II SAB/Gl 10/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.) sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.F.F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w kwestii wniosku skarżącej o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2018 roku poprzez przyznanie sumy pieniężnej postanawia odmówić uzupełnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt II SAB/Gl 10/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że Starosta [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od Starosty [...] na rzecz skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 23 lipca 2018 r. skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz odszkodowania wynikającego z art. 149 § 2 P.p.s.a. w kwocie 10.000 zł. Wniosek uzasadniła tym, że nie wiedziała o posiedzeniu niejawnym sądu a jej zamysłem było złożenie takiego wniosku na pierwszej rozprawie, po otrzymaniu wezwania. Przyznanie odszkodowania przywróciłoby jej wiarę w sprawiedliwość oraz w skuteczne działanie organów państwowych. Ponadto, jeżeli organ poniesie odpowiedzialność finansową, to w przyszłości nie dopuści się podobnej przewlekłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwaną dalej P.p.s.a.), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Z treści art. 160 P.p.s.a. wynika, że jeżeli ustawa nie przewiduje wydania wyroku, sąd wydaje orzeczenie w formie postanowienia. Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie Sąd uwzględnił skargę skarżącej stwierdzając, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, zatem co do zasady mógł orzec o przyznaniu od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej. Pomimo powyższego, Sąd z urzędu nie orzekł o jej przyznaniu, jak to bowiem wynika z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzeczenie w tym względzie nie jest obligatoryjne i zależy od uznania Sądu. W tym względzie Sąd miał m.in. na uwadze, że w lakonicznie sformułowanej skardze skarżąca nie wniosła o jej przyznanie. Uczyniła to dopiero w piśmie z dnia 23 lipca 2018 r., czyli już po wydaniu wyroku. Sąd zważył też, że suma pieniężna, w przeciwieństwie do grzywny, ma przede wszystkim charakter kompensacyjny, a jedynie akcesoryjnie charakter represyjny. Przy orzekaniu o przyznaniu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej chodzi przede wszystkim o zrekompensowanie, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbku (krzywdy, straty, itd.) jakiego doznała skarżąca na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji (tak też NSA w wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17). Skarżąca w skardze oraz w piśmie z dnia 23 lipca 2018 r. nie wskazała zaś na jakiekolwiek okoliczności przymawiające za przyznaniem sumy pieniężnej, ani też na doznane przez skarżącą niedogodności, które ta suma pieniężna mogłaby rekompensować. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżąca powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez skarżącą argumentacją. Z treści pisma skarżącej wynika jedynie sam wniosek o przyznanie kwoty 10.000 zł jako sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. nie wynika zaś, aby skarżąca doznała w związku z przewlekłym prowadzeniem postępowania przez organ takiej krzywdy (straty, szkody), którą żądana suma pieniężna mogłaby wynagrodzić. Z urzędu Sąd wziął natomiast pod uwagę, że nieprawomocnym wyrokiem z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 235/18 uchylono decyzję organów obu instancji w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku skarżącej z dnia 25 kwietnia 2000 r. o przyznanie jej odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. W przypadku uprawomocnienia się tego wyroku, wniosek ten będzie zatem podlegał merytorycznemu rozpoznaniu, co może doprowadzić do przyznania skarżącej odszkodowania za jej nieruchomość. Przede wszystkim należy jednak stwierdzić, że w świetle treści art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd nie miał obowiązku orzec w wyroku z urzędu o przyznaniu skarżącej określonej sumy pieniężnej. Tym samym wniosek o uzupełnienie wyroku przez zamieszczenie w nim takiego orzeczenia nie jest objęty dyspozycją art. 157 § 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 157 § 1 i art. 120 P.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.