II SAB/Gl 100/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.S. na bezczynność Wójta Gminy G. w przedmiocie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy w kwestii sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2015 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2015 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu podał, że wysokość dochodu strony a także poziom udokumentowanych wydatków nie pozwalają stwierdzić, że jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby zasadnym było zarówno zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych jak i ustanowienie adwokata z urzędu. W ustawowym terminie W.S. wniósł sprzeciw od tego postanowienia, a tym samym, na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.) postanowienie referendarza utraciło moc. W sprzeciwie skarżący zaznaczył, że nie dysponuje środkami pozwalającymi mu na samodzielne opłacenie usług fachowego pełnomocnika, a strona przeciwna – Wójt Gminy Goleszów dysponuje profesjonalną obsługa prawną, co sprawia, że skarżący znajduje się w gorszej pozycji procesowej. Dalej podał, że kwota 1300 zł, która pozostaje do dyspozycji jego oraz jego małżonki pozwala przyjąć, że sytuacja materialna jego rodziny jest wyjątkowo ciężka, co uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku. Jeśli jednak Sąd nie przychyliłby się do prośby skarżącego w całości, wnosi on o zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w trudnym położeniu materialnym, których sytuacja wyklucza samodzielne poniesienie kosztów sądowych, a zarazem opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Jest to więc procesowa gwarancja zapewnienia stronie prawa do sądu i zapobieżenia sytuacji, w której konieczność poniesienia kosztów postępowania sądowego mogłaby oznaczać rezygnację z zaspokojenia elementarnych potrzeb egzystencjalnych bądź też z dochodzenia ochrony swoich spraw w postępowaniu sądowym. Mając na uwadze powyższe i uwzględniając sytuacje materialną skarżącego Sąd doszedł do przekonania, iż brak jest przesłanek do uwzględnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z treścią § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis od skargi w niniejszej sprawie, ze względu na jej przedmiot wynosi 100 zł. Jest to, co należy stanowczo podkreślić, zasadniczy wydatek, do poniesienia którego strona jest zobowiązana na obecnym etapie postępowania. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący co prawda rzeczywiście nie prowadzi działalności gospodarczej, nie mniej jednak pozostaje na utrzymaniu swojej małżonki, której dochody kształtują się na poziomie około 4800 zł miesięcznie. Bez znaczenia w tym kontekście jest fakt, iż pomiędzy wnioskodawcą a jego małżonką istnieje rozdzielność majątkowa, albowiem pozostaje ona bez wpływu na ocenę jego możliwości finansowych. W ocenie Sądu środki pozostające do dyspozycji skarżącego z powodzeniem pozwalają na opłacenie wspomnianego wpisu od skargi jak i innych, ewentualnych wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Konstatacji tej nie zmienia fakt spłaty zaciągniętych zobowiązań kredytowych (kredytów hipotecznych) albowiem trudno przyjąć, że zobowiązania o charakterze prywatnym, a takimi są kredyty hipoteczne winny mieć pierwszeństwo przed należnościami publicznoprawnymi, do jakich niewątpliwie zaliczają się koszty sądowe (por. postanowienie NSA z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II FZ 211/13 oraz postanowienie NSA z dnia 16 stycznia 2014 r. sygn. akt I OZ 1/14 – obydwa dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem www.nsa.gov.pl/orzeczenia). Nawet jeśli założyć, że spłata tych zobowiązań kredytowych rzeczywiście mogłaby być traktowana jako pokrycie bieżących wydatków związanych z utrzymaniem się, to do dyspozycji strony, po odjęciu wszystkich wydatków pozostaje około 1300 zł miesięcznie. Nie sposób więc uznać, że sytuacja materialna skarżącego jest wyjątkowo ciężka, a tym samym, że odpowiada ona hipotezie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Uzasadnieniem dla przyznania prawa pomocy nie może być przy tym fakt, iż organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, ma możliwość skorzystania z profesjonalnej obsługi prawnej. W celu zagwarantowania stronom pod tym względem równości, ustawodawca wskazał, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a). Nadto, oceniając zasadność ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu, Sąd zobligowany jest do ustalenia, czy oprócz przeszkód natury finansowej istnieją inne (np. stan zdrowia strony), które uzasadniałyby wyłożenie ze środków publicznych kwot na wynagrodzenie takiego pełnomocnika. Tego rodzaju okoliczności nie zostały przez skarżącego powołane, co oznacza, że również i w tym zakresie (poza względami majątkowymi) jego wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 260 orzeczono jak w sentencji postanowienia.