II SAB/Gl 19/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kubik po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Z. w przedmiocie niezałatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości. W dniu 20 lipca 2011 r. (data nadania na poczcie) skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu poniosła, że jest osobą niepełnosprawną, poruszającą się na wózku inwalidzkim. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3000 euro. Jej źródło utrzymania stanowi renta w kwocie 1800 zł (netto) miesięcznie. Prowadzi ona samotnie gospodarstwo domowe, zamieszkując lokal o powierzchni 51 m2 . Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2011 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W ustawowym terminie I. K. wniosła od powyższego postanowienia sprzeciw wyjaśniając, że syn uiszcza w jej imieniu opłaty z tytułu czynszu i za energię elektryczną, wobec czego co miesiąc przekazuje mu na ten cel kwotę około 500 zł. Nadto wskazała, że samodzielnie ponosi koszty swojego utrzymania takie jak: czynsz – 468. 65 zł, prąd – ok. 50 zł, gaz – ok. 60 zł, woda – ok. 50 zł, użytkowanie wieczyste – 30 zł, leki, badania, opieka, eksploatacja wózka inwalidzkiego – ok. 700 zł. Podniosła, że załączone do wniosku rachunki potwierdzające ponoszone wydatki z tytułu mediów są wystawanie na syna, z związku z przeniesieniem na tę osobę własności przedmiotowego lokalu. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 września 2011 r. oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła w ustawowym terminie zażalenie. Postanowieniem z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1055/11 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając to rozstrzygnięcie, stwierdził, że Sąd I instancji nie zbadał sytuacji skarżącej w zakresie przesłanek ustawowych, wymienionych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a uzasadnienie w tym zakresie jest lakoniczne, gdyż sprowadza się do stwierdzenia, że "ocena stanu majątkowego skarżącej dokonana w oparciu o podniesione przez nią okoliczności prowadzi do wniosku, że jest ona w stanie ponieść koszty postępowania sądowego w niniejszej sprawie, bez uszczerbku koniecznego dla jej utrzymania. Tym samym przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji powinien skupić się na ocenie sytuacji finansowej skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Biorąc pod uwagę wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną skarżącej oraz okoliczności sprawy, jak również stan zdrowia skarżącej uznać przyjdzie, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżąca nie posiada żadnych zasobów finansowych. Jest przy tym osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym (vide: orzeczenie z dnia [...]r.), która wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Porusza się przy tym na wózku inwalidzkim, który wymaga kosztownych napraw. Jak wynika z dokumentów nadesłanych przez skarżącą, jedynym źródłem utrzymania skarżącej jest świadczenie emerytalne w wysokości 1800 zł (netto) miesięcznie. Przy czym koszty swojego utrzymania wynoszą: czynsz – 468. 65 zł. prąd – ok. 50 zł, gaz – ok. 60 zł, woda – ok. 50 zł, użytkowanie wieczyste – 30 zł. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawczyni – przeprowadzona w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności - prowadzi do wniosku, iż skarżąca wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, iż nie jest w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie, ponieść kosztów sądowych. Wskazać przy tym należy, że Sąd związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 190 p.p.s.a. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., działając na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 190 p.p.s.a.