ramach własnego postępowania nie respektował wymienionych powyżej przepisów. Z uwagi na uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w sprawie Prezydent Miasta T. nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ograniczenie się jedynie do informacji uzyskanej z Urzędu Skarbowego odnośnie dochodów skarżącego nie wyjaśnia wszystkich okoliczności sprawy. Stosownie bowiem do postanowień art. 76 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego można przeprowadzić dowód przeciwko treści wynikającej z dokumentu urzędowego, a takim jest z pewnością powyższa informacja Urzędu Skarbowego, jednakże organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie bez udziału strony, nie mógł przewidywać, że w sprawie mogą wystąpić jakieś dodatkowe okoliczności. W tym miejscu nie można podzielić argumentacji Wojewody Ś. zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że należało uwzględnić jedynie to co zostało udokumentowane, a organ pierwszej instancji nie mógł dokonywać ustaleń wbrew zgromadzonym dowodom. Z argumentacją taką nie można się zgodzić z tego powodu, że w toku postępowania administracyjnego prowadzonego przed organem pierwszej instancji strona nie brała udziału. Zatem Prezydent Miasta T. podejmował rozstrzygnięcie jedynie w oparciu o taki materiał dowodowy jaki sam zgromadził. Należy zauważyć, iż dopiero na etapie postępowania odwoławczego w aktach sprawy pojawił się akt notarialny z [...]r., mocą którego skarżący [...]. Organ pierwszej instancji nie mógł podjąć działań zmierzających do wyjaśnienia okoliczności związanych z treścią tego aktu, gdyż o jego istnieniu nie wiedział, a organ odwoławczy, jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji także nie odniósł się w sposób merytoryczny do tej nowej okoliczności. O konieczności wyjaśnienia spraw związanych treścią tego aktu notarialnego przesądza brzmienie unormowań zamieszczonych w Dziale IV Kodeksu cywilnego poświęconego współwłasności związanych z rozporządzaniem rzeczą wspólną. Organy administracji publicznej w ramach własnych rozważań całkowicie pominęły rozważania związane z majątkiem wspólnym małżonków regulowane postanowieniami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Pominięcie przez Wojewodę Ś. tych rozważań także stanowi naruszenie wyżej wymienionych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego z zakresu postępowania dowodowego. W świetle powyższych ustaleń, zdaniem składu orzekającego nie można wbrew twierdzeniom organów administracji stwierdzić w sposób jednoznaczny, że dochody z tytułu [...] są wyłącznym dochodem skarżącego, a nie należy podzielić je na dwie osoby tak jak domaga się tego skarżący. Wyjaśnienie tej okoliczności wymaga przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego, którego organy administracji publicznej nie przeprowadziły. A zatem nie można w sposób prawnie skuteczny stwierdzić, że organy te w sposób prawidłowy ustaliły, iż dochód skarżącego przekroczył połowę najniższego wynagrodzenia i zachodzi przesłanka uzasadniająca uchylenie decyzji, mocą których skarżący otrzymał zasiłek i świadczenie przedemerytalne. Skarżący w swojej skardze wniósł formalny zarzut na nieterminowe załatwianie jego sprawy. Należy zaznaczyć, iż okoliczność ta nie może być przedmiotem rozpatrzenia przez Sąd, ponieważ z tego typu zarzutami skarżący miał stosownie do postanowień art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego występować do właściwego ministra. A w obecnym stanie sprawy może ewentualnie skorzystać z rozwiązań zamieszczonych w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego tj. dziale poświęconym skargom i wnioskom. Organy administracji wydając decyzję z naruszeniem postanowień art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 81 oraz art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego pozbawiły skarżącego przysługującego mu prawa, czym dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta T. z dnia [...]r. Nr [...] sprawa trafia ponownie do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, który kierując się motywami podjętego wyroku winien przeprowadzić prawidłowe postępowanie administracyjne a następnie wydać stosowną decyzję administracyjną. Z uwagi na fakt, że mocą uchylonej decyzji organ administracji odmówił skarżącemu przyznania zasiłku przedemerytalnego uwzględnienie skargi nie wpływa na jej wykonanie. Z tego powodu sąd po myśli art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Stosownie do postanowień art. 200 w związku z art. 210 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono o kosztach postępowania. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) uchylono zaskarżoną decyzję. su.