II SAB/Gl 115/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. H. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia 27 listopada 2021 r. T. H. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 28 grudnia 2021 r. wezwano skarżącego do wykazania, że przed wniesieniem skargi złożył w trybie art. 37 § 1 kpa zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad Wojewodą Śląskim, w przypadku złożenia takiego zażalenia wezwano o nadesłanie jego odpisu. Na dokonanie powyższej czynności wyznaczono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. W piśmie z dnia 7 stycznia 2022 r. skarżący wskazał, iż w niniejszej sprawie pismem z dnia 10 lipca 2021 r. wystąpił z ponagleniem do Starosty [...]. Nadesłał również kopię wspomnianego pisma. Nadto skarżący uiścił w terminie wpis sądowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jeżeli strona skarżąca przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego jej środka zaskarżenia, to skarga w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Z powyższych regulacji wynika zatem, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na bezczynność postępowania organu administracji, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej jako k.p.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu obowiązującym od 1 czerwca 2017 r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), dalej jako ustawa zmieniająca, stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Należy jednak zwrócić uwagę na treść art. 16 ustawy zmieniającej, a stanowiącej że do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Podkreślić bowiem należy, że postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia 4 lutego 1989 roku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Gl 27/14), a to oznacza, że znaleźć winny tu zastosowanie przepisy k.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego bez uprzedniego wyczerpania trybu przewidzianego w przepisie art. 37 § 1 k.p.a., a zatem bez wcześniejszego złożenia zażalenia na niezałatwienie sprawy do organu wyższego stopnia. Niniejszego wymogu nie spełnia nadesłane przez skarżącego pismo z dnia 10 listopada 2021 r., gdyż zostało ono skierowane do Starosty [...], a nie do organu wyższego stopnia nad Wojewodą, tj. właściwego w sprawie ministra. W tej sytuacji uznać należy, że skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpał przysługującego mu środka zaskarżenia w postaci zażalenia, co stanowi podstawę do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 p.p.s.a. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.