II SAB/Gl 12/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K., A. F. i M. F. na bezczynność Prezydenta Miasta D. w przedmiocie niewydania orzeczenia w sprawie odtworzenia drogi dojazdowej p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. A. K. reprezentowana przez swojego brata A. F. oraz A. F. i M. F. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Prezydenta Miasta D. w przedmiocie niepodjęcia decyzji lub postanowienia w sprawie odtworzenia drogi dojazdowej do działek od nr [...] do [...]. W odpowiedzi na skargę organ poinformował, iż A. i M. F. nabyli w [...]r. od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa działkę oznaczoną numerem geodezyjnym [...] położoną w D. Działka ta oznaczona symbolem [...] w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta D. przeznaczona była pod uprawy rolne. Nieruchomość ta, jak i działki od numeru [...] do [...] nie posiadały prawnego dostępu do drogi publicznej. Istniejący na terenie wyjeżdżony pas gruntu nigdy nie stanowił prawnie ustalonego dostępu do drogi publicznej dla wyżej wymienionych nieruchomości. Nadto stwierdził, iż na wniosek Prezydenta Miasta w dniu [...]r. Rada Miejska podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta D. dla terenów położonych w rejonie [...] - [...] – [...]. W tym obszarze znajdują się działki o numerach od [...] do [...], do których w projekcie planu zostanie wyznaczona droga. Plan ten zostanie opracowany w [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz., 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2 tej ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Przedmiotowy zakres tej kontroli określony został w art. 3 ustawy p.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 tego przepisu. Oznacza to, iż bezczynność ta może dotyczyć jedynie sytuacji, w których organ nie wydaje decyzji administracyjnych, niektórych postanowień (w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także rozstrzygających co do istoty, ponadto wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie) oraz nie podejmuje innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przepis ten wymienia akty związane z bezczynnością w sposób wyczerpujący, tym samym skarga wniesiona na bezczynność organu administracji publicznej wykraczającą poza ten zakres przedmiotowy określony w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. jest niedopuszczalna i podlegać musi odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o bezczynności organu możemy mówić, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, zaś taki akt lub czynność charakteryzuje się tym, że podejmowany jest w sprawie indywidualnej i skierowany do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnień lub obowiązku tego podmiotu, samo natomiast uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy są zaś określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie Sądu zarzuty podniesione w skardze nie dotyczą bezczynności organu administracji rozumianej jako niepodejmowanie przez ten organ nakazanych prawem aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Z treści licznych pism skarżących skierowanych do różnych organów administracji publicznej oraz sądów administracyjnych należy bowiem wyprowadzić wniosek, iż skarżący żądają od Prezydenta D. aby zapewnił on m.in. ich działkom nr [...] i nr [...] dostęp do drogi publicznej. Na tym miałoby bowiem polegać faktyczne "odtworzenie drogi dojazdowej" objętej ich żądaniami. W świetle całości przedstawionych przy skardze akt administracyjnych nie wynika przy tym aby taka droga w sensie prawnym kiedykolwiek do tych działek prowadziła. Nie wynika też aby była ona kiedykolwiek wyodrębniona i zarejestrowana geodezyjnie. Tego zresztą nie twierdzą w czytelny sposób nawet sami skarżący. Podnoszą jedynie, że w przeszłości taki dojazd faktycznie istniał w terenie, ale na skutek działań właścicieli niektórych działek sąsiednich został zlikwidowany, czy też ograniczony (utrudniony). W konsekwencji należy zdaniem Sądu dojść do wniosku, że w rzeczywistości skarżący domagają się od Prezydenta Miasta D. czy to ustanowienia służebności drogi koniecznej, czy też przywrócenia posiadania istniejącego wcześniej dojazdu, a więc rozpoznania sprawy mającej charakter cywilnoprawny, a nie administracyjny. Gdyby zaś przyjąć, że skarżący zmierzają do podjęcia przez tego Prezydenta działania, które miałoby doprowadzić do powstania drogi publicznej w drodze czynności administracyjnoprawnych, to brak jest zdaniem Sądu podstaw, których skarżący w ocenie Sądu również nie wskazują, do przyjęcia, że obowiązek ich podjęcia wynika z przepisów prawa i miałyby one postać aktów lub czynności o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ustawy p.p.s.a. W szczególności wskazać należy, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie dróg gminnych należy do zadań własnych gminy. Gmina realizując swe ustawowe obowiązki dotyczące budowy dróg gminnych, podejmuje najpierw uchwały przeznaczające określone tereny na ich budowę w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, a następnie pozyskuje tereny te dla takiego zamierzenia i podejmuje działania dla ich budowy. Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym, gmina samodzielnie decyduje o zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym o konieczności budowy określonych dróg gminnych. Z faktu, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie dróg gminnych należy do obowiązkowych zadań własnych gminy, nie wynika natomiast obowiązek gminy budowy drogi w terminie i w miejscu wskazanym przez skarżących. Skoro zatem skarga dotyczy braku działania w sprawie, w której podmiot indywidualny nie ma podstaw prawnych do żądania od organu podjęcia czynności, uznać należy, że jest ona niedopuszczalna albowiem nie mamy do czynienia z bezczynnością organu w sytuacjach do których odsyła treść art. 3 § 2 pkt 8 ustawy p.p.s.a. Mając na względzie powyższe Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.