II SAB/Gl 116/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lutego 2020 r. sprawy ze skargi S. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego budynku 1. umarza postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania orzeczenia; 2. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania oraz, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W sformułowanej na wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 10 października 2019 r. skardze do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie sprawy przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. , dalej też jako organ lub PINB (potwierdzonej w piśmie z dnia 24 października k. 62 akt sądowych) S. M. (dalej jako skarżący) zarzucił, że sprawa o wydanie orzeczenia o stanie technicznym będącego w jego współwłasności budynku mieszkalnego przy ul. [...] w J. nie została zakończona od maja 2017 r. W tym czasie doszło do dalszej degradacji domu, on ponosi koszty jego eksploatacji, remontów, napraw, ekspertyz i przeglądów. W odpowiedzi na skargę (k.69 akt sąd.) PINB wyjaśnił, że objęty postępowaniem budynek znajduje się w złym stanie technicznym i wymaga zgodnie z ekspertyzą techniczną i orzeczeniem o stanie technicznym autorstwa K.C.(dalej jako biegły), podjęcia robót budowlanych. W związku z tym w toku prowadzonego postępowania decyzją z dnia [...] r. nałożono na obecnych właścicieli budynku tj. na skarżącego oraz Z. M.(dalej jako współwłaścicielka) obowiązek wykonania określonych robót budowlanych zmierzających do przywrócenia właściwego stanu technicznego budynku. W wyniku wniesionego od tej decyzji przez współwłaścicielkę odwołania, decyzja ta została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. ze stwierdzeniem, że nałożone obowiązki zostały określone mało precyzyjnie. Wobec tego zobowiązano biegłego do uzupełnienia sporządzonej ekspertyzy zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego. Pomimo ponagleń z dnia [...] i [...] r. poprawiona ekspertyza została złożona 4 listopada 2019 r. i w dniu [...] została wydana ponowna decyzja, którą ponownie zobowiązano współwłaścicieli budynku do wykonania podanych robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do należytego stanu. Dalej PINB podniósł, że już wcześniej skarżący skarżył się na jego bezczynność i przewlekłe przeprowadzenie postępowania. Po rozpoznaniu ponaglenia ŚWINB postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził jednak, że organ pierwszej instancji nie pozostaje w bezczynności i nie działa w przedmiotowej sprawie w sposób przewlekły. Zdaniem PINB powstała zwłoka w załatwieniu sprawy nie zaistniała z jego winy lecz jest następstwem uchylania się stron od realizacji obowiązku przedłożenia wymaganej ekspertyzy technicznej. Wskazano też, że skarżący odwołuje się od każdego wydanego w sprawie orzeczenia. W piśmie procesowym z dnia 12 grudnia 2019 r. skarżący podtrzymał zarzuty prowadzenia sprawy przez PINB w sposób przewlekły. W tym względzie zaakcentował, że przewlekłość była między innymi następstwem wydania całkowicie nieuzasadnionego nakazu sporządzenia i dostarczenia oceny wentylacji i instalacji c.o. oraz przeprowadzenia badań mikologicznych nalotów na ścianach. Rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a to zgodnie z treścią art. 120 i art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Wniesienie skargi na przewlekłość poprzedzone zostało dwukrotnym wniesieniem ponaglenia, które zostały rozpoznane przez ŚWINB postanowieniami z dnia [...] r. i z dnia [...] r. W związku z treścią art. 53 § 2b ustawy p.p.s.a. wymogi formalne wniesienia skargi zostały zatem spełnione. Co do meritum skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania zasługuje na uwzględnienie. Jednocześnie należało wziąć pod uwagę, że już po wniesieniu skargi PINB rozpoznał sprawę poprzez wydanie w dniu [...] r. merytorycznej decyzji. Za bezprzedmiotowe należało uznać zatem w takiej sytuacji zobowiązanie organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. do wydania w określonym terminie aktu załatwiającego sprawę. W tym zatem zakresie postępowanie sądowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a., jako bezprzedmiotowe. Jak wskazuje się w orzecznictwie (zobacz np. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt II GSK 2038/13) przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje zarówno w sytuacji, gdy będzie można organowi postawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończył się w rozsądnym terminie, jak również, kiedy można postawić zarzut podejmowania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie zatem opieszałe i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym. Za przejaw przewlekłego prowadzenia postępowania może być także uznana nieporadność organu, kiedy z naruszeniem art. 12 § 1 Kpa nie działa on w sprawie wnikliwie i szybko. Zdaniem Sądu nie ma wątpliwości, że w powyższym znaczeniu doszło w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie do przewlekłości postępowania, które w dacie wniesienia skargi toczyło się już prawie 2,5 roku. Nie jest to przy tym sprawa aż tak skomplikowana, by uzasadniała tak długotrwałe jej prowadzenie. Należy mieć też na uwadze, że już w dacie jej wszczęcia organy dysponowały ekspertyzą techniczną uprawnionego biegłego z grudnia 2015 r. odnośnie stanu technicznego objętego postępowaniem budynku. Ekspertyza ta powinna stanowić istotny dowód pomocny dla ukierunkowania dalszego postępowania. W połączeniu z wynikami prawidłowo przeprowadzonej kontroli obiektu przez mających odpowiednie doświadczenie i wykształcenie zawodowe pracowników organu pierwszej instancji powinna stanowić ona solidną podstawę do sprecyzowania szczegółowego zakresu ekspertyzy uzupełniającej w oparciu o którą powinna być wydana nadająca się do wykonania decyzja oparta na treści art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2019. 1186). W świetle przedstawionych sądowi akt administracyjnych wątpliwości budzi też potrzeba uzyskania dla załatwienia sprawy ekspertyzy systemu wentylacji i instalacji c.o., a nawet okresowego zawieszenia postępowania w związku z nieprzedłożeniem takiej ekspertyzy. Przy prawidłowo toczącym się postępowaniu brak byłoby też podstaw do uwzględnienia przez organ drugiej instancji wnoszonych przez współwłaścicieli nieruchomości środków odwoławczych. Zasadnie brak koncentracji w podejmowaniu czynności procesowych stwierdził też ŚWINB w wydanym po rozpoznaniu ponaglenia skarżącego, postanowieniu z dnia [...]r. Biorąc powyższe pod uwagę należało na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. stwierdzić, że PINB dopuścił się w niniejszej sprawie przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a tej ustawy należało stwierdzić, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym względzie należy się bowiem przychylić do stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że przewlekłość ta była w znacznym stopniu spowodowana opieszałością współwłaścicieli budynku, którzy nie realizowali nakładanych na nich obowiązków przedłożenia w wyznaczonych terminach żądanych przez organ pierwszej instancji ekspertyz. W nieznacznym zakresie przedłużające się postępowanie może też usprawiedliwiać fakt, że wydawane przez PINB w kontrolowanym postępowaniu orzeczenia były zaskarżane środkami odwoławczymi. Należy jednak mieć na uwadze, że prawie wszystkie środki odwoławcze okazały się skuteczne, co może wskazywać na niewłaściwe działanie tego organu. Niemniej jednak brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 210 § 2 i art. 211 ustawy p.p.s.a.